Hàng loạt trạm bơm rệu rã
HTX Nông nghiệp Nhơn Mỹ (phường An Nhơn, Gia Lai) đang quản lý 6 trạm bơm với 13 máy bơm, gồm các trạm: Cây Me, Đại Bình, Bình Thạnh, Bàu Sấu, Thuận Đức và Tân Nghi. HTX này hiện có khoảng 600 ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó có hơn 300 ha tưới bằng động lực và gần 300 ha được tưới bằng trọng lực.
Theo ông Trần Thanh Tiến, Giám đốc HTX Nông nghiệp Nhơn Mỹ, 6 trạm bơm này được xây dựng từ cuối thập niên 70 đầu thập niên 80 (thế kỷ 20) nên giờ đã rệu rã, xuống cấp nghiêm trọng. “Máy bơm hư hỏng dẫn đến thời gian bơm tưới kéo dài, đường ống dẫn nước gỉ sét nên bị rò rỉ nước, tiêu hao điện năng lớn. Gay go nhất là đang có khoảng 30 ha ruộng nằm gần HTX Nông nghiệp Nhơn Hậu phụ thuộc nguồn nước của trạm bơm Bàu Sấu, nhưng những năm gần đây hạn hán thường xuyên xảy ra nên nguồn nước cạn kiệt. HTX đã làm tờ trình xin UBND phường An Nhơn xây dựng thêm một trạm bơm để cung cấp nước tưới cho 30 ha nói trên”, ông Trần Thanh Tiến, Giám đốc HTX Nông nghiệp Nhơn Mỹ cho hay.
Tất cả trạm bơm thủy nông của các phường An Nhơn, Bình Định (Gia Lai) đều đã rệu rã, xuống cấp trầm trọng. Ảnh: V.Đ.T.
Theo ông Nguyễn Đình Chương, Chủ tịch UBND phường An Nhơn, cho hay: Trước khi bước vào vụ hè thu năm 2026, UBND phường An Nhơn đã chỉ đạo Phòng Kinh tế phường thành lập tổ công tác tiến hành khảo sát, đánh giá mức độ hư hỏng của các trạm bơm thủy nông trên địa bàn để tiến hành sửa chữa, nâng cấp, kịp cung cấp nước tưới cho vụ hè thu năm nay.
“Các HTX nông nghiệp trên địa bàn phường đều có trạm bơm thủy nông. Hầu hết các trạm bơm hiện đã xuống cấp nghiêm trọng, nên trong thời gian tới, UBND phường sẽ ưu tiên sửa chữa, nâng cấp các trạm bơm để phục vụ cho sản xuất nông nghiệp”, ông Nguyễn Đình Chương cho hay.
Còn theo ông Lê Minh Tuấn, Phó Giám đốc phụ trách thủy lợi HTX Nông nghiệp Nhơn Khánh (phường Bình Định, Gia Lai), 5 trạm bơm thủy nông với 10 máy bơm của HTX này được xây dựng từ cuối thập niên 80 (thế kỷ 20), sau hơn 30 năm vận hành, hiện nay, hạ tầng nhiều trạm bơm đã xuống cấp trầm trọng, máy móc thiết bị lạc hậu, hư hỏng liên tục.
“Cay đắng nhất là đang lúc cây lúa cần nước mà máy bơm hư hỏng là chúng tôi chạy “vắt giò lên cổ” mua thiết bị về thay thế, để trạm bơm có thể hoạt động”, ông Tuấn chia sẻ.
Nhiều tổ máy bơm hư hỏng khiến năng lực bơm tưới của nhiều trạm không đáp ứng được nhu cầu dùng nước. Ảnh: V.Đ.T.
Không có kinh phí thay mới
Thực trạng 8 trạm bơm thủy nông với 21 máy bơm do HTX Nông nghiệp Nhơn Hậu (phường An Nhơn) đang quản lý, vận hành còn thê thảm hơn. Theo ông Trần Công Danh, Giám đốc HTX Nông nghiệp Nhơn Hậu, trạm bơm Đồng Giữa được xây dựng muộn nhất nhưng đến nay cũng đã được 29 năm (xây dựng năm 1996) với 1 máy bơm có công suất 14kw, trạm bơm này phục vụ tưới cho hơn 12 ha cây trồng các loại. Hiện nay, hệ thống bơm của trạm bơm Đồng Giữa đã bị xuống cấp nặng.
