Đó là chia sẻ của ông Nguyễn Hồng Khanh - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi - Bộ Nông nghiệp và Môi trường) khi trò chuyện với Báo Nông nghiệp và Môi trường.
Xâm nhập mặn thấp hơn mùa khô 2024-2025
- Thưa ông, hiện trạng xâm nhập mặn từ đầu mùa khô 2025-2026 đến nay có gì khác biệt so với những năm trước?
Tình trạng xâm nhập mặn tại các cửa sông vùng Đồng bằng sông Cửu Long từ đầu mùa khô đến nay đã tăng trong kỳ triều cường từ ngày 14-17/1/2026. So với mùa khô năm 2024-2025 muộn hơn khoảng 20 ngày.
Cụ thể, diễn biến xâm nhập mặn tại các cửa sông Cửu Long: Ranh mặn 4g/l cao nhất đã vào sâu từ 36-40km vào ngày 15-17/01/2026, so với cùng kỳ TBNN cao hơn 2-3 km; so với năm 2025 thấp hơn từ 2-12 km; so với năm 2016 thấp hơn từ 18-23km; so với năm 2020 thấp hơn từ 22-30km.
Ông Nguyễn Hồng Khanh - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường). Ảnh: Đồng Thái.
Tại vùng 2 sông Vàm Cỏ (Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây): Ranh mặn 4g/l cao nhất đã vào sâu từ 42-45km vào ngày 15-17/01/2026, so với cùng kỳ TBNN cao hơn từ 1-2 km, so với năm 2025 thấp hơn từ 5-8 km, so với năm 2016 thấp hơn từ 40-43 km, so với năm 2020 thấp hơn từ 39-43km.
Trên sông Cái Lớn, Cái Bé: Ranh mặn 4g/l cao nhất đã vào sâu khoảng 18km vào ngày 19/01/2026, so với cùng kỳ TBNN thấp hơn 8km, so với năm 2025 thấp hơn từ 28km, so với năm 2016 thấp hơn từ 35km, so với năm 2020 thấp hơn từ 33km.
Như vậy, xâm nhập mặn lớn nhất từ đầu mùa khô đến ngày 22/1/2026 đã xuất hiện trong kỳ triều cường (ngày 15-17/1/2026) và hiện đang giảm theo kỳ triều. Với mức độ xâm nhập mặn đã xuất hiện, nguồn nước cung cấp cho các hệ thống thủy lợi trong vùng vẫn đang được đảm bảo nên chưa xảy ra hiện tượng thiếu nước ngọt phục vụ sản xuất và dân sinh.
Nguồn nước về ĐBSCL tiếp tục có xu thế giảm trong tháng 2,3/2026 nhưng vẫn ở mức cao hơn TBNN, cao hơn mùa khô năm 2025. Xâm nhập mặn tại các cửa sông vùng ĐBSCL ở mức xấp xỉ TBNN và thấp hơn mùa khô năm 2024-2025.
Mặn có khả năng tăng cao đến tháng 4/2026
- Vậy từ nay đến hết mùa khô năm 2026, diễn biến xâm nhập mặn vùng ĐBSCL sẽ ra sao, thưa ông?
Từ nay đến hết mùa khô năm 2026 còn các đợt xâm nhập mặn tăng cao vào các kỳ triều cường: từ ngày 30/1 - 06/2/2026; từ ngày 13/2-19/2; 2/3-6/3, 18/3-22/3/2026. Tại khu vực cửa sông Cửu Long, thời gian xâm nhập mặn cao nhất sẽ xuất hiện vào kỳ triều cường giữa đến cuối tháng 3/2026; riêng khu vực hai sông Vàm Cỏ, sông Cái Lớn mặn có khả năng tăng cao đến tháng 4/2026 nếu khu vực không xuất hiện mưa.
Nhận định ranh xâm nhập mặn 4g/l lớn nhất mùa khô 2025-2026 vùng ĐBSCL. Nguồn: Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi.
Cụ thể, dự báo xâm nhập mặn lớn nhất mùa khô năm 2025-2026 như sau: Sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây: Ranh mặn 4g/l có khả năng vào sâu cách cửa sông từ 60-65 km (lân cận Bến Lức, Tây An tỉnh Tây Ninh), so với năm 2025 thấp hơn từ 2-3 km, so với năm 2020 thấp hơn từ 31-78 km, so với năm 2016 thấp hơn từ 51-58 km.
Trên cửa Tiểu, cửa Đại: Ranh mặn 4g/l có khả năng vào sâu cách cửa sông từ 42-45km (phường Mỹ Phong, tỉnh Đồng Tháp, xã Giao Long tỉnh Vĩnh Long), so với năm 2025 thấp hơn từ 1-2km, so với năm 2020 thấp hơn từ 46-49km, so với năm 2016 thấp hơn từ 3-6km.
