Một số công trình thủy lợi bị hư hỏng, xuống cấp do ảnh hưởng bởi mưa lũ trong năm 2024 và 2025 tại các địa phương trong tỉnh Lào Cai đang được đầu tư nâng cấp, sửa chữa. Tuy nhiên trong quá trình thi công bị chậm tiến độ, một số hạng mục không đảm bảo yêu cầu kỹ thuật gây khó khăn trong việc cung cấp nước tưới cho sản xuất vụ ffông xuân của người dân ở các địa phương.
Một số công trình thủy lợi đang thi công bị chậm tiến độ làm ảnh hưởng đến sản xuất. Ảnh: Thanh Tiến.
Công trình thủy lợi 'teo tóp' sau dự án nâng cấp
Công trình thủy lợi Ngòi Nhược, xã Châu Quế do Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực Trấn Yên làm chủ đầu tư, được khởi công tháng 10/2024, đã hoàn thành tháng 7/2025 nhưng chưa thể sử dụng ổn định. Công trình có tổng chiều dài 1.300m, trong đó đường ống HDPE là 200m và 1.100m là kênh bê tông. Công trình phục vụ cấp nước cho gần 13 ha đất nông nghiệp và nuôi thủy sản.
Tuy nhiên khi thi công xong và đưa vào sử dụng đã xảy ra tình trạng lưu lượng nước cung cấp ra cánh đồng nhỏ hơn so với lúc chưa nâng cấp kênh, dẫn đến không đủ nước tưới cho nhân dân canh tác.
Theo kết quả kiểm tra của đơn vị chức năng, công trình thủy lợi Ngòi Nhược còn một số tồn tại như: tại ví trí đầu mối thu nước bị bồi lắng bùn đất; độ dốc đầu mối lấy nước đến vị trí bể lắng bùn cát chênh lệch thấp (khoảng 30cm) và độ dốc dọc tuyến ống, tuyến kênh nhỏ dẫn đến lòng kênh thường xuyên bị bồi lắng bùn cát sau thời gian mưa lũ. Ngoài ra, các hộ dân ở gần kênh xả rác bừa bãi vào lòng kênh, chặt cây cối đổ xuống kênh, do đó gây tắc nghẽn dòng chảy. Các hộ dân lấy nước nước tự do, sử dụng nước vào mục đích riêng gây thất thoát, lãng phí nước.
Công thủy lợi Ngòi Nhược khi đưa vào sử dụng đã xảy ra tình trạng lưu lượng nước cung cấp ra cánh đồng nhỏ hơn so với lúc chưa nâng cấp kênh. Ảnh: Thanh Tiến.
Bà Đinh Thị Hồng Loan, Phó Chủ tịch UBND xã Châu Quế đề nghị, để đảm bảo lưu lượng nước cung cấp cho người canh tác vụ đông xuân 2026 và những vụ tiếp theo, chủ đầu tư cần phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện khắc phục, sửa chữa hoàn thiện các hạng mục thi công đảm bảo kỹ thuật. Ngoài ra, cần tổ chức thực hiện bảo vệ, thường xuyên thu dọn vệ sinh các hạng mục công trình và sửa chữa các hư hỏng đảm bảo nước phục vụ sản xuất. Thi công hoàn thiện tấm nắp đậy hố van bể lắng cát để thuận tiện trong quá trình quản lý vận hành, sử dụng.
Một số diện tích đang chờ nước để gieo cấy vụ xuân. Ảnh: Thanh Tiến.
Về lâu dài, cần hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật thi công hoàn công, khắc phục các tồn tại để tổ chức nghiệm thu, bàn giao công trình đưa vào sử dụng đảm bảo cung cấp nước tưới ổn định cho sản xuất của người dân.
Nhiều "dự án khẩn cấp" chậm tiến độ
Tại một số công trình thủy lợi thuộc khu vực các xã Trấn Yên, phường Âu Lâu, phường Nam Cường cũng bị chậm tiến độ do nhiều nguyên nhân làm ảnh hưởng trực tiếp tới sản xuất và sinh hoạt của người dân.
