Chỉ thị về các tuyên bố xanh được Ủy ban châu Âu (EC) giới thiệu từ tháng 3/2023, với mục tiêu bảo vệ người tiêu dùng khỏi "gian lận xanh", tức là các tuyên bố thiếu căn cứ về tác động của sản phẩm tới môi trường.
Theo nghiên cứu của Liên minh châu Âu (EU), hơn một nửa số tuyên bố xanh hiện nay của doanh nghiệp còn mơ hồ hoặc gây hiểu lầm, trong đó khoảng 40% tuyên bố hoàn toàn không có cơ sở khoa học.
Châu Âu vẫn đang tìm kiếm sự đồng thuận với Chỉ thị về các tuyên bố xanh, nỗ lực pháp lý nhằm chống hành vi "gian lận xanh". Ảnh: Circular Place.
Tuy nhiên, ngay trước thềm vòng đàm phán cuối cùng liên quan tới Chỉ thị này vào tháng 6/2025, Đảng Nhân dân châu Âu (EPP) đã yêu cầu EC rút đề xuất, cho rằng các quy định mới tạo gánh nặng quá mức cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp siêu nhỏ (dưới 10 nhân viên và doanh thu dưới 2 triệu euro). Đây là nhóm chiếm tới 96% tổng số doanh nghiệp trong EU.
Sau đó, một người phát ngôn khác của EC khẳng định, Chỉ thị chưa bị rút chính thức, mà chỉ bị đe dọa rút nếu doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn nằm trong phạm vi áp dụng.
Động thái này đã gây phản ứng gay gắt tại Nghị viện châu Âu. Chủ tịch Ủy ban Thị trường Nội bộ Anna Cavazzini và Chủ tịch Ủy ban Môi trường Antonio Decaro cảnh báo tình huống có thể "tạo tiền lệ nguy hiểm" cho quy trình lập pháp và làm suy yếu niềm tin giữa các cơ quan EU. Còn báo cáo viên Sandro Gozi nhấn mạnh Nghị viện trước đó đã thống nhất về việc miễn trừ với doanh nghiệp siêu nhỏ, gọi lý do EC đưa ra là "không cần thiết và vô căn cứ".
Trong khi đó, Hội đồng EU, dưới sự chủ trì luân phiên của Ba Lan, đã tạm ngừng đàm phán về Chỉ thị chống "gian lận xanh" để chờ EC đưa ra quyết định rõ ràng. Dù vậy, việc Italy rút lại sự ủng hộ với Chỉ thị càng khiến vấn đề thêm bế tắc, khi Hội đồng không còn đủ đa số cần thiết để tiếp tục thúc đẩy nỗ lực đàm phán này.
Theo ESG News, tương lai của Chỉ thị chống "gian lận xanh" phụ thuộc vào việc các nước thành viên có thể đạt được đồng thuận về phạm vi áp dụng đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, và liệu EU có thể khôi phục đồng thuận chính trị giữa Nghị viện và Hội đồng sau khủng hoảng này hay không. Đến nay, khối vẫn chưa có lộ trình tiếp theo liên quan tới Chỉ thị này.