Dự báo trước các đợt triều cường từ 5-7 ngày, nước ngọt có khả năng xuất hiện lúc triều thấp, chân triều tại các khu vực cửa sông Cửu Long cách biển từ 40-45km trở lên, ảnh hưởng đến nguồn nước ngọt phục vụ sản xuất và dân sinh.
Sông Hàm Luông: Ranh mặn 4g/l có khả năng vào sâu cách cửa sông từ 50-55km (phường Bến Tre, tỉnh Vĩnh Long), so với năm 2025 thấp hơn từ 5-9km, so với năm 2020 thấp hơn từ 23-28km, so với năm 2016 thấp hơn từ 18-23km.
Sông Cổ Chiên: Ranh mặn 4g/l có khả năng vào sâu cách cửa sông từ 48-53km (xã Quới Thiện, tỉnh Vĩnh Long), so với năm 2025 thấp hơn từ 5-7km, so với năm 2020 thấp hơn từ 10-15km, so với năm 2016 thấp hơn từ 11-13km.
Sông Hậu: Ranh mặn 4g/l có khả năng vào sâu cách cửa sông từ 45-50km (xã Thới An Hội, TP. Cần Thơ), so với năm 2025 thấp hơn từ 3-8km, so với năm 2020 thấp hơn từ 15-20km, so với năm 2016 thấp hơn từ 12-17km.
Trên sông Cái Lớn: Ranh mặn 4g/l có khả năng xâm nhập từ 42-45 km (xã Gò Quao, tỉnh An Giang), so với năm 2025 thấp hơn từ 2-5km, so với năm 2020 thấp hơn từ 17-20km, so với năm 2016 thấp hơn từ 19-22km.
Nhìn chung, với mức xâm nhập mặn như dự báo, hạ tầng công trình thủy hiện tại thì có khả năng chủ động kiểm soát xâm nhập mặn nên ít có nguy cơ xảy ra thiếu nước trên diện rộng.
Tuy nhiên, nguồn nước về ĐBSCL trong mùa khô phụ thuộc rất lớn vào dòng chảy từ thượng nguồn sông Mê Công. Do đó, cần đề phòng biến động bất thường do tác động của vận hành hồ chứa thủy điện (tích nước, xả nước hạn chế). Nguy cơ thiếu nước cục bộ có thể xảy ra tại một số vùng cuối nguồn thuộc các tỉnh như: Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau.
Giải pháp ứng phó
- Trong bối cảnh nguồn nước và diễn biến xâm nhập mặn như hiện nay, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi khuyến nghị các địa phương ứng phó ra sao, thưa ông?
Để có thông tin kịp thời về tình hình nguồn nước và xâm nhập mặn phục vụ xây dựng kế hoạch vận hành công trình thủy lợi, kế hoạch mùa vụ hợp lý với điều kiện của nguồn nước, các địa phương cần tiếp tục tăng cường theo dõi sát thông tin cập nhật các bản tin dự báo nguồn nước do các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang thường xuyên cung cấp (bản tin dự báo nguồn nước, xâm nhập mặn hằng tuần gửi đến các địa phương).
Bà con nông dân cần thường xuyên kiểm tra độ mặn để có phương án lấy nước ngọt tưới cho cây trồng. Ảnh: Kim Anh.
Đối với bà con thuộc các tỉnh ven biển thường xuyên chịu ảnh hưởng hưởng của xâm nhập mặn cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý chuyên ngành về lịch mùa vụ, khuyến cáo lấy nước của cơ quan chức năng để kịp thời lấy nước bổ sung phục vụ cho sản xuất.
Các địa phương và người dân cần chủ động tăng cường vận hành hệ thống công trình thủy lợi tích trữ nước vào hệ thống kênh rạch, ao trữ trước khi độ mặn tăng cao, nhất là các vùng trồng cây ăn trái.
Tại các vùng cây ăn trái, trước khi lấy nước tưới, bà con cần kiểm tra chặt chẽ độ mặn; khi ngoài sông xuất hiện nước ngọt cần tăng cường các giải pháp để lấy nước tối đa vào các ao, hồ phân tán, mương liếp và túi trữ nước.
Người dân cần có ý thức sử dụng nước tiết kiệm, tránh thất thoát, lãng phí nước, thực hiện các giải pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước cho lúa và cây trồng cạn, bảo đảm đáp ứng nhu cầu nước tối thiểu vào các thời kỳ nhạy cảm về nước của cây trồng, đặc biệt với cây ăn quả, cây trồng có giá trị kinh tế cao.
Xin cảm ơn ông!
