Việc xây dựng và ký kết quy chế phối hợp giữa ba cơ quan có ý nghĩa quan trọng nhằm tối ưu hóa nguồn lực dữ liệu chuyên ngành, nâng cao năng lực giám sát tài nguyên rừng và chủ động ứng phó với thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp.
Thời gian qua, ba đơn vị đã thường xuyên trao đổi thông tin, dữ liệu và hỗ trợ kỹ thuật trong công tác theo dõi diễn biến rừng, giám sát tài nguyên thiên nhiên, dự báo nguy cơ thiên tai và phòng cháy, chữa cháy rừng. Việc ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn (Big Data), GIS và trí tuệ nhân tạo (AI) vào thực tiễn bước đầu đạt được những kết quả tích cực, tạo tiền đề vững chắc để các bên tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số.
Ông Trần Quang Bảo, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, chia sẻ về công tác phối hợp giữa 3 đơn vị. Ảnh: Trung Nguyên.
Theo ông Trần Quang Bảo, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, buổi lễ ký kết là điểm khởi đầu mở ra cơ chế phối hợp thực chất, sử dụng hiệu quả nguồn dữ liệu dùng chung và trở thành dấu mốc thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hợp tác giữa ba đơn vị. Thời gian tới, Cục sẽ làm rõ những nhu cầu từ thực tiễn để chủ động "đặt hàng" Cục Viễn thám quốc gia và Cục Khí tượng Thủy văn cung cấp dữ liệu chuyên sâu.
Tại buổi lễ, lãnh đạo 3 đơn vị đã cùng ký bản Quy chế phối hợp giữa Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Cục Viễn thám quốc gia, Cục Khí tượng Thủy văn. Đây sẽ là căn cứ để các đơn vị chủ động xử lý, giải quyết các vấn đề liên quan trong quá trình triển khai hoạt động phối hợp; bảo đảm chia sẻ, kết nối và sử dụng chung dữ liệu giữa các bên, tránh trùng lặp, chồng chéo trong quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động chuyên ngành từng lĩnh vực.
Cụ thể, trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, 3 đơn vị sẽ phối hợp trong việc xây dựng, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật quản lý nhà nước về lâm nghiệp, kiểm lâm, viễn thám và khí tượng thủy văn.
Đại diện lãnh đạo 3 Cục ký kết Quy chế phối hợp. Ảnh: Trung Nguyên.
Việc cung cấp, trao đổi tài liệu, thông tin được tiến hành trên cơ sở đồng cấp. Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cung cấp các văn bản quy phạm pháp luật, tài liệu quản lý về lâm nghiệp, kiểm lâm; các quy hoạch tổng thể về lâm nghiệp; thông tin dữ liệu về quản lý bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng; dữ liệu hiện trạng rừng hàng năm, kiểm kê và theo dõi diễn biến rừng; thông tin về hệ sinh thái rừng, hệ thống rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và các nội dung khác thuộc thẩm quyền.
Cục Viễn thám quốc gia cung cấp văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch tổng thể về viễn thám quốc gia; dữ liệu về công trình hạ tầng, hệ thống thu nhận và cơ sở dữ liệu viễn thám quốc gia; thông tin dữ liệu về các công trình hạ tầng, hệ thống thu nhận dữ liệu viễn thám, cơ sở dữ liệu viễn thám quốc gia. Bên cạnh đó còn có dữ liệu, sản phẩm viễn thám phục vụ công tác quản lý bảo vệ rừng, phòng cháy và chữa cháy rừng, giám sát rừng quốc gia, cảnh báo ngập lụt hạ lưu các sông, cảnh báo lũ quét và sạt lở đất.
Cục Khí tượng Thủy văn cung cấp văn bản pháp lý, quy hoạch tổng thể mạng lưới khí tượng thủy văn; dữ liệu, số liệu khí tượng thủy văn (nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, tốc độ gió...) trên toàn quốc; công tác dự báo, cảnh báo hiện tượng thời tiết cực đoan, thiên tai và các nội dung khác có liên quan để phục vụ công tác quản lý tổng hợp khí tượng thủy văn.
