Hàng trăm hộ dân sinh sống quanh Nhà máy xử lý rác thải của Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Hoàng Long (đóng tại tiểu khu 10, TT Lương Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình cũ - nay là xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ) đang ngày ngày phải sống chung với rác, mùi hôi và nguy cơ bệnh tật. Trong khi những cam kết bảo vệ môi trường vẫn chỉ nằm trên giấy.
Cuộc sống bị “bóp nghẹt” trong từng hơi thở
Trao đổi với phóng viên, chị Nguyễn Thị H., nhà ở tiểu khu 10, xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ, bức xúc cho biết: “Mùa mưa lũ vừa qua, chúng tôi rất sợ ‘quả đồi’ rác đó ụp ra ngoài, thì đúng là thảm họa. Cả núi rác đó đã tồn tại gần 5 năm rồi, mà đến nay không ai dọn đi.”
Cổng nhà máy, lúc nào cũng đóng chặt. Ảnh: Đức Hải.
Cũng theo chị H., trước đây khu vực đó, Công ty Hoàng Long chở toàn vải vụn, nilon ở đâu về để băm, nghiền. Còn quả đồi phía bên cạnh thì đào hố rồi đổ rác thải xuống đó.
“Bà con nhân dân lúc đầu không biết, tưởng họ là nhà máy sản xuất. Sau mới biết là họ băm rác để làm tái chế. Lúc đó, nước thải từ nhà máy chảy ra nhiều. Sau bị cấm, mới thôi. Nhưng bãi thải để rác ở đó cả nghìn khối vẫn còn nguyên. Đến giờ không rõ giải quyết kiểu gì,” chị H. chia sẻ.
Chung cảnh ngộ, theo những người dân khác dọc tuyến đường Trần Phú, xung quanh trường học cấp 2 Cửu Long, vào những ngày nắng nóng, mùi rác “đậm đặc đến nghẹt thở”; những ngày mưa lớn, nước rỉ từ bãi rác theo dòng chảy tràn ra môi trường xung quanh, ngấm xuống đất, chảy vào ao hồ, ruộng vườn.
Các bao tải rác thải rắn chở về đây. Ảnh: ĐH.
“Chúng tôi phải đóng kín cửa suốt ngày, nhưng mùi vẫn chui vào. Trẻ con ho, viêm phế quản quanh năm. Chúng tôi sống mà như bị giam lỏng trong chính căn nhà của mình,” anh Hoàng Văn D., một người dân bức xúc.
Không ít hộ đã buộc phải bỏ hoang đất canh tác vì nguồn nước bị ô nhiễm, cây trồng không thể sinh trưởng, sinh kế bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Có mặt tại khu vực nhà máy, phóng viên cảm nhận rõ mùi hôi thối nồng nặc phát ra từ bãi rác khổng lồ tồn đọng qua nhiều năm. Những đống rác sinh hoạt chất cao, phủ bạt sơ sài, thậm chí có nơi phơi lộ thiên, trở thành nguồn phát tán mùi, ruồi muỗi và nước rỉ rác.
Những kiến nghị của người dân là hoàn toàn đúng sự thật, nhưng thực tế, nhà máy không hoạt động xử lý rác, cũng không chịu chuyển "bãi rác" đi nơi khác.
Cả 1 bãi rác thải hỗn hợp được chôn xuống đây, không lấp đậy, không có biện pháp xử lý. Ảnh: ĐH.
Dân kêu nhưng không thấu?
Qua tìm hiểu, phóng viên được biết, người dân địa phương đã kiến nghị tới chính quyền và các cơ quan chức năng, yêu cầu Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Hoàng Long chuyển số rác này đi chỗ khác.
Ngày 22/01/2020, UBND tỉnh Hòa Bình (cũ) đã ban hành Văn bản số 95/UBND-NNTN, yêu cầu xử lý dứt điểm tình trạng tồn đọng rác thải gây ô nhiễm môi trường tại Nhà máy xử lý rác của Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Hoàng Long. Văn bản thể hiện rõ quan điểm của UBND tỉnh: “Không để tình trạng rác tồn đọng, quá tải, phát sinh ô nhiễm kéo dài, ảnh hưởng đến đời sống nhân dân.”
Phía trong nhà máy xử lý rác thải, toàn vải vụn, nilon... Clip: Đức Hải.
Thế nhưng, thực tế sau nhiều năm cho thấy, nội dung chỉ đạo chưa được thực hiện triệt để, và người dân vẫn tiếp tục gánh chịu hệ lụy môi trường.
Không chỉ là mùi hôi, người dân còn lo ngại nguồn nước sinh hoạt bị ảnh hưởng, nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, da liễu, tiêu hóa ngày càng tăng.
Liên hệ đến UBND xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ, một cán bộ công tác tại văn phòng cho biết lãnh đạo xã hiện đang đi họp, “sẽ ghi ý kiến rồi cung cấp sau”. Tuy nhiên, sau đó phóng viên liên hệ lại thì người này không nghe điện thoại nữa.
Đã đến lúc chính quyền tỉnh Phú Thọ, Sở Nông nghiệp & Môi trường Phú Thọ cùng các cơ quan liên quan phải vào cuộc kiểm tra, xử lý dứt điểm trách nhiệm của Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Hoàng Long.
Không thể để “núi rác” ấy tiếp tục là vết thương hở, bốc mùi giữa lòng khu dân cư – nơi mà mỗi hơi thở của người dân đều thấm đẫm mùi ô nhiễm và nỗi bất an kéo dài suốt nhiều năm qua.
