Ngày 16/5, Đại học Quốc gia TP.HCM (ĐHQG-HCM) tổ chức Hội nghị công bố định hướng chiến lược khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2030 và ký kết thỏa thuận phối hợp triển khai nhiệm vụ giữa Trung tâm Đổi mới sáng tạo ĐHQG-HCM với các trường đại học thành viên.
GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc ĐHQG-HCM. Ảnh: Thiên Long.
GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc ĐHQG-HCM nhấn mạnh, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo không còn là nhiệm vụ riêng của hoạt động nghiên cứu hay chuyển giao công nghệ mà phải trở thành định hướng xuyên suốt trong toàn hệ thống đại học. Điều này đòi hỏi sự thay đổi căn bản từ chương trình đào tạo, phương thức tuyển sinh đến mô hình tổ chức nghiên cứu và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Theo GS Mai, Đảng và Nhà nước đang đặt nhiều kỳ vọng vào ĐHQG-HCM, đặc biệt sau khi Thủ tướng phê duyệt chương trình đưa đơn vị vào top 100 đại học hàng đầu châu Á. Không chỉ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, ĐHQG-HCM còn được kỳ vọng tạo ra công nghệ lõi và các giải pháp chiến lược phục vụ phát triển đất nước.
Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, ĐHQG-HCM đã đạt nhiều kết quả đáng chú ý, nổi bật là đầu tư mạnh cho hạ tầng nghiên cứu với hệ thống phòng thí nghiệm lớn nhất cả nước, trong đó có phòng thí nghiệm mạch công nghệ bán dẫn trị giá 750 tỷ đồng. Nhà trường cũng hình thành danh mục 16 công nghệ, sản phẩm công nghệ chiến lược gắn với các bài toán quốc gia.
ĐHQG-HCM hiện triển khai hệ thống phòng thí nghiệm vi mạch, bán dẫn dùng chung cấp quốc gia cùng nhiều phòng thí nghiệm quy mô lớn về năng lượng tái tạo, công nghệ số, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử và Net-Zero. Song song đó, trường đẩy mạnh đào tạo sau đại học gắn với nghiên cứu khoa học thông qua cơ chế hỗ trợ học phí và sinh hoạt phí cho học viên cao học, nghiên cứu sinh tham gia đề tài nghiên cứu, tạo điều kiện để người học tập trung nghiên cứu toàn thời gian.
Theo lãnh đạo ĐHQG-HCM, số lượng đề tài khoa học công nghệ gửi về trường đã tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Nhà trường đồng thời tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, địa phương nhằm đưa nghiên cứu gắn với thực tiễn. Nhiều nhóm nghiên cứu đã chủ động đề xuất các đề tài giải quyết bài toán cụ thể tại địa phương sau các chuyến khảo sát thực tế.
Ở lĩnh vực hợp tác quốc tế, ĐHQG-HCM đặt mục tiêu nâng cao chất lượng công bố khoa học thông qua hợp tác với các giáo sư, nhà khoa học uy tín trên thế giới. Đồng thời, trường đang thúc đẩy mô hình “viện ảo” và Trung tâm Đổi mới sáng tạo nhằm tăng cường liên kết liên ngành, kết nối nguồn lực nghiên cứu và nâng cao khả năng thương mại hóa sản phẩm khoa học công nghệ.
GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai cho rằng, các trường đại học cần chuyển mạnh từ nghiên cứu đơn lẻ sang giải quyết những bài toán lớn của quốc gia trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược như năng lượng tái tạo, lưu trữ năng lượng hay hydrogen.
“Nếu có dự án khả thi, trường sẵn sàng đồng hành để tạo ra những sản phẩm, công nghệ và giải pháp thực sự phục vụ phát triển đất nước”, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai nhấn mạnh.
Trung tâm Đổi mới sáng tạo cùng các trường thành viên ĐHQG TP.HCM phối hợp ở 9 lĩnh vực ưu tiên: trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, thiết kế vi mạch - bán dẫn, năng lượng và vật liệu tiên tiến, hệ thống bay không người lái, công nghệ carbon và phát triển bền vững, công nghệ sinh học - y sinh, công nghệ giáo dục số và tư vấn chính sách phục vụ cộng đồng. Ảnh: Thiên Long.
Tại hội nghị, ĐHQG-HCM cũng công bố định hướng phát triển Trung tâm Đổi mới sáng tạo ĐHQG-HCM (VNUHCM Innovation Hub - VIH). Đây là đầu mối điều phối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo liên trường, liên ngành và liên kết “ba nhà”, đồng thời triển khai mô hình “viện ảo”, nơi các nhà khoa học từ nhiều đơn vị cùng tham gia nghiên cứu theo từng lĩnh vực chiến lược.
Theo kế hoạch giai đoạn 2026-2030, Trung tâm Đổi mới sáng tạo sẽ tập trung kết nối doanh nghiệp, địa phương, nhà đầu tư và các nhóm nghiên cứu trong nước, quốc tế; xây dựng nền tảng V-Link; hỗ trợ startup, spin-off; tổ chức hội nghị quốc tế thường niên về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại TP.HCM.
Dịp này, Trung tâm Đổi mới sáng tạo ĐHQG-HCM và 8 trường đại học thành viên đã ký kết thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026-2030 nhằm phát huy sức mạnh toàn hệ thống trong triển khai các nhiệm vụ đổi mới sáng tạo, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển các công nghệ chiến lược phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
