Lai Châu phát triển kinh tế xanh từ bản sắc, tiềm năng, lợi thế

Lai Châu chấp thuận chủ trường đầu tư nhiều dự án quy mô lớn

Tại Hội nghị, UBND tỉnh Lai Châu đã trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư cho nhiều dự án nông, lâm nghiệp quy mô lớn.

Cụ thể, ông Vũ Xuân Toán, đại diện Công ty Cổ phần Lâm nghiệp Xanh, nhận quyết định chủ trương đầu tư dự án phát triển rừng gỗ lớn kết hợp trồng chè và cây dược liệu tại các xã Hua Bum, Pa Tần, Pa Ủ, tỉnh Lai Châu. Dự án có diện tích sử dụng đất trên 470 ha, tổng vốn đầu tư 62 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Ngọc Tú, đại diện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hakovina, nhận quyết định chủ trương đầu tư dự án trồng và phát triển rừng sản xuất tại các xã Bum Tở, Mường Tè, tỉnh Lai Châu. Dự án có diện tích sử dụng đất trên 1.000 ha, tổng vốn đầu tư 92 tỷ đồng.

Ông Khuất Việt Quý, đại diện Công ty TNHH Normal One, nhận quyết định chủ trương đầu tư dự án trang trại chăn nuôi lợn thịt công nghệ cao. Dự án được đầu tư theo hướng khép kín, bảo đảm an toàn sinh học, cung cấp ra thị trường sản phẩm lợn thịt chất lượng cao. Trang trại có quy mô 16.000 con lợn thịt giống ngoại/lứa, tổng vốn đầu tư 96 tỷ đồng. Dự án kỳ vọng tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, đóng góp ngân sách và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Ông Vũ Đăng Khải, đại diện Công ty Cổ phần Công nghệ cao Linh Dược Thiên Vương, nhận quyết định chủ trương đầu tư dự án trồng và phát triển rừng sản xuất tại xã Hua Bum, tỉnh Lai Châu. Dự án hướng tới hình thành vùng nguyên liệu tập trung, phát triển sản phẩm nông, lâm nghiệp hàng hóa có chất lượng và giá trị kinh tế cao, đồng thời tăng độ che phủ rừng, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Diện tích đất dự kiến sử dụng trên 1.300 ha, tổng vốn đăng ký đầu tư 180 tỷ đồng.

Dược liệu dưới tán rừng có thể trở thành dấu ấn riêng của Lai Châu

Kết luận tại Hội nghị “Phát triển nông nghiệp hàng hóa, phát triển dược liệu theo hướng kinh tế xanh, bền vững”, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị đánh giá việc tỉnh Lai Châu tổ chức hội nghị vào thời điểm này là “rất đúng, rất trúng và rất cần thiết”, bởi đây là giai đoạn địa phương cần chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp.

Thứ trưởng nhấn mạnh, thị trường không chỉ yêu cầu nông sản nhiều hơn mà còn phải “xanh hơn, sạch hơn, có truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng”. Vì vậy, Lai Châu cần phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa chất lượng cao, gắn với chế biến sâu và bảo vệ môi trường sinh thái.

Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị cho rằng nông nghiệp hàng hóa và dược liệu dưới tán rừng sẽ là hai lĩnh vực có dư địa lớn để tạo động lực tăng trưởng mới cho tỉnh, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới. Nếu tổ chức tốt các vùng sản xuất tập trung, xây dựng chuỗi liên kết và mở rộng thị trường, nông nghiệp sẽ không chỉ tạo ra sản lượng mà còn tạo giá trị gia tăng và thu nhập bền vững hơn cho người dân.

“Cần xác định rất rõ ‘không phát triển theo chiều rộng, không chạy theo số lượng, không làm dàn trải, mà phải tập trung vào những sản phẩm có lợi thế nổi trội, có thị trường và có khả năng tổ chức thành chuỗi giá trị bền vững’, Thứ trưởng yêu cầu.

Đối với nông nghiệp hàng hóa, Thứ trưởng đề nghị Lai Châu không phát triển dàn trải mà cần tập trung vào những sản phẩm có lợi thế và có thị trường như chè chất lượng cao, lúa gạo đặc sản, mắc ca, cá nước lạnh, cá lồng lòng hồ và các nông sản đặc hữu vùng cao. Thứ trưởng cũng cho rằng điểm nghẽn lớn hiện nay là sản xuất còn nhỏ lẻ, liên kết chuỗi yếu, thiếu doanh nghiệp dẫn dắt, trong khi chế biến sâu, logistics, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số còn hạn chế.

