Tổ chức sản xuất nuôi biển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu

Sáng 5/8, tại TP Nha Trang (Khánh Hòa) Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã tổ chức diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp với chủ đề  “Phát triển nuôi cá lồng bè trên biển bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu”.

Diễn đàn có sự tham gia đại diện các Cục, Vụ, Viện, Trung tâm, Hiệp hội nuôi biển thuộc Bộ NN-PTNT; đại diện Trung tâm Khuyến nông và nông dân 5 tỉnh: Bình Định, Ninh Thuận, Bình Thuận, Phú Yên và Khánh Hòa; đại diện HTX, tổ hợp tác, các doanh nghiệp.

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho biết, rất phấn khởi khi diễn đàn này đón tiếp đầy đủ đối tượng theo tinh thần Bộ trưởng nói: Hiện nay khuyến nông không chỉ là vấn đề kỹ thuật, khuyến nông chỉ nằm trong khuyến nông.

Theo ông Lê Quốc Thanh, đối với việc nuôi biển, Việt Nam có nhiều tiềm năng và lợi thế với bờ biển dài trên 3.260 km và trên 1 triệu km2 vùng đặc quyền kinh tế biển, hơn 4.000 hòn đảo lớn nhỏ, nhiều eo vịnh đã tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nghề nuôi biển.

Với quan điểm của Trung ương, của Chính phủ, của Bộ NN-PTNT tiếp cận mới với biển, chúng ta có chiến lược phát triển biển và đề án nuôi biển do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Hiện Chính phủ đang chỉ đạo Bộ NN-PTNT làm thế nào để tiếp cận ngư dân, ngư nghiệp và ngư trường một cách hài hòa nhất, lấy tinh thần giảm đánh bắt, tăng nuôi trồng. Đây là quan điểm được chúng tôi cho rằng hết sức quan trọng.

Về phía Bộ NN-PTNT đã chỉ đạo xuyên suốt các đơn vị của Bộ làm sao hình thành tư duy kinh tế trong sản xuất nông nghiệp, thay vì tư duy sản xuất, sản lượng như trước kia. Bây giờ nhìn nông nghiệp với tư duy kinh tế tức là tư duy hiệu quả, tư duy tạo ra giá trị gia tăng.

Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho rằng, việc đưa công nghệ mới, đưa giải pháp mới, cách nhìn mới trong nuôi biển cần phải có chiến lược. Bởi không chỉ phát triển cho ngư dân mà còn phát triển tổng hợp kinh tế xã hội, đặc biệt vấn đề môi trường biển. Việc Nuôi biển không chỉ riêng của Tổng cục Thủy sản, Khuyến nông Quốc gia, mà tất cả các cơ quan của Bộ và các địa phương.

Tại diễn đàn, người đứng đầu Trung tâm Khuyến nông Quốc gia  gợi ý chúng ta cần đặt vấn đề nuôi biển như thế nào trong giai đoạn gian tới, cũng như mong muốn được nghe ý kiến các chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp và bà con ngư dân làm sao tìm giải pháp nuôi biển bền vững.

Đồng thời mong muốn diễn đàn tập trung thảo luận về hình thức tổ chức nuôi biển. Bởi không thể nuôi biển theo hình thức cũ như từng ngư dân một ra biển để nuôi, từng ngư dân một bán sản phẩm của mình, từng ngư dân một tìm giải pháp công nghệ mà chúng ta phải tổ chức sản xuất lại, có thể là hình thức tổ chức hợp tác xã, tổ nhóm, hiệp hội hay các hình thức liên kết khác. Cùng với đó phải kết nối với thị trường, xây dựng thương hiệu nuôi biển.

Theo Tổng cục Thủy sản, năm 2021 cả nước thả nuôi 9.000 ha cá biển gồm cá song, cá giò, cá tráp, cá hồng, cá vược, cá chim vây vàng, cá chim trắng, cá hồng và cá vược mõn nhọn  và 4 triệu m3 lồng, với tổng sản lượng 57.837 tấn. Thời gian qua nghề nuôi biển đã có những chuyển biến mạnh mẽ, góp phần giải quyết việc làm, nâng cao đời sống nhân dân và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội vùng biển, hải đảo.

Tuy nhiên theo Tổng cục Thủy sản, nuôi biển nói chung và cá biển nói riêng còn mang tính tự phát, thiếu quy hoạch chi tiết, điều kiện cơ sở hạ tầng còn nhiều hạn chế, trình độ kỹ thuật sản xuất của người dân chưa đáp ứng được yêu cầu. Khoa học công nghệ trong sản xuất giống còn hạn chế, chưa chủ động hoàn toàn. Công nghệ nuôi và hệ thống lồng bè thích ứng với thời tiết Việt Nam chưa phát triển. Một số đối tượng nuôi chưa có quy trình chuẩn hoặc chưa được nghiên cứu thử nghiệm.

Trong quá trình nuôi, việc sử dụng cá tạp làm thức ăn, dễ gây ô nhiễm môi trường; Lao động tham gia nuôi cá lồng trên biển thiếu hiểu biết về khoa học kỹ thuật, thiếu kinh nghiệm trong vận hành và hạn chế về ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường; Doanh nghiệp lớn tham gia nuôi biển còn hạn chế…