Ông Trần Tuấn Ngọc, Cục trưởng Cục Viễn thám quốc gia nhấn mạnh quy chế phối hợp giúp các đơn vị hiểu rõ hơn nhu cầu trao đổi thông tin, dữ liệu. Ảnh: Trung Nguyên.
Khi phát sinh các nhiệm vụ đột xuất, các bên sẽ ưu tiên tối đa việc trao đổi nhanh qua điện thoại, email, Zalo... để kịp thời giải quyết. Cơ quan nhận yêu cầu có trách nhiệm trả lời bằng văn bản hoặc cử đại diện phối hợp trực tiếp, đảm bảo đúng chức năng, thẩm quyền, an toàn thông tin và bảo vệ bí mật nhà nước.
Ba Cục cũng thống nhất đầu mối triển khai gồm: Phòng Quản lý bảo vệ rừng và Phòng cháy chữa cháy rừng (Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm); Phòng Cơ sở hạ tầng viễn thám (Cục Viễn thám quốc gia); và Phòng Quản lý dự báo và thông tin dữ liệu khí tượng thủy văn (Cục Khí tượng Thủy văn). Trên cơ sở quy chế phối hợp, các đầu mối sẽ xây dựng kế hoạch hành động triển khai chi tiết.
Ông Trần Tuấn Ngọc, Cục trưởng Cục Viễn thám quốc gia cho rằng, quy chế phối hợp rõ trách nhiệm là nền tảng để các đơn vị chia sẻ về kinh nghiệm chuyên môn lẫn giải pháp nghiệp vụ, ngoài thông tin dữ liệu như trước đây. Từ nhu cầu thông tin thực tế từ ngành lâm nghiệp và kiểm lâm, khí tượng thủy văn, Cục có thể đầu tư hạ tầng kỹ thuật nhằm đảm bảo chất lượng thông tin cung cấp luôn kịp thời và chính xác nhất, tạo nên sự gắn kết chặt chẽ, đồng bộ giữa nguồn dữ liệu, năng lực chuyên môn và hiệu quả công việc chung.
Phó Cục trưởng Hoàng Đức Cường nhận định, quy chế phối hợp giữa ba đơn vị là bước tiến quan trọng, thể hiện trách nhiệm ở tầm cao mới. Đối với ngành khí tượng thủy văn, dữ liệu viễn thám là công cụ cực kỳ hiệu quả, giúp đánh giá nhanh nhất thực trạng bão lũ, thiên tai, lũ quét và sạt lở đất để kịp thời đưa ra các phương án ứng phó. Bên cạnh đó, số liệu về thảm phủ và chất lượng rừng do ngành lâm nghiệp, kiểm lâm quản lý chính là cơ sở dữ liệu đầu vào không thể thiếu để ngành phân tích, đánh giá chính xác nguy cơ sạt lở tại các sườn dốc. Thông tin diễn biến về cháy rừng cũng là nguồn chất liệu quan trọng giúp cơ quan khí tượng thủy văn đo lường, đánh giá toàn diện tác động của các đợt nắng nóng gay gắt và hiện tượng El Nino.
Ông Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn cho rằng đây là bước tiến quan trọng giúp các đơn vị hoàn thành tốt các nhiệm vụ Bộ NN-MT giao phó. Ảnh: Trung Nguyên.
"Trong bối cảnh hiện tượng El Nino rất mạnh được cảnh báo nguy cơ tác động nặng nề tương tự như giai đoạn năm 2015-2016, những thông tin cảnh báo sớm và sự phối hợp chia sẻ dữ liệu càng trở nên giá trị hơn bao giờ hết", ông Cường nhấn mạnh.
Để quy chế đi vào thực chất, các đơn vị thống nhất cơ chế làm việc, sơ kết luân phiên định kỳ 1 năm một lần (bắt đầu từ năm 2026) và định kỳ 5 năm sẽ tổ chức tổng kết.
