Khi gió xuân đánh thức rừng già
Những ngày cuối năm, phường Bắc Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng như khoác lên mình chiếc áo mới. Sương sớm còn vương trên tán cà phê, nắng xuân đã khe khẽ len qua mái nhà sàn, nhà ngói, gọi mùa đoàn viên trở về.
Trên mảnh đất Đại Ngàn đầy nắng gió, Tết không chỉ đến bằng lịch âm, mà đến bằng mùi khói bếp, tiếng cười rộn rã và nhịp bước tất bật của những con người mang trong mình nhiều sắc màu văn hóa khác nhau.
Ông K’Pô, sống tại phường Bắc Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng đang làm các món ăn đặc sắc như cơm lam, thịt nướng, cá nướng để chuẩn bị cho ngày Tết Bính Ngọ 2026. Ảnh: Phạm Hoài.
Phường Bắc Gia Nghĩa có hơn 23 dân tộc anh em cùng sinh sống, Tết Nguyên đán trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng. Dẫu mỗi dân tộc có phong tục, tập quán riêng, nhưng khi xuân về, tất cả cùng hòa chung trong một không khí ấm áp, chan hòa và không phân biệt nguồn cội, không khoảng cách vùng miền.
Ông K’Pô, người con của dân tộc M’Nông, sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Bắc Gia Nghĩa, vẫn giữ nguyên nếp sống gắn bó với rừng già như bao thế hệ cha ông. Với người M’Nông, Tết Nguyên đán không phải là lễ truyền thống xa xưa, nhưng theo dòng chảy giao thoa văn hóa, Tết đã trở thành dịp đặc biệt để sum họp, để mở lòng.
Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, căn nhà của ông K’Pô rộn ràng hơn thường ngày. Con cháu từ các rẫy xa trở về, người góp gà, người chuẩn bị heo, người nhóm bếp nướng cơm lam. Mùi thịt nướng quyện với hương lúa mới, khói bếp bay lên hòa vào sương sớm, tạo nên một thứ hương vị rất riêng của Tết Đại Ngàn.
“Ngày trước chỉ quen ăn Tết theo mùa rẫy, mùa lúa. Giờ thì có thêm Tết Nguyên đán, vui hơn, đông đủ hơn. Có dịp mời bà con, hàng xóm các dân tộc khác đến ăn uống, chúc nhau năm mới”, ông K’Pô cười hiền, đôi mắt ánh lên niềm vui giản dị.
Với ông, Tết không cần mâm cao cỗ đầy, chỉ cần bếp lửa đỏ, ché rượu cần ấm nồng và tiếng nói cười quây quần là đã đủ đầy. Những phong tục cũ không mất đi, mà được bồi đắp thêm bằng sự cởi mở, sẻ chia của đời sống mới.
Gia đình ông ông Sầm Minh Đông, người dân tộc Tày sống tại phường Bắc Gia Nghĩa cùng đón tiếp đại diện lãnh đạo phường cùng những người bạn dân tộc M'Nông đến thăm nhà nhân dịp chào mừng Tết Bính Ngọ 2026. Ảnh: Phạm Hoài.
Mâm cơm đoàn viên giữa miền hội tụ
Cách nhà ông K’Pô không xa, gia đình ông Sầm Minh Đông, người dân tộc Tày, đã gắn bó với Bắc Gia Nghĩa tròn 30 năm. Rời Lào Cai vào Tây Nguyên lập nghiệp, ông mang theo cả hương vị Tết quê nhà.
Với người Tày, Tết Nguyên đán là dịp thiêng liêng nhất trong năm. Dù sống xa quê, nhưng nếp Tết vẫn được gìn giữ trọn vẹn. Trước Tết Bính Ngọ 2026, gia đình ông Đông đã tất bật dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị bánh trái, sắm sửa mâm cỗ. Trên bàn thờ tổ tiên, bánh chưng xanh, thịt lợn, măng khô, rượu men lá được bày biện trang nghiêm.
“Ở đây không có bà con ruột thịt đông như ngoài Bắc nhưng có xóm giềng, có anh em các dân tộc khác. Tết đến là qua lại thăm hỏi, chúc nhau như người một nhà”, ông Đông chia sẻ.
Điều đặc biệt ở Bắc Gia Nghĩa là trong những ngày Tết, mâm cơm của mỗi gia đình không chỉ dành cho người cùng dân tộc. Người M’Nông sang chúc Tết người Tày, người Kinh sang nhà người Mạ, người Nùng, người Dao… Mỗi lời chúc, mỗi chén rượu đầu xuân đều mang theo sự trân quý và gắn kết.
Ông Sầm Minh Đông, phường Bắc Gia Nghĩa đang chia sẻ một số món ăn truyền thống của người dân tộc Tày trong ngày Tết Nguyên đán cho những người bạn dân tộc M'Nông và đại diện lãnh đạo phường. Ảnh: Phạm Hoài.
Tết Đại Ngàn, sức lan tỏa của khối đại đoàn kết
Theo ông Nguyễn Đình Thắng, Phó Chủ tịch phường Bắc Gia Nghĩa, Tết Bính Ngọ 2026 cũng là cái Tết đầu tiên sau khi các phường thực hiện việc sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính theo chủ trương của Trung ương. Dù còn nhiều khó khăn ban đầu nhưng địa phương đã từng bước ổn định tổ chức, củng cố khối đoàn kết, chăm lo đời sống người dân, đặc biệt là các hộ khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số.
“Tết Nguyên đán ở địa phương không chỉ là sinh hoạt văn hóa mà còn là dịp thể hiện rõ nhất tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Mỗi dân tộc có phong tục riêng, nhưng khi Tết đến, tất cả đều hòa chung một không khí, cùng thăm hỏi, chúc nhau năm mới an lành”, ông Thắng chia sẻ.
Thông qua sự chung tay của các hội đoàn thể và xã hội hóa, những phần quà Tết, những chuyến thăm hỏi đã kịp thời đến với người dân. “Quan điểm của địa phương là không để ai bị bỏ lại phía sau, chúng tôi mong muốn mọi nhà đều có Tết, mọi người đều được đón xuân trong ấm no”, ông Thắng nhấn mạnh.
Vào những ngày Tết Nguyên Đán, người M'Nông trên đất Tây Nguyên thường tổ chức đánh cồng chiêng và giao lưu văn nghệ với các dân tộc khác đang sính sống trên địa bàn. Ảnh: Phạm Hoài.
Trên đất đại ngàn, Tết không chỉ là dấu mốc thời gian, mà là dịp để các giá trị văn hóa giao thoa, hòa quyện. Giữa rừng già, giữa những khác biệt về ngôn ngữ, tập quán, Tết Nguyên Đán đã trở thành điểm chung, nơi con người xích lại gần nhau hơn, cùng hướng về những điều tốt đẹp.
Xuân Bính Ngọ 2026 đang về trên phương Bắc Gia Nghĩa. Trong tiếng gió rừng xào xạc, trong hương khói bếp lan tỏa, Tết Đại Ngàn vẫn lặng lẽ gìn giữ một vẻ đẹp rất riêng với vẻ đẹp của sự đa dạng, đoàn kết và nghĩa tình.