Để khắc phục, tỉnh cần tổ chức lại sản xuất theo tiểu vùng sinh thái và ngành hàng chủ lực; xây dựng các chuỗi liên kết thực chất giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân; lấy chế biến, bảo quản và xây dựng thương hiệu làm khâu đột phá; đồng thời phát triển nông nghiệp phải đi đôi với bảo vệ đất, nước, rừng và môi trường.

Đối với lĩnh vực dược liệu, Thứ trưởng nhận định đây có thể trở thành hướng đi riêng và tạo dấu ấn khác biệt cho Lai Châu nhờ lợi thế về khí hậu, diện tích rừng, nguồn gen quý và tri thức bản địa của đồng bào dân tộc.

Doanh nghiệp đề xuất phát triển vùng lúa phát thải thấp

Bà Bùi Thị Hạnh Hiếu, Tổng Giám đốc Công ty Nông sản Bảo Minh đề xuất vấn đề này để phục vụ xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu. Hiện doanh nghiệp có truyền thống nhiều thế hệ gắn với ngành lúa gạo, phát triển hệ thống liên kết chuỗi “7 nhà”.

Theo bà Hiếu, Lai Châu sở hữu điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu phù hợp để phát triển các dòng gạo đặc sản, nhất là ở khu vực Than Uyên. Doanh nghiệp đã nghiên cứu vùng nguyên liệu tại địa phương trong nhiều năm và đánh giá đây là “địa điểm vàng” để phát triển lúa hữu cơ, lúa phát thải thấp kết hợp bán tín chỉ carbon.

“Trong giai đoạn 2026-2030, Nhật Bản và Hàn Quốc đang có nhu cầu lớn về nguồn gạo chất lượng cao, giảm phát thải. Lai Châu hoàn toàn có thể trở thành vùng nguyên liệu chiến lược nếu được quy hoạch bài bản”, bà nói.

Công ty Bảo Minh đề xuất tỉnh xây dựng cơ chế đầu mối thống nhất để hỗ trợ xúc tiến đầu tư, đồng thời quy hoạch các vùng sản xuất tập trung quy mô từ hàng trăm hecta đối với lúa đặc sản và các nông sản bản địa.

Bà Hiếu cho rằng ngoài lợi thế về khí hậu, canh tác tại vùng núi dù khó khăn hơn đồng bằng nhưng lại tạo ra sản phẩm sạch, có giá trị cao. “Khi đạt tiêu chuẩn hữu cơ, giá bán có thể cao gần gấp đôi lúa thường”, bà nói.

Đại diện Bảo Minh cũng cho biết doanh nghiệp đặt mục tiêu phát triển 8.000 ha vùng nguyên liệu và đưa sản phẩm lên 8.000 điểm bán trên toàn quốc. Ngoài kênh truyền thống, công ty sẽ đẩy mạnh thương mại điện tử, livestream bán hàng và mô hình “farm to customer”, đưa nông sản trực tiếp từ nông dân tới người tiêu dùng trong thời gian ngắn.

Để thu hút doanh nghiệp đầu tư dài hạn, nữ tổng giám đốc đề nghị địa phương tiếp tục cải thiện hạ tầng logistics, kho sấy và bảo quản sau thu hoạch nhằm giảm thất thoát chất lượng nông sản khi vận chuyển.

Lai Châu cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp và nhà đầu tư

Trả lời câu hỏi của ông Phạm Quốc Hợp, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thương mại đầu tư ONE T về chính sách ưu đãi đầu tư và giải pháp bảo đảm liên kết vùng nguyên liệu, ông Hà Trọng Hải, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu cho biết: Bên cạnh các chính sách chung của Trung ương về thuế, tín dụng và đất đai, tỉnh Lai Châu đã chủ động ban hành nhiều cơ chế riêng nhằm thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp.

Cụ thể, Nghị quyết 12 của HĐND tỉnh tập trung khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp; Nghị quyết 13 hỗ trợ liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; Nghị quyết 46 hỗ trợ phát triển lâm nghiệp. Đồng thời, tỉnh đang tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các chính sách mới theo hướng sử dụng ngân sách địa phương để tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp trong toàn chuỗi, từ nghiên cứu giống, phát triển vùng nguyên liệu đến chế biến sâu.

