Trong khuôn khổ Hội nghị “Cập nhật và phổ biến thông tin các quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS) trong Hiệp định RCEP và Nghị định số 280 của Trung Quốc” tổ chức sáng 14/5 tại Đắk Lắk, sau khi nghe các báo cáo về những điểm mới trong quy định SPS, hội nghị đã bước vào phiên thảo luận với nhiều ý kiến từ doanh nghiệp.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng phát biểu tại buổi tham luận. Ảnh: Phương Chi.
Đại diện các doanh nghiệp nêu vướng mắc liên quan đến hồ sơ đăng ký mã đóng gói xuất khẩu. Cụ thể, với những hồ sơ đã nộp trước thời điểm Nghị định số 280 của Trung Quốc có hiệu lực từ ngày 1/6, doanh nghiệp băn khoăn liệu có phải thực hiện lại theo quy định mới hay được tiếp tục sử dụng hồ sơ đã nộp. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đặt câu hỏi về cơ quan đầu mối tại địa phương có thể hỗ trợ, giải đáp các thủ tục liên quan đến SPS.
Giải đáp vấn đề này, ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam cho biết, ngay từ tháng 4, Văn phòng SPS Việt Nam đã phối hợp với Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tổ chức tập huấn, đồng thời khuyến cáo doanh nghiệp, đặc biệt với các sản phẩm cấp đông khẩn trương hoàn thiện và gửi hồ sơ đăng ký về Cục để chuyển sang phía Trung Quốc trước ngày 1/6.
Theo ông Nam, đối với các hồ sơ nộp sau thời điểm này sẽ phải tuân thủ quy định mới. Trường hợp hồ sơ chưa đạt yêu cầu, cơ quan chức năng sẽ trả lại để doanh nghiệp bổ sung, hoàn thiện. Việc hoàn thiện cần được thực hiện trước thời hạn quy định nhằm đảm bảo kịp thời áp dụng theo quy trình mới.
Liên quan đến câu hỏi về cơ quan đầu mối thực hiện các quy định SPS, ông Nam cho rằng đây là vấn đề đáng quan tâm khi hiện nay Việt Nam chưa có một đầu mối duy nhất tại địa phương để xử lý toàn diện các nội dung liên quan. Ở cấp Trung ương, hệ thống SPS gồm Văn phòng SPS Việt Nam cùng 5 cục chuyên ngành thuộc các bộ, phụ trách theo từng nhóm ngành hàng.
Đại diện các doanh nghiệp nêu ra những câu hỏi tại buổi tham luận. Ảnh: Phương Chi.
Theo ông Nam, căn cứ Quyết định 99/2005/QĐ-TTg của Chính phủ, do chưa có cơ chế phối hợp thống nhất ở địa phương nên từ năm 2008, Văn phòng SPS Việt Nam đã xây dựng quy chế phối hợp với các đơn vị chuyên ngành. Tuy nhiên, cơ chế này vẫn còn những hạn chế nhất định trong quá trình triển khai.
Đáng chú ý, ngày 19/6/2024, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định về việc kiện toàn hệ thống SPS của Việt Nam, trong đó bao gồm tổ chức lại bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động của Văn phòng SPS Việt Nam và định hướng phát triển các điểm hỏi đáp SPS tại địa phương.
Hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Thủ tướng Chính phủ phương án kiện toàn tổ chức và hoạt động của Văn phòng SPS Việt Nam. Sau khi được phê duyệt, Văn phòng sẽ tiếp tục hoàn thiện quy chế phối hợp, đồng thời xây dựng kế hoạch bố trí cán bộ và phát triển hệ thống điểm hỏi đáp SPS tại các địa phương.
Ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam giải đáp thắc mắc của các doanh nghiệp. Ảnh: Phương Chi.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng đánh giá cao câu hỏi của doanh nghiệp vì nêu đúng những vấn đề thực tiễn đang đặt ra. Tuy nhiên, việc triển khai tại Việt Nam hiện vẫn chưa thực sự triệt để, cần có cách làm rõ ràng và thống nhất hơn.
Thứ trưởng cho rằng, từ các hướng dẫn thực hiện quy định SPS trong Hiệp định RCEP và Nghị định số 280 của Trung Quốc, điều doanh nghiệp quan tâm nhất là quy trình cụ thể: đăng ký ra sao, nộp hồ sơ như thế nào, theo mẫu biểu nào, thời gian xử lý bao lâu và yêu cầu cụ thể của từng thủ tục. Dù các tài liệu hướng dẫn và bài trình bày đã tương đối đầy đủ, nhưng khi đi vào thực tế, doanh nghiệp vẫn gặp lúng túng, đặc biệt trong việc xin xác nhận, cấp thư từ các cơ quan chuyên môn.
Do đó, Thứ trưởng đề nghị các cục chuyên ngành và Văn phòng SPS Việt Nam cần xây dựng hướng dẫn chi tiết, thống nhất, công khai trên hệ thống thông tin với các biểu mẫu chuẩn, quy trình rõ ràng để doanh nghiệp dễ dàng thực hiện.
Bên cạnh đó, đối với nhu cầu hỗ trợ tại địa phương, Thứ trưởng nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm kiện toàn tổ chức bộ máy. Sau hội nghị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ có văn bản đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh phân công cụ thể trách nhiệm cho từng sở, ngành trong việc hướng dẫn, giải đáp các vấn đề liên quan đến SPS, trên cơ sở nội dung do Văn phòng SPS Việt Nam cung cấp.
Cách làm này sẽ giúp xử lý vấn đề một cách căn cơ, tránh tình trạng doanh nghiệp phải tìm kiếm nhiều đầu mối. Đồng thời, dù các cơ quan Trung ương như Văn phòng SPS Việt Nam và các cục chuyên ngành luôn sẵn sàng hỗ trợ, nhưng với nhu cầu lớn từ doanh nghiệp và hiệp hội, sự tham gia, đồng hành của chính quyền địa phương là hết sức cần thiết.
Việc phối hợp giữa các cơ quan Trung ương và hệ thống sở, ngành tại địa phương sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực thi các quy định SPS, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, xuất khẩu.
