Hiện nay, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đang bước vào chính vụ thu hoạch ớt đông xuân. Tuy nhiên, trái ngược với không khí tất bật thường thấy, không ít cánh đồng ớt lại rơi vào cảnh trầm lắng. Nếu trong thời gian tới, tình hình không được cải thiện, bà con đứng trước nguy cơ thua lỗ.
Quảng Ngãi là địa phương có diện tích trồng ớt lớn với khoảng 1.000ha ớt trong vụ đông xuân. Ảnh: L.K.
Tại xã An Phú, bà Nguyễn Thị Hiền (61 tuổi) cho biết, gia đình trồng khoảng 1 sào ớt (500m2). Dù vụ này cây phát triển tốt, cho năng suất khá, trái đều và đẹp, nhưng giá bán thấp khiến việc thu hoạch trở nên kém hiệu quả. Theo bà Hiền, tổng chi phí đầu tư cho một sào ớt từ giống, phân bón đến thuốc bảo vệ thực vật đã khoảng 7 triệu đồng, chưa tính công chăm sóc. “Với mức giá như hiện nay, nếu thuê nhân công thu hái thì chắc chắn lỗ nặng nên gia đình không dám thuê, chỉ hái cầm chừng để vớt vát”, bà Hiền chia sẻ.
Năm nay, cây ớt phát triển tốt, trái đều và đẹp, nhưng giá bán thấp hơn so với cùng kỳ. Ảnh: L.K.
Theo người trồng ớt địa phương, vụ đông xuân là vụ chính trong năm. Ớt thường được xuống giống từ giữa tháng 10 đến đầu tháng 11 âm lịch, sau khoảng 4 tháng chăm sóc mới bắt đầu cho thu hoạch lứa đầu tiên. Những năm trước, vào đầu vụ, giá ớt dao động quanh mức 15.000 đồng/kg, có thời điểm lên đến 22.000 đồng/kg, giúp người trồng có thể trang trải chi phí và có lãi. Tuy nhiên, năm nay, giá thu mua chỉ còn khoảng 5.000 đồng/kg, giảm sâu so với cùng kỳ.
Ông Đinh Hoàng Hà, cũng ở xã An Phú cho biết, với cây ớt, sau 4 tháng trồng sẽ thu hoạch đợt đầu vào cuối tháng 2 âm lịch, đợt tiếp theo cách đó khoảng một tháng. Nếu đạt năng suất, mỗi sào có thể cho khoảng 1 tấn quả. “Giá ớt phải đạt khoảng 15.000 đồng/kg thì người dân mới đủ chi phí sản xuất, xem như lấy công làm lãi. Muốn có lãi thì phải từ 20.000 - 30.000 đồng/kg. Còn với mức 5.000 đồng/kg như hiện nay thì đã lỗ, nên gia đình chỉ tự thu hoạch, không dám thuê người hái vì tiền công đã 200.000 - 250.000 đồng/ngày”, ông Hà nói.
Với giá bán 5.000 đồng/kg, người trồng ớt ở Quảng Ngãi đối mặt với nguy cơ thua lỗ. Ảnh: L.K.
Thực tế cho thấy, đầu ra của ớt Quảng Ngãi hiện phụ thuộc chủ yếu vào thị trường Trung Quốc thông qua thương lái. Chính vì vậy, giá cả luôn biến động mạnh theo nhu cầu thu mua. Khi thị trường thuận lợi, thương lái thu mua nhiều, giá tăng cao, người trồng có lãi. Ngược lại, khi nhu cầu giảm, giá rớt mạnh khiến nông dân rơi vào thế bị động. Không ít người ví nghề trồng ớt như một “canh bạc”, bởi hiệu quả kinh tế phụ thuộc phần lớn vào thị trường hơn là công sức đầu tư.
Người dân phơi khô ớt để kéo dài thời gian bảo quản, giảm áp lực tiêu thụ ngay trong thời điểm giá thấp. Ảnh: L.K.
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Quảng Ngãi, vụ đông xuân năm nay toàn tỉnh có hơn 1.000ha ớt, với sản lượng ước đạt khoảng 21.000 tấn. Hiện, diện tích ớt đang cho thu hoạch đầu vụ khoảng 765ha. Năng suất bình quân đạt 82 tạ/ha. Tuy nhiên, canh tác cây ớt ở Quảng Ngãi vẫn còn manh mún, chưa hình thành được vùng chuyên canh quy mô lớn, dẫn đến khó khăn trong việc liên kết tiêu thụ. So với năm trước, giá ớt hiện nay giảm mạnh và vẫn phụ thuộc lớn vào thị trường xuất khẩu.
Trước tình hình này, một số cơ sở thu mua đã lựa chọn giải pháp trữ lạnh nhằm chờ giá lên. Trong khi đó, nhiều hộ dân chủ động phơi khô ớt để kéo dài thời gian bảo quản, giảm áp lực tiêu thụ ngay trong thời điểm giá thấp. Dù vậy, đây chỉ là giải pháp tạm thời, không thể giải quyết căn cơ bài toán đầu ra. Ngành chức năng đề xuất phát triển vùng sản xuất tập trung, tăng cường kết nối thị trường. Hình thành chuỗi liên kết nhằm giảm rủi ro cho người trồng trước biến động giá.
