Thông tin mới nhất từ Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Cơ quan Kiểm dịch động thực vật Hoa Kỳ (APHIS) vừa chính thức phê duyệt cơ sở chiếu xạ bằng công nghệ X-ray của Công ty TNHH Chiếu xạ Toàn Phát đủ điều kiện thực hiện xử lý chiếu xạ quả tươi xuất khẩu sang Hoa Kỳ.
Với kết quả này, Toàn Phát trở thành cơ sở chiếu xạ đầu tiên ở Việt Nam được APHIS công nhận xử lý trái cây tươi xuất khẩu sang Hoa Kỳ bằng cả hai công nghệ là: chiếu xạ gamma sử dụng nguồn Cobalt-60 và công nghệ X-ray. Việc được bổ sung công nghệ mới, giúp doanh nghiệp tăng khả năng tổ chức vận hành, nhất là vào các đợt cao điểm thu hoạch theo mùa vụ.
Chuyên gia APHIS thực hiện quá trình đánh giá hệ thống X-ray tại Nhà máy Chiếu xạ Toàn Phát. Ảnh: Toàn Phát.
Để được APHIS chấp thuận, doanh nghiệp đã hoàn tất quá trình đánh giá về thiết bị, quy trình vận hành, kiểm soát liều chiếu, nhận diện và bảo vệ lô hàng cùng các yêu cầu liên quan của chương trình kiểm dịch trước xuất khẩu.
Theo đại diện doanh nghiệp, năm 2025, Toàn Phát đã xử lý gần 5.670 tấn trái cây tươi xuất khẩu sang Hoa Kỳ bằng công nghệ chiếu xạ gamma sử dụng nguồn Cobalt-60. Khi đưa thêm công nghệ X-ray vào vận hành, năng lực xử lý của nhà máy dự kiến tăng gần gấp đôi, tạo thêm dư địa tiếp nhận hàng hóa trong bối cảnh xuất khẩu trái cây sang Hoa Kỳ tiếp tục tăng trưởng.
Để bảo đảm tuân thủ quy định kiểm dịch thực vật của Việt Nam và Hoa Kỳ, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghiêm việc xử lý chiếu xạ quả tươi xuất khẩu sang Hoa Kỳ theo Kế hoạch vận hành chiếu xạ và các phụ lục sửa đổi, bổ sung liên quan đã ký giữa APHIS và Cục. Đồng thời, doanh nghiệp phải tuân thủ đầy đủ quy trình về đóng gói, bảo quản, vận chuyển, quản lý hồ sơ, cập nhật dữ liệu xử lý, truy xuất nguồn gốc và các biện pháp ngăn ngừa tái nhiễm theo đúng quy trình vận hành chuẩn (SOP) đã được APHIS phê duyệt.
Bên cạnh đó, Toàn Phát có trách nhiệm phối hợp với cán bộ kiểm dịch thực vật của APHIS và Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật trong quá trình giám sát xử lý chiếu xạ quả tươi xuất khẩu sang Hoa Kỳ.
Để bảo đảm tuân thủ quy định kiểm dịch thực vật của Việt Nam và Hoa Kỳ, doanh nghiệp phải thực hiện đúng quy trình vận hành chuẩn đã được APHIS phê duyệt. Ảnh: Toàn Phát.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản ước đạt 35,88 tỷ USD. Trong đó, ngành hàng rau quả tiếp tục tăng trưởng nổi bật, đạt 3,65 tỷ USD, tăng 17,7% so với cùng kỳ năm trước. Hoa Kỳ là một trong hai thị trường tiêu thụ lớn nhất rau quả Việt Nam và tăng trưởng 12,2% so với cùng kỳ năm trước.
Hiện nay, đối với các loại trái cây tươi xuất khẩu vào Hoa Kỳ như: bưởi, xoài, thanh long, nhãn, vải, chôm chôm và vú sữa, sản lượng hàng hóa tập trung chủ yếu ở khu vực phía Nam. Trong khi đó, yêu cầu kiểm dịch thực vật bắt buộc là phải xử lý chiếu xạ. Tuy nhiên, do sản lượng thường tập trung trong thời gian ngắn, đặc biệt vào cao điểm mùa vụ, nên áp lực dồn lên toàn bộ chuỗi xuất khẩu, từ vùng trồng, cơ sở đóng gói, kho lạnh, vận chuyển, kiểm dịch đến khâu xử lý chiếu xạ.
Việc bổ sung thêm năng lực xử lý bằng công nghệ X-ray được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực trong giai đoạn cao điểm, hạn chế nguy cơ ùn ứ hàng hóa, phát sinh chi phí lưu kho và ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng của doanh nghiệp.