Liên quan đến lo ngại về tình trạng phá vỡ liên kết vùng nguyên liệu sau đầu tư, lãnh đạo tỉnh khẳng định sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp để đảm bảo tính bền vững. Ngoài việc ký kết hợp đồng liên kết, tỉnh sẽ chỉ đạo các địa phương xây dựng quy chế quản lý vùng nguyên liệu, làm cơ sở kiểm tra, giám sát và ràng buộc trách nhiệm giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Qua đó, hạn chế tình trạng phá vỡ cam kết, bảo đảm nguồn cung ổn định cho sản xuất, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư lâu dài.

“Không bán củ, bán giá trị" sâm Lai Châu

Theo TS. Phạm Quang Tuyến, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam, sâm Lai Châu có giá trị khoa học cao với hàm lượng saponin lớn. Ở nhóm cây 5-7 năm tuổi, hàm lượng saponin toàn phần đạt từ 17,68% đến 19,71%, cao hơn nhiều loài dược liệu khác như tam thất hoang hay sâm vũ diệp. Nhiều mẫu có chỉ số MR2 ở mức triển vọng, tạo cơ sở phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe giá trị cao.

Không chỉ là dược liệu quý, sâm Lai Châu còn gắn với tri thức bản địa của đồng bào Hà Nhì, Dao, H’Mông và nhiều cộng đồng dân tộc khác. Từ lâu, người dân đã sử dụng loài cây này với các tên gọi như tam thất đen, tam thất đỏ, củ tăng lực để hồi sức, trị cảm lạnh, phục hồi sức khỏe sau sinh.

Những năm gần đây, sâm Lai Châu ngày càng được quan tâm trong các chương trình phát triển của Trung ương và địa phương. Sản phẩm đã được công nhận nhãn hiệu chứng nhận, cấp bằng bảo hộ giống cây trồng và mở rộng hợp tác quốc tế với Hàn Quốc, Nhật Bản.

Về thương mại, thị trường sâm Lai Châu tăng mạnh từ năm 2020 đến nay. Nhiều sản phẩm chế biến đã ra đời như hồng sâm, trà sâm, nước uống bổ dưỡng, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm. Theo TS. Phạm Quang Tuyến, định hướng phát triển cần theo tinh thần “không bán củ, bán giá trị”, tức xây dựng hệ sinh thái sản phẩm đa dạng, có thương hiệu.

Dư địa thị trường còn rất lớn khi nhu cầu nguyên liệu y học trong nước mới đáp ứng khoảng 25%, quy mô khoảng 400 triệu USD/năm. Thị trường dược liệu và sản phẩm từ sâm toàn cầu đạt 230 tỷ USD năm 2021 và dự báo tăng lên 430 tỷ USD vào năm 2028. Đặc biệt, trồng sâm dưới tán rừng giúp tăng giá trị rừng mà không phá rừng, tạo việc làm tại chỗ, hạn chế di cư lao động, nên được xem là giải pháp “giữ rừng bằng kinh tế”.

Sâm Lai Châu cũng có tiềm năng gắn với du lịch sinh thái, du lịch sức khỏe. Để phát triển bền vững, cần xác định đây là ngành hàng chiến lược, đẩy mạnh chọn giống, bảo tồn nguồn gen, quy hoạch vùng trồng, liên kết “4 nhà” và hướng tới xuất khẩu.

Đề xuất xây bộ tiêu chuẩn riêng cho sâm Lai Châu

Theo PGS.TS Đỗ Thị Hà, Phó Viện trưởng Viện Dược liệu (Bộ Y tế), sâm Lai Châu hiện được đánh giá chất lượng theo chuyên luận “Sâm Việt Nam” trong Dược điển Việt Nam V, vốn được xây dựng chủ yếu dựa trên kết quả nghiên cứu sâm Ngọc Linh.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều chỉ tiêu hoạt chất của hai loại sâm có sự khác biệt đáng kể, đặt ra yêu cầu cần xây dựng tiêu chuẩn chất lượng riêng cho sâm Lai Châu. Qua đánh giá chất lượng trên 105 mẫu sâm Lai Châu 5 năm tuổi bằng phương pháp HPLC-DAD cho thấy, hàm lượng majonosid R2 (MR2) dao động từ 0,48-7,23%, trong đó 74 mẫu có hàm lượng trên 3%.

