Theo tờ The Telegraph, một số hội đồng địa phương tại London đã yêu cầu cư dân gỡ bỏ các thiết bị điều hòa với lý do việc sử dụng chúng làm tăng tiêu thụ năng lượng và phát thải khí nhà kính. Các cơ quan quy hoạch cho rằng điều hòa chỉ nên được sử dụng như "giải pháp cuối cùng", sau khi mọi biện pháp làm mát thụ động như mở cửa sổ, che nắng hoặc sử dụng quạt đã được áp dụng.
Đây là một phần trong nguyên tắc "thứ bậc làm mát" được đưa vào các quy định xây dựng và quy hoạch tại London. Theo nguyên tắc này, các công trình phải ưu tiên thiết kế nhằm giảm nhu cầu sử dụng các hệ thống làm mát tiêu tốn nhiều năng lượng.
Anh đang trải qua đợt nắng nóng kỷ lục, nhiều nơi nhiệt độ dự kiến vược mốc 40 độ C. Ảnh: Anadolu.
Một trường hợp được nêu là chủ căn hộ tại phía bắc London bị yêu cầu tháo bỏ hai dàn nóng điều hòa lắp phía sau nhà. Thanh tra quy hoạch của Hội đồng Camden cho rằng không có đủ căn cứ chứng minh nhu cầu sử dụng điều hòa và khuyến nghị cư dân mở cửa sổ, cửa ban công để thông gió tự nhiên. Khi chủ nhà lo ngại về vấn đề an ninh nếu mở cửa, cơ quan chức năng cho rằng nguy cơ này không nghiêm trọng như đối với các căn hộ tầng trệt và cửa có thể được đóng vào ban đêm.
Trong một vụ việc khác, một hộ dân bị yêu cầu tháo ba bộ điều hòa dù công trình đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về quy hoạch. Cơ quan chức năng còn lưu ý ngôi nhà không lắp quạt trần - dù đây không phải tiêu chí bắt buộc. Mặc dù các thanh tra kết luận các thiết bị không ảnh hưởng đến cảnh quan hay khu vực xung quanh, chủ nhà vẫn bị yêu cầu tháo dỡ vì chưa chứng minh được sự cần thiết của hệ thống làm mát chủ động.
Sau đó, chủ nhà chỉ được phép giữ lại các thiết bị sau khi kháng cáo thành công lên Cơ quan Thanh tra Quy hoạch, bằng cách chứng minh ngôi nhà đã thực hiện nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng như lắp đặt pin mặt trời.
Theo các kỹ sư lắp đặt điều hòa, họ đã nhiều lần được thuê để tháo dỡ những hệ thống vẫn hoạt động tốt, có giá trị lên tới hàng nghìn bảng Anh tại London chỉ vì các yêu cầu quy hoạch liên quan đến mục tiêu giảm phát thải.
Các quy định này được cho là chịu ảnh hưởng từ "Kế hoạch London" do thị trưởng London ban hành năm 2021. Văn bản khuyến khích các dự án phát triển mới được thiết kế nhằm hạn chế tối đa nhu cầu sử dụng điều hòa không khí tiêu tốn nhiều năng lượng. Một số địa phương như Camden và Islington còn áp dụng quy định nghiêm ngặt hơn, trong đó nêu rõ sẽ hạn chế hoặc không khuyến khích sử dụng điều hòa, trừ khi không còn giải pháp thay thế phù hợp.
Vấn đề nhanh chóng trở thành chủ đề tranh luận chính trị. Đảng Bảo thủ cho rằng các quy định hiện hành đã tạo ra một "lệnh cấm trên thực tế" đối với điều hòa, đặc biệt tại các dự án nhà ở mới.
Bà Claire Coutinho, Bộ trưởng Năng lượng đối lập trong nội các bóng tối, chỉ trích việc các hội đồng địa phương ngăn người dân lắp điều hòa chỉ vì tiêu thụ điện là "điều vô lý". Theo bà, các quy định xây dựng cần được sửa đổi để người dân có thể bảo vệ sức khỏe trong những đợt nắng nóng ngày càng cực đoan, thay vì phải ưu tiên các thủ tục hành chính và mục tiêu giảm phát thải.
Trong khi đó, Chính phủ Anh khẳng định điều hòa không bị cấm. Người phát ngôn Chính phủ cho biết thiết bị này vẫn có thể được lắp đặt tại cả nhà mới và nhà hiện hữu, đồng thời nhấn mạnh các hội đồng địa phương cần áp dụng quy định theo hướng linh hoạt và hợp lý nhằm cân bằng lợi ích của cộng đồng với mục tiêu bảo vệ môi trường.
Hội đồng Camden cũng khẳng định các biện pháp cưỡng chế là rất hiếm và chỉ được áp dụng khi người dân không chứng minh được rằng những giải pháp làm mát tiết kiệm năng lượng khác không còn phù hợp, hoặc khi thiết bị có thể gây tiếng ồn và ảnh hưởng đến các hộ dân lân cận.
Theo các ước tính, chỉ khoảng 3% hộ gia đình tại Anh được trang bị điều hòa, thấp hơn rất nhiều so với khoảng 90% tại Mỹ. Tuy nhiên, khi các đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện thường xuyên do biến đổi khí hậu, nhu cầu sử dụng điều hòa được dự báo sẽ tiếp tục tăng, đặt ra bài toán khó giữa mục tiêu thích ứng với khí hậu và giảm tiêu thụ năng lượng, phát thải carbon trong lĩnh vực xây dựng.
