Bất thường từ đầu mùa nắng
Mùa hè năm 2026 tại Hà Tĩnh đến sớm hơn trung bình nhiều năm và nền nhiệt cũng tăng cao bất thường. Theo ông Trần Đức Bá, Giám đốc Đài khí tượng thủy văn Hà Tĩnh, trong chuỗi số liệu ghi nhận 60 năm qua, đợt nắng nóng trong tháng 4 nền nhiệt cao và kéo dài nhất là năm 2024 (5 ngày), song năm nay kỷ lục đó đã bị xô đổ, bởi đợt nắng hiện tại dự báo kéo dài khoảng 10 ngày (từ 5 - 15/4), chưa kể gió Tây khô nóng hoạt động sớm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp và công tác phòng cháy chữa cháy rừng.
Ngay đợt nắng đầu tiên, nền nhiệt độ tại Hương Sơn đã lên đến 41 độ C, nguy cơ cháy rừng cao. Ảnh: T.Nga.
“Ngay đợt nắng đầu tiên của năm 2026 đã thiết lập kỷ lục nhiệt độ trong tháng 4. Một số điểm như huyện Hương Sơn (cũ) ngày 8/4 nền nhiệt đo được 41 độ C; TP Hà Tĩnh 40,8 độ C… Dự báo số ngày nắng nóng năm nay sẽ dao động 70 - 80 ngày, cao gần gấp đôi so với năm 2025. Riêng các xã vùng núi lượng mưa sẽ thiếu hụt lớn”, ông Bá nhấn mạnh.
Từ hình thái thời tiết bất thường, Sở NN-MT đã chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh rà soát chi tiết từng khu vực có nguy cơ cháy để lên kịch bản ứng phó. Theo đó, diện tích rừng trọng điểm dễ cháy khoảng 120.000 ha trên tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp hơn 358.000 ha, tập trung ở các huyện Hương Sơn, Nghi Xuân, Hương Khê, Can Lộc, thị xã Hồng Lĩnh (cũ)…
Hà Tĩnh tổng kết công tác PCCCR năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 ngay trong thời điểm "lá phổi xanh" oằn mình chống chọi nắng nóng. Ảnh: T.Nga.
“Từ cảnh báo nắng nóng gay gắt của cơ quan Khí tượng thủy văn, năm nay ngoài các giải pháp thường xuyên như ký cam kết đến tận hộ dân, tăng cường tuyên truyền, phát đường băng cản lửa, giải phóng vật liệu cháy…, chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ với chính quyền cấp xã, lực lượng Công an, Bộ đội biên phòng đẩy mạnh tuần tra, bảo vệ rừng tại gốc nhằm phát hiện, ngăn chặn nguồn lửa từ sớm. Trường hợp phát hiện hành vi vi phạm sẽ xử lý nghiêm theo quy định pháp luật”, ông Hoàng Quốc Huấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm thông tin.
Tuyệt đối không để người không có trách nhiệm vào rừng
Tại Hội nghị tổng kết công tác bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng (BVR - PCCCR), công tác phòng chống thiên tai năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 tổ chức vào sáng 9/4, ông Hồ Huy Thành, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh nhấn mạnh: Hiện địa phương đang phải hứng chịu đợt nắng nóng gay gắt, kéo dài và đang còn kéo dài nhiều ngày nữa. Vì vậy, ngay sau Hội nghị, Chủ tịch UBND các xã, phường kịp thời báo cáo Ban thường vụ Đảng ủy xã, phường thành lập các đoàn công tác chỉ đạo thôn, Tổ dân phố, Tổ đảm bảo ANTT thôn, các lực lượng chức năng nâng cao tinh thần trách nhiệm, tập trung cao cho công tác PCCCR, tuyệt đối không để cho người không có trách nhiệm vào rừng ở thời điểm nắng nóng.
Ông Trần Đức Bá, Giám đốc Đài khí tượng thủy văn Hà Tĩnh dự báo, năm nay số ngày nắng nóng tăng gần gấp đôi so với năm 2025. Ảnh: T.Nga.
UBND tỉnh đã lên kịch bản, phân thành 3 cụm địa bàn trọng điểm PCCCR. Theo đó, cụm 1 có 18 phường, xã; cụm 2 gồm 23 xã và cụm 3 có 25 phường, xã. Phương án huy động lực lượng chữa cháy rừng quy mô lớn sẽ có sự tham gia của 550 người gồm: quân sự, công an, biên phòng và ngành nông nghiệp. Các phương tiện, trang thiết bị cần thiết cũng được chuẩn bị đầy đủ, sẵn sàng xử lý các tình huống khẩn cấp.
Ở cấp cơ sở, hiện các xã cũng đã thành lập tổ, đội xung kích chữa cháy rừng, đồng thời xây dựng quy chế phối hợp để huy động lực lượng khi xảy ra cháy vượt quá khả năng kiểm soát.
Phó Chủ tịch tỉnh Hồ Huy Thành yêu cầu lực lượng chức năng giám sát chặt chẽ, tuyệt đối không để cho người không có trách nhiệm vào rừng ở thời điểm nắng nóng. Ảnh: T.Nga.
Phó Chủ tịch Hồ Huy Thành yêu cầu, các địa phương và chủ rừng phải hoàn thành xây dựng kế hoạch và phương án BVR-PCCCR trước ngày 30/4, đảm bảo phù hợp với thực tế và có tính khả thi cao. Đặc biệt, các phương án phải được rà soát kỹ lưỡng, có sự tham gia góp ý của các cơ quan chuyên môn trước khi phê duyệt.
““Phòng cháy hơn chữa cháy” nên chủ rừng, chính quyền cấp xã phải là tuyến đầu; kiên quyết xử lý các hành vi xâm hại rừng, lấn chiếm đất rừng. Địa phương nào để xảy ra vi phạm mà không phát hiện, xử lý kịp thời thì người đứng đầu chịu trách nhiệm trực tiếp. Ngoài ra, công tác dự báo và cảnh báo cháy rừng cần chú trọng thông qua việc ứng dụng công nghệ như theo dõi dữ liệu vệ tinh, hệ thống camera giám sát và thông tin từ cơ quan khí tượng thủy văn. Khi cấp dự báo cháy rừng đạt mức cao (cấp III, IV, V), các lực lượng phải trực 24/24 tại các điểm trọng yếu, kiểm soát chặt chẽ người ra vào rừng”, Phó Chủ tịch Hà Tĩnh nói.
Ghi nhận thành tích của các tập thể, cá nhân trong công tác BVR-PCCCR và phòng chống thiên tai năm 2025, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh đã tặng Bằng khen cho 9 tập thể và 19 cá nhân. Ảnh: T.Nga.
Năm 2025, toàn tỉnh Hà Tĩnh ghi nhận 13 điểm phát lửa, trong đó có 2 vụ cháy rừng với diện tích thiệt hại 0,3 ha. So với năm 2024, số điểm phát lửa giảm 6 điểm, số vụ cháy giảm 4 vụ và diện tích thiệt hại giảm 2,9 ha. Kết quả này cho thấy những chuyển biến tích cực trong công tác PCCCR, đặc biệt là nhờ việc phát hiện sớm và xử lý kịp thời theo phương châm “4 tại chỗ”.
