Chỉ là sự cố?
Báo Nông nghiệp và Môi trường vừa đăng tải bài viết Công ty Năng lượng tái tạo đang gây ô nhiễm môi trường tại Bắc Ninh, phản ánh tình trạng ô nhiễm môi trường xảy ra thôn Dâu, xã Tiên Lục, tỉnh Bắc Ninh. Theo phản ánh từ người dân, từ ngày nhà máy sản xuất than viên nén của Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo số 1 Việt Nam (Công ty Năng lượng tái tạo), người dân nơi đây thường xuyên phải sống trong cảnh bụi bặm mù trời. Bụi nhiều đến mức, chỉ cần một ngày người dân không lau dọn là sẽ có một lớp bụi gỗ dày phủ kín đồ đạc.
Đáng nói là cơ sở sản xuất này chỉ cách trụ sở UBND xã Tiên Lục tầm 500 m và cách Trường Tiểu học Nghĩa Hưng chừng 100 m. Mặc dù người dân nơi đây đã nhiều lần có ý kiến kiến nghị với chính quyền địa phương nhưng tình trạng vẫn không được giải quyết dứt điểm.
Hoạt động sản xuất than viên nén của Công ty Cổ phần Năng lượng tái tạo số 1 Việt Nam gây ô nhiễm môi trường. Ảnh: Dũng Thiệu.
Vấn đề trở nên nghiêm trọng đến mức đe dọa sức khỏe và làm đảo lộn cuộc sống người dân khiến họ phải cầu cứu khắp nơi. Tại biên bản làm việc ngày 19/12/2025, UBND xã Tiên Lục đã chỉ rõ hàng loạt vấn đề cụ thể tại nhà máy như: “nguyên liệu chưa được che chắn kín, khu vực tập kết không đảm bảo khiến bụi phát tán ra môi trường; ống khói thấp; khu vực sản xuất tồn đọng nhiều răm và bụi”.
Ông Nguyễn Văn Thuận, Phó Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Tiên Lục cho rằng tình trạng ô nhiễm bụi gỗ là do sự cố hệ thống lọc bụi tại khu vực xưởng sản xuất của công ty bị hỏng, dẫn đến lượng lớn bụi phát tán ra môi trường xung quanh. Ông Thuận nói: “Ngày 23/12/2025, chúng tôi đã tiến hành kiểm tra và bước đầu xác định nguyên nhân do hệ thống lọc bụi bị hỏng. Tại thời điểm kiểm tra, doanh nghiệp mới chỉ khắc phục bước đầu, hệ thống xử lý bụi vẫn chưa đảm bảo khả năng xử lý triệt để lượng bụi phát sinh. Chúng tôi đã yêu cầu công ty khẩn trương sửa chữa, hoàn thiện hệ thống lọc bụi và thực hiện che chắn xung quanh nhà xưởng, đặc biệt là khu vực nghiền nhiên liệu”.
Nhiều người dân lo lắng về những ảnh hưởng đối với sức khỏe, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ nếu Công ty Năng lượng tái tạo tiếp tục hoạt động. Ảnh: Dũng Thiệu.
Bên cạnh đó, UBND xã Tiên Lục cũng gửi văn bản đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh cử cán bộ về thẩm định và đánh giá mức độ ô nhiễm để có cơ sở kiểm tra, xử lý vi phạm (nếu có). Trong thời gian chờ cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra, Công ty Năng lượng tái tạo phải tạm ngừng hoạt động để tránh phát sinh ô nhiễm, gây ảnh hưởng tới đời sống nhân dân.
Câu hỏi đặt ra là ngay từ khi nhà máy sản xuất than viên nén của Công ty Năng lượng tái tạo đi vào hoạt động, người dân nơi đây đã kêu ô nhiễm nhưng cơ quan chức năng không giải quyết kịp thời, thấu đáo. Chỉ đến khi mọi việc trở nên tồi tệ, UBND xã Tiên Lục mới kiểm tra và phát hiện hệ thống lọc bụi của công ty bị hỏng. Vậy đây có phải là lỗi kỹ thuật nhỏ lẻ mang tính thời điểm hay lỗi hệ thống xuất hiện trong thời gian dài?
Doanh nghiệp có “đánh bóng” hồ sơ?
Ngược với thực trạng gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng cho khu dân cư, kết quả quan trắc môi trường của Công ty Năng lượng tái tạo lại cho thấy con số “đẹp như tranh vẽ”. Theo báo cáo kết quả quan trắc môi trường ngày 12/6/2025 do Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn môi trường Việt Nam lập và hồ sơ pháp lý mà phóng viên thu thập được, hoạt động sản xuất của Công ty Năng lượng tái tạo được đánh giá là tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo vệ môi trường.
Cụ thể, kết quả phân tích chất lượng không khí của công ty này cho thấy hàm lượng các thông số phân tích trong mẫu không khí có giá trị nằm trong giới hạn cho phép theo QCVN 05:2023/BTNMT. Các thông số khác như tiếng ồn, nước thải, chất thải… đều nằm trong ngưỡng cho phép. Như vậy, nhà máy này được xem là vận hành đúng quy chuẩn, không phát sinh rủi ro đáng kể đối với môi trường xung quanh.
Nhiều người dân bức xúc về tình trạng bụi, khói, tiếng ồn trong quá trình sản xuất than viên nén nhưng chưa được chính quyền địa phương xử lý dứt điểm. Ảnh: Dũng Thiệu.
Bên cạnh đó, Công ty Năng lượng tái tạo cam kết sẽ duy trì và thực hiện nghiêm các biện pháp bảo vệ môi trường hiện có và sẽ phối hợp với đơn vị tư vấn đánh giá sự cố, cải tạo môi trường ngày một tốt hơn. Công ty cũng cam kết đảm bảo thường xuyên vệ sinh nhà xưởng, bảo trì, bảo dưỡng máy móc, hệ thống xử lý môi trường định kỳ, vận hành thường xuyên các công trình bảo vệ môi trường đảm bảo chất lượng từng đợt quan trắc nằm trong giới hạn quy định của pháp luật.
Điều này rõ ràng trái ngược hoàn toàn với những gì đang diễn ra tại xã Tiên Lục khi người dân hàng ngày buộc phải đóng kín cửa, hạn chế sinh hoạt ngoài trời, sống trong tâm lý lo lắng kéo dài về những ảnh hưởng đối với sức khỏe, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ. Nếu các biện pháp bảo vệ môi trường đã được thực hiện đầy đủ, vì sao bụi vẫn bay thẳng vào nhà dân và khu vực trường học? Liệu doanh nghiệp có đang “đánh bóng” hồ sơ môi trường để qua mặt cơ quan chức năng và hợp thức hóa cho những khuyết điểm của mình?
Đề nghị UBND tỉnh Bắc Ninh cùng các cơ quan chức năng khẩn trương vào cuộc kiểm tra, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, nhằm chấm dứt tình trạng ô nhiễm môi trường, không để sức khỏe và đời sống người dân tiếp tục bị đánh đổi bằng những báo cáo “đẹp” trên giấy.