Điển hình như dự án “Khắc phục khẩn cấp Trạm bơm điện Bái Dương" thuộc phường Nam Cường (xã Tuy Lộc cũ) có tổng vốn đầu tư gần 10 tỷ đồng, với mục tiêu chính là sửa chữa, gia cố trạm bơm và gần 3.000m kênh dẫn để phục hồi năng lực tưới tiêu cho 118 ha đất nông nghiệp.
Công trình được khởi công vào cuối tháng 4/2025, dự kiến sẽ hoàn thành trong tháng 10/2025. Tuy nhiên đến nay vẫn chưa thể hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng dẫn đến việc cấp nước tưới cho sản xuất rau màu của người dân gặp nhiều khó khăn.
Công trình Trạm bơm Bái Dương (phường Nam Cường) chưa thể cung cấp nước tưới. Ảnh: Thanh Tiến.
Theo đại diện đơn vị thi công, trong quá trình thi công thời tiết mưa nhiều kéo dài từ tháng 6 – 10/2025. Đặc biệt, hoàn lưu bão số 10 gây ngập úng, nên đơn vị thi công phải dừng 1 tháng để khắc phục hậu quả. Hiện nay, công trình đang gấp rút thi công các hạng mục cuối cùng như lắp đặt máy bơm, vệ sinh hoàn thiện hệ thống kênh mương để hoàn thành trước Tết Nguyên đán.
Dự án Khắc phục khẩn cấp các công trình thuỷ lợi bị hư hại do ảnh hưởng bởi cơn bão số 3 (bão Yagi năm 2024) thực hiện trên địa bàn 3 xã thuộc huyện Trấn Yên (trước đây) gồm trạm bơm điện Minh Quân; Trạm bơm điện Việt Thành cũng đang bị chậm tiến độ do nhiều nguyên nhân. Trong đó, nguyên nhân chính là thời điểm bắt đầu triển khai thi công xây dựng công trình trùng với thời điểm người dân lấy nước phục vụ canh tác vụ mùa nên phải lùi thời gian khởi công.
Việc giải phóng mặt bằng chậm cũng làm ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng các công trình. Ảnh: Thanh Tiến.
Việc giải phóng mặt bằng phục vụ thi công của dự án là do địa phương vận động người dân tự nguyện hiến đất, vật kiến trúc, cây cối, hoa màu và tài sản. Tuy nhiên, một số hộ dân chưa có sự nhất quán, đồng thuận tại thời điểm thi công. Do đó, các công trình chỉ thực hiện được từng phần nhỏ lẻ, không đồng bộ, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ, chất lượng thi công.
Ngoài ra, trong quá trình thi công xây dựng các công trình thủy lợi này phải điều chỉnh, bổ sung một số hạng mục mang tính chất xử lý kỹ thuật cho phù hợp với điều kiện thực tiễn của dự án nhằm tăng tuổi thọ công trình, phát huy hiệu quả đầu tư của dự án.
Cần đẩy nhanh hơn nữa tiến độ thi công các công trình thủy lợi để phục vụ sản xuất trong điều kiện tốt nhất. Ảnh: Thanh Tiến.
Theo ông Nguyễn Quốc Đoàn, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực Trấn Yên, để các công trình thủy lợi sớm hoàn thành, đảm bảo cung cấp nước tưới cho người dân sản xuất vụ đông xuân 2026, đơn vị đã điều chỉnh tiến độ chi tiết cho phù hợp với tình hình mưa lũ và vướng mắc mặt bằng trong quá trình thực hiện dự án.
Yêu cầu nhà thầu cam kết huy động đầy đủ nhân lực, nguồn lực, bảo đảm hoàn thành theo tiến độ điều chỉnh. Tăng cường phối hợp giữa chủ đầu tư, các nhà thầu tư vấn giám sát, tư vấn thiết kế, nhà thầu thi công và và các đơn vị để xử lý dứt điểm các tồn tại, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng.
Bên cạnh đó, tổ chức thi công kết hợp cấp nước phục vụ sản xuất cho bà con. Phấn đấu, một số công trình thủy lợi chậm tiến độ sẽ hoàn thành xong trước 10/2/2025 để cung cấp nước cho nhân dân sản xuất ổn định.