Hàm lượng ginsenosid Rg1 đạt từ 0,52-6,22%, với 100/105 mẫu đạt ngưỡng từ 1,5% trở lên. Trong khi đó, hàm lượng Rb1 dao động 0-1,92%, có 90/105 mẫu đạt mức từ 0,5%. Riêng hoạt chất Rd khá thấp, chỉ 13/105 mẫu có hàm lượng trên 0,5%.

Nhóm của Viện Dược liệu cũng phân tích thêm 28 mẫu sâm Lai Châu lưu hành trên thị trường, đã được kiểm định DNA để xác định đúng giống. Kết quả cho thấy hàm lượng MR2 đạt 0,93-8,91%, thậm chí có mẫu cao hơn sâm Ngọc Linh.

Hàm lượng Rg1 dao động 0,93-6,57%, chỉ hai mẫu dưới ngưỡng 1,5%. Một số chỉ tiêu như độ ẩm, tro toàn phần, tỷ lệ vụn nát và tạp chất của sâm Lai Châu cơ bản phù hợp tiêu chuẩn hiện hành của Dược điển Việt Nam V. Tuy nhiên, dữ liệu định tính và định lượng vẫn cần tiếp tục cập nhật trên quy mô mẫu lớn hơn, đặc biệt tại các vùng trồng tập trung của tỉnh Lai Châu.

Từ thực tế trên, PGS.TS Đỗ Thị Hà kiến nghị, việc xây dựng tiêu chuẩn chất lượng riêng không chỉ giúp kiểm soát thị trường, chống nhầm lẫn và gian lận thương mại, mà còn tạo cơ sở pháp lý để phát triển sâm Lai Châu thành dược liệu giá trị cao.

Chuyển đổi số 'mở lối' nông nghiệp xanh Lai Châu

Ông Nguyễn Quang Tin, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhấn mạnh, phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với chuyển đổi số là trụ cột quan trọng trong tái cơ cấu ngành, đặc biệt với địa phương giàu tiềm năng như Lai Châu.

Tuy nhiên, quá trình này vẫn còn nhiều hạn chế như triển khai chưa đồng đều, quy mô nhỏ; hạ tầng số, dữ liệu ngành thiếu đồng bộ; liên kết chuỗi yếu. Nông hộ, hợp tác xã còn khó tiếp cận công nghệ do hạn chế về vốn và nhân lực.

Theo ông Tin, Lai Châu cần xác định khoa học công nghệ và chuyển đổi số là nền tảng xuyên suốt, tập trung xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp số, phát triển cơ sở dữ liệu lớn và ứng dụng công nghệ như IoT, trí tuệ nhân tạo trong sản xuất và quản lý.

Đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu giống, công nghệ sinh học, chế biến sâu; hoàn thiện cơ chế chính sách thu hút doanh nghiệp, hỗ trợ hợp tác xã, đào tạo nhân lực và thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách và thúc đẩy các chương trình về nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số, qua đó tạo nền tảng để Lai Châu phát triển nông nghiệp hàng hóa theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.

Đưa sâm Lai Châu thành ngành hàng chiến lược

Chia sẻ về phát triển kinh tế rừng Lai Châu theo hướng tích hợp đa giá trị, ông Nguyễn Văn Diện, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cho biết, Lai Châu có khí hậu đặc trưng vùng núi cao Tây Bắc, ngày nóng đêm lạnh, ít chịu ảnh hưởng của bão, rất thuận lợi để phát triển cây ăn quả, rau hoa và đặc biệt là cây dược liệu.

Hiện toàn tỉnh có khoảng 23.070 ha dược liệu, với nhiều loài giá trị như sâm Lai Châu, bảy lá một hoa, đảng sâm, đương quy, quế, thảo quả, sa nhân… Trong đó, sâm Lai Châu được đánh giá là dược liệu quý, có tiềm năng trở thành ngành hàng chiến lược của địa phương. Tuy nhiên, diện tích trồng còn nhỏ, sản lượng thấp, chưa đáp ứng nhu cầu thị trường, gây khó khăn cho chế biến sâu và xây dựng thương hiệu.

Một số doanh nghiệp, hợp tác xã đã đầu tư phát triển sâm Lai Châu và hình thành liên kết với người dân trong trồng, chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Đây là nền tảng để xây dựng chuỗi giá trị dược liệu bền vững.

