Sáng 29/5 tại Hà Nội, Thứ trưởng Hoàng Trung chủ trì cuộc họp rà soát hồ sơ phê duyệt kế hoạch khoa học công nghệ 5 năm giai đoạn 2026-2030 và nhiệm vụ khoa học công nghệ năm 2027 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Thứ trưởng Hoàng Trung chủ trì cuộc họp rà soát hồ sơ phê duyệt kế hoạch khoa học công nghệ 5 năm giai đoạn 2026-2030 và nhiệm vụ khoa học công nghệ năm 2027 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Kế hoạch hướng tới quản lý theo kết quả và hiệu quả thực tiễn
Ông Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ cho biết, dự thảo Kế hoạch khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2030 được xây dựng trên cơ sở bám sát Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025, các nghị định hướng dẫn và Quyết định số 2227/QĐ-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ.
Theo ông Long, mục tiêu của Kế hoạch là đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trở thành động lực chính cho tăng trưởng và phát triển bền vững của ngành Nông nghiệp và Môi trường. Trong đó, khoa học công nghệ sẽ đóng vai trò then chốt trong hiện đại hóa quản trị ngành, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, an ninh môi trường.
Dự thảo Kế hoạch tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm như hoàn thiện thể chế; đổi mới cơ chế đặt hàng nhiệm vụ theo bài toán lớn và sản phẩm đầu ra; phát triển hạ tầng nghiên cứu, dữ liệu và tiêu chuẩn kỹ thuật; xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao; thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện trường và địa phương; đồng thời hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiện đại, hội nhập quốc tế.
Kế hoạch cũng đặt ra nhiều chỉ tiêu cụ thể như đóng góp của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào tăng năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của ngành đạt trên 55%; góp phần duy trì tăng trưởng GDP toàn ngành khoảng 3,6%/năm và tăng xuất khẩu nông lâm thủy sản từ 8-12%/năm. Bộ đặt mục tiêu huy động 30-35% nguồn lực ngoài ngân sách cho các nhiệm vụ có khả năng thương mại hóa; đào tạo hơn 1.500 nhân lực chuyên sâu về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hình thành ít nhất 5 trung tâm đổi mới sáng tạo và hỗ trợ tối thiểu 50 doanh nghiệp khoa học công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong ngành.
Theo Vụ trưởng Vụ KHCN Nguyễn Văn Long, kế hoạch KHCN của Bộ giai đoạn 2025-2030 đặt mục tiêu đào tạo hơn 1.500 nhân lực chuyên sâu về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Theo Vụ trưởng Nguyễn Văn Long, dự thảo Kế hoạch ưu tiên làm chủ và ứng dụng các công nghệ chiến lược như blockchain trong truy xuất nguồn gốc nông sản; công nghệ sinh học, chỉnh sửa gen trong tạo giống; AI, IoT, viễn thám, GIS và bản sao số phục vụ quản trị tài nguyên, môi trường và dự báo thiên tai. Đồng thời, hệ thống dữ liệu và nền tảng số của ngành sẽ được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, kết nối với nền tảng dữ liệu quốc gia.
Các nhiệm vụ trọng tâm trải rộng trên nhiều lĩnh vực như nông nghiệp xanh, chăn nuôi và thủy sản an toàn sinh học, lâm nghiệp và hấp thụ carbon, thủy lợi và phòng chống thiên tai, quản lý đất đai và tài nguyên nước, bảo vệ môi trường, khí tượng thủy văn, quản lý biển và hải đảo, chuyển đổi số và hạ tầng dữ liệu ngành.
Tại cuộc họp, đại diện lãnh đạo các đơn vị đã tập trung góp ý đối với Danh mục chỉ tiêu chủ yếu triển khai Kế hoạch và Danh mục chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp Bộ giai đoạn 2026-2030. Các ý kiến cơ bản thống nhất với định hướng xây dựng kế hoạch, đồng thời đề nghị rà soát, bổ sung các chỉ tiêu theo hướng cụ thể, khả thi, bám sát yêu cầu thực tiễn và nhiệm vụ quản lý của từng lĩnh vực.
Nhiều đại biểu cho rằng cần ưu tiên các chỉ tiêu liên quan đến chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ cao, phát triển dữ liệu dùng chung, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Đối với danh mục chương trình khoa học công nghệ cấp Bộ, các đơn vị đề xuất sắp xếp theo hướng tinh gọn, tránh chồng chéo giữa các lĩnh vực nhưng vẫn bảo đảm bao quát đầy đủ các nhiệm vụ trọng tâm của ngành.
Hoàn thiện kế hoạch khoa học công nghệ trước 5/6
Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh việc xây dựng các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cần được rà soát, sắp xếp theo hướng tinh gọn, tránh dàn trải. Theo Thứ trưởng, mỗi lĩnh vực không nên xây dựng quá nhiều chương trình riêng lẻ mà cần tích hợp thành các chương trình lớn, trong đó bao gồm các hợp phần, nhiệm vụ và dự án cụ thể để thuận lợi cho tổ chức triển khai và huy động nguồn lực.
Thứ trưởng cho rằng nhiều lĩnh vực như đất đai, môi trường, thủy lợi, khí tượng thủy văn hay biển và hải đảo hiện đã có nhiều chương trình, đề án lớn đang triển khai. Vì vậy, khi xây dựng kế hoạch mới cần xác định rõ những nội dung còn thiếu, những vấn đề cấp thiết cần tập trung xử lý, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến chuyển đổi số, dữ liệu, quản trị thông minh, cảnh báo thiên tai và quản lý tài nguyên, môi trường.
Đối với lĩnh vực môi trường, Thứ trưởng Hoàng Trung đánh giá đây là lĩnh vực rất quan trọng, nhận được nhiều sự quan tâm và hỗ trợ của các tổ chức quốc tế. Do đó, các chương trình cần được xây dựng có trọng tâm, tránh trùng lặp với các chương trình hiện có, đồng thời tập trung vào các vấn đề mới, có khả năng huy động nguồn lực quốc tế và tạo tác động thực tiễn.
Thứ trưởng cũng lưu ý, đối với những lĩnh vực chưa có đề xuất chương trình cụ thể, các đơn vị cần rà soát lại toàn bộ để bảo đảm kế hoạch giai đoạn 2026-2030 bao quát đầy đủ các lĩnh vực quản lý của Bộ. Dù đã có các chương trình đầu tư công hoặc đề án phát triển ngành, lĩnh vực khoa học công nghệ vẫn phải xác định rõ các nhiệm vụ nghiên cứu trọng tâm và ứng dụng công nghệ mới như AI, viễn thám, cảnh báo sớm, bản sao số phục vụ quản lý.
Về tiến độ thực hiện, Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị khẩn trương hoàn thiện lại các chương trình theo định hướng đã thống nhất, tổng hợp báo cáo trình Thường vụ Bộ trước ngày 5/6 để tiếp tục xem xét, hoàn thiện.
Bên cạnh đó, Thứ trưởng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu rà soát các chương trình liên quan đến đào tạo, phát triển và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm tránh chồng chéo. Theo Thứ trưởng, cần xây dựng cơ chế, chính sách đủ mạnh để thu hút chuyên gia giỏi, nhà khoa học đầu ngành và nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của ngành trong giai đoạn mới.