Còn trạm bơm Bắc Nhạn Tháp được xây dựng năm 1994 với 2 máy bơm điện, phục vụ tưới cho hơn 35 ha cây trồng các loại. Hiện nay, hệ thống bơm của trạm bơm Bắc Nhạn Tháp đã xuống cấp nặng; ống hút nước, ống nhả nước gỉ sét, đầu bơm hư hỏng. Động cơ điện (mô tơ) sử dụng lâu năm, HTX phải sửa chữa thường xuyên để hoạt động.
Ông Danh cho biết thêm: Trạm bơm Tam Bích được xây dựng vào đầu thập niên 90 với 2 máy bơm điện, trong đó, 1 máy có công suất 37kw và 1 máy có công suất 14kw. Hiện nay, nhà bơm và hệ thống bơm, ống hút, ống nhả, máy bơm và động cơ điện của trạm bơm này đã xuống cấp trầm trọng; đường dây dẫn điện AC70 bằng nhôm dài 450m, là dây trần, đã ôxi hóa nên bị đứt, phải chắp vá nhiều đoạn rất nguy hiểm.
HTX Nông nghiệp Nhơn Hậu không có kinh phí thay mới những thiết bị hư hỏng, chỉ thường xuyên sửa chữa tạm thời. Ảnh: V.Đ.T.
“Ngành điện lực bán điện nhưng không đặt đồng hồ điện gần trạm bơm của HTX Nhơn Hậu, mà đặt đồng hồ ngay trạm hạ thế, nằm cách xa trạm bơm đến 500-600m. Do sử dụng lâu năm nên đường dây xuống cấp, tiêu hao điện năng lên tới 30%”, ông Trần Công Danh cho hay.
Những trạm bơm thủy nông của HTX Nông nghiệp Nhơn Hậu được xây dựng vào thập niên 90 đã xuống cấp nghiêm trọng là vậy, những trạm bơm xây dựng vào thập niên trước, do tuổi cao hơn nên giờ càng rệu rã.
Ví như trạm bơm Bến Gỗ được xây dựng từ năm 1985 với 3 máy bơm điện, trong đó, 1 máy bơm có công suất 37kw, 1 máy có công suất 30kw và 1 máy bơm có công suất 14kw, trạm bơm này phục vụ tưới cho hơn 63 ha cây trồng các loại. Hiện nay bể nhả, ống hút nhả, đầu bơm và động cơ điện của trạm bơm Bến Gỗ đã xuống cấp trầm trọng, HTX phải sửa chữa thường xuyên mới có thể vận hành phục vụ cho sản xuất.
Còn trạm bơm Bến Tranh được xây dựng vào năm 1987 với 2 máy bơm điện phục vụ tưới cho gần 47 ha cây trồng các loại. Hiện nay, bể nhả, bể hút, ống hút và ống nhả, đầu bơm, động cơ điện của trạm bơm Bến Tranh đã xuống cấp nặng, vào vụ sản xuất hàng năm, HTX phải sửa chữa để các tổ máy hoạt động.
Máy bơm đã cũ, thường xuyên xảy ra hư hỏng, các HTX lo đóng tiền điện thôi đã “mướt mồ hôi”. Ảnh: V.Đ.T.
Trạm bơm Thị Lựa được xây dựng từ năm 1984 với 3 máy bơm điện, phục vụ nước tưới cho hơn 120 ha cây trồng các loại. Hiện nay, nhà bơm, bể nhả, ống hút nhả, đầu bơm và động cơ điện của trạm bơm Thị Lựa đã xuống cấp, hư hỏng nặng.
Trạm bơm Thạnh Danh xây dựng từ năm 1988 với 2 máy bơm điện, trong đó, 1 máy bơm có công suất 33kw và 1 máy bơm có công suất 14kw, phục vụ tưới cho gần 54 ha cây trồng các loại. Hiện nay hệ thống bơm điện của trạm bơm Thạnh Danh do sử dụng thời gian lâu năm nên giờ đã xuống cấp, HTX phải sửa chữa nhỏ thường xuyên mới hoạt động được.
“Tất cả 21 máy bơm của 8 trạm bơm điện ở HTX Nông nghiệp Nhơn Hậu hầu hết đã “rệu rã”, những ống hút, ống nhả bằng sắt giờ đã bị gỉ sét, lủng, mục hết. Biết là vậy nhưng hàng tháng HTX lo chạy tiền đóng tiền điện đã “mướt mồ hôi”, nên không có kinh phí thay mới những thiết bị hư hỏng, chỉ sửa chữa tạm thời hàng vụ nên mức tiêu hao điện năng rất lớn”, ông Trần Công Danh, Giám đốc HTX Nông nghiệp Nhơn Hậu than thở.