Theo ông Diện, Lai Châu có lợi thế lớn khi rừng tự nhiên chiếm tới 95,5% diện tích rừng, hệ sinh thái đa dạng, nhiều vùng khí hậu khác nhau phù hợp với các loài dược liệu quý. Bên cạnh đó, tri thức bản địa của đồng bào dân tộc và tiềm năng du lịch sinh thái cũng mở ra cơ hội nâng cao giá trị sản phẩm.

Để phát triển mạnh sâm Lai Châu, tỉnh cần quy hoạch vùng trồng tập trung, bảo tồn nguồn gen quý, đồng thời mở rộng trồng ngoài rừng trên đất nông nghiệp phù hợp để tăng năng suất, chủ động nguyên liệu. Cùng với đó là đẩy mạnh chế biến sâu, đa dạng sản phẩm như thuốc, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm; xây dựng thương hiệu gắn với bản sắc địa phương; kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm về sâm và dược liệu.

Ông Nguyễn Văn Diện nhấn mạnh, với tiềm năng hiện có, Lai Châu hoàn toàn có thể xây dựng ngành hàng dược liệu mạnh, trong đó sâm Lai Châu giữ vai trò hạt nhân, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển kinh tế địa phương.

Quỹ đất rộng - lợi thế phát triển chăn nuôi công nghiệp

Ông Phan Quang Minh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), nhấn mạnh yêu cầu phát triển chăn nuôi tập trung, an toàn sinh học và giảm phát thải nhằm góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nông nghiệp bền vững.

Ông cho rằng, Lai Châu còn nhiều dư địa phát triển chăn nuôi tập trung nhờ quỹ đất rộng, điều kiện tự nhiên phù hợp và khả năng phát triển các sản phẩm đặc hữu.

Định hướng của ngành chăn nuôi trong giai đoạn mới là “hiện đại - tuần hoàn - số hóa và bền vững”, phù hợp với Nghị quyết 12 của tỉnh Lai Châu về phát triển chăn nuôi công nghiệp, bán công nghiệp gắn với xử lý chất thải thành năng lượng và phân bón. Trọng tâm là di dời các cơ sở chăn nuôi ra khỏi khu dân cư, hình thành các vùng chăn nuôi tập trung tại Mường Than, Than Uyên, Bình Lư, Pắc Ta, Sin Suối Hồ, Hua Bum, Mường Kim, Nậm Hàng, Lê Lợi…

Đồng thời, tỉnh cần đầu tư đồng bộ hạ tầng điện, nước, giao thông và hạ tầng số cho các khu chăn nuôi tập trung. Ông Phan Quang Minh đề cập giải pháp tổ chức lại sản xuất đối với chăn nuôi nông hộ. Theo đó, các hộ cần liên kết thành tổ hợp tác, hợp tác xã; tham gia chuỗi giá trị với doanh nghiệp; từng bước áp dụng chăn nuôi an toàn sinh học và chuyển sang các mô hình giá trị cao như chăn nuôi hữu cơ, đặc sản địa phương hoặc gắn với du lịch sinh thái.

Lãnh đạo Cục Chăn nuôi và Thú y cũng nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chuỗi chăn nuôi an toàn sinh học, tăng cường năng lực thú y cơ sở, kiểm soát vận chuyển và buôn lậu động vật qua biên giới.

Diện tích nông nghiệp hữu cơ Lai Châu mới đạt hơn 40 ha

Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường Phạm Văn Duy nhận xét, Lai Châu có nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp hữu cơ, nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, khí hậu đặc thù và quỹ đất còn tương đối sạch.

Tuy nhiên, quá trình phát triển hiện đối mặt nhiều điểm nghẽn khiến lĩnh vực này chưa tạo được sức bật tương xứng. Quy mô sản xuất hữu cơ còn nhỏ so với tiềm năng. Tổng diện tích canh tác áp dụng tiêu chuẩn an toàn của Lai Châu hơn 520 ha, trong đó diện tích áp dụng hữu cơ là hơn 40 ha, chưa đến 10%.

Để thúc đẩy nông nghiệp hữu cơ theo hướng kinh tế xanh tại Lai Châu, ông Duy cho rằng cần ưu tiên phát triển vùng sản xuất tập trung, gắn với sản phẩm chủ lực như chè, dược liệu và lúa đặc sản. Việc xây dựng vùng nguyên liệu cần đi cùng mã số vùng trồng và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, địa phương cần tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị với sự liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt thị trường.

Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường quản lý chất lượng, mở rộng thị trường tiêu thụ thông qua siêu thị, thương mại điện tử và xuất khẩu. Cùng với đó là triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ nông nghiệp hữu cơ và huy động thêm nguồn lực xã hội hóa để tạo thêm động lực phát triển.

Đánh thức tiềm năng Lai Châu bằng nông nghiệp xanh đa giá trị

Ông Nguyễn Thành Đồng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu cho biết, địa phương có nhiều lợi thế để phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh. Với diện tích trên 9.000 km², địa hình đa dạng, hơn 500.000 ha rừng và 16.000 ha mặt nước, Lai Châu hình thành nhiều tiểu vùng khí hậu, phù hợp phát triển các sản phẩm đặc hữu như chè, lúa đặc sản, thủy sản nước lạnh và dược liệu dưới tán rừng. Đây là nền tảng để phát triển nông nghiệp xanh gắn với du lịch sinh thái.

Thời gian qua, tỉnh đã đẩy mạnh tái cơ cấu ngành, triển khai đồng bộ chính sách hỗ trợ từ xử lý chất thải, cải tạo đất, phát triển nhà màng, hệ thống tưới đến áp dụng tiêu chuẩn sản xuất an toàn. Nhờ đó, nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung đã hình thành, góp phần tăng thu nhập và chuyển dịch sang tư duy kinh tế nông nghiệp.

Đến năm 2025, toàn tỉnh có hơn 520 ha sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn; nhiều diện tích áp dụng VietGAP, hữu cơ; trên 3.000 ha lúa áp dụng kỹ thuật tiên tiến; 33% trang trại xử lý chất thải hiệu quả. Đây là bước tiến quan trọng trong phát triển nông nghiệp xanh.

Giai đoạn 2026-2030, Lai Châu định hướng phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn, đa giá trị, ít phát thải, với trọng tâm tích tụ đất đai, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và phát triển chuỗi giá trị. Tỉnh đặt mục tiêu mở rộng các vùng chè, lúa, cây ăn quả, chăn nuôi, thủy sản; phát triển mạnh mắc ca, quế và dược liệu, đặc biệt là sâm Lai Châu gắn với chỉ dẫn địa lý.

Trong quá trình đó, ông Nguyễn Thành Đồng cho biết, Lai Châu mong muốn nhận được sự đồng hành của các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp nhằm hoàn thiện chính sách, thúc đẩy nông nghiệp xanh phát triển bền vững, phù hợp thực tiễn địa phương.

Lai Châu phát triển kinh tế xanh từ bản sắc, tiềm năng, lợi thế

Phát biểu khai mạc Hội nghị “Phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh”, ông Hà Quang Trung, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu cho biết, đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các nhà khoa học, nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp cùng nhiều tổ chức trong và ngoài nước đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Lai Châu nói chung, cũng như định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh nói riêng.

Theo ông Hà Quang Trung, với điều kiện tự nhiên ưu đãi, cảnh quan đặc sắc và bản sắc văn hóa đa dạng, nông nghiệp Lai Châu có tiềm năng lớn. Nếu được đầu tư, khai thác hiệu quả, địa phương sẽ phát triển thêm nhiều sản phẩm nông nghiệp, dược liệu xanh có giá trị cao, đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Tỉnh từng bước khôi phục, phát triển một số sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao như gạo Séng Cù, gạo Tẻ Râu; hình thành và mở rộng nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế như cao su, chè, mắc ca, quế và sâm Lai Châu. Đồng thời, tỉnh đẩy mạnh khai thác tiềm năng nuôi trồng thủy sản trên lòng hồ các công trình thủy điện Lai Châu, Sơn La, Huội Quảng - Bản Chát.

“Thực hiện chủ trương của Trung ương, Lai Châu xác định phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh là một trong những khâu đột phá để triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách đã ban hành. Theo đó, tỉnh tập trung khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế, thu hút nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước cho lĩnh vực nông nghiệp”, ông Hà Quang Trung cho biết. 

Lãnh đạo tỉnh Lai Châu cho rằng, hội nghị lần này là dịp quan trọng để các đại biểu cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp và cơ chế chính sách phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để Lai Châu quảng bá tiềm năng, lợi thế, thu hút đầu tư, tăng cường liên kết với doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp, dược liệu của tỉnh cũng như cả nước.