Ngày 23/6, tại Nhà Văn hóa ấp Tân Qui 1 (xã An Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long), ông Trần Văn Lâu, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long chủ trì cuộc đối thoại trực tiếp với người dân hai xã An Phú Tân và Lục Sĩ Thành.
Cuộc gặp nhằm trấn an những lo lắng của người dân về việc cấp phép khai thác hai mỏ cát trên sông Hậu phục vụ các dự án cao tốc trọng điểm và công trình quốc phòng.
Bí thư tỉnh Vĩnh Long Trần Văn Lâu chia sẻ với những lo lắng có người dân tại 2 mỏ cát. Ảnh: Hồ Thảo.
Trước đó, UBND tỉnh Vĩnh Long cấp phép khai thác hai mỏ cát NTSH.10 và NTSH.10A thuộc địa phận xã An Phú Tân. Trong đó, mỏ NTSH.10 có trữ lượng hơn 1,2 triệu m³, thời hạn khai thác 2 năm, phục vụ các dự án cao tốc khu vực bán đảo Cà Mau và tuyến giao thông ra đảo Hòn Khoai. Mỏ NTSH.10A có trữ lượng trên 578.000 m³, khai thác trong 1 năm để cung ứng vật liệu cho dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1.
Tổng khối lượng khai thác hơn 1,7 triệu m³ khiến nhiều người dân cồn Tân Quy lo ngại nguy cơ sạt lở bờ sông, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống.
Tại buổi đối thoại, 15 lượt ý kiến đại diện các hộ dân bày tỏ sự lo lắng. Cồn Tân Quy là vùng chuyên canh cây ăn trái, nguồn sinh kế chính của hàng ngàn hộ dân. Người dân đề nghị tăng cường giám sát, kịp thời dừng khai thác nếu phát sinh nguy cơ sạt lở và có cơ chế bồi thường thỏa đáng khi xảy ra thiệt hại.
Chia sẻ với tâm tư của người dân, Bí thư Tỉnh ủy Trần Văn Lâu khẳng định việc bà con quan tâm bảo vệ tài sản và quyền lợi hợp pháp là hoàn toàn chính đáng. Tuy nhiên, ông cho biết các cơ quan chuyên môn đã thực hiện đầy đủ các bước khảo sát, đánh giá theo quy định trước khi cấp phép khai thác. Theo đó, các nội dung từ khảo sát địa chất, đánh giá trữ lượng, xác định độ sâu khai thác đến báo cáo đánh giá tác động môi trường đều được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.
Người dân phát biểu tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Hồ Thảo.
Ông Trần Văn Lâu cho biết hai mỏ cát được khai thác theo cơ chế đặc thù của Quốc hội và Chính phủ nhằm phục vụ các công trình trọng điểm quốc gia. Toàn bộ sản lượng cát được vận chuyển trực tiếp đến các dự án, không đưa ra thị trường thương mại. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ cung cấp vật liệu, các mỏ sẽ được đóng cửa và thực hiện hoàn nguyên theo quy định.
Giải thích thêm về các thông số kỹ thuật, Bí thư Tỉnh ủy cho biết độ sâu khai thác 15m trong hồ sơ được tính từ mực nước cao nhất trên mặt sông. Thực tế, độ sâu nạo vét từ đáy sông chỉ khoảng 5-7m. Bên dưới lớp cát là tầng đất sét cổ dày, có vai trò giữ ổn định địa tầng và không hình thành hố sâu nguy hiểm. Ngoài ra, sông Hậu có cơ chế tự bồi lắng phù sa theo mùa, khác với địa hình trên đất liền.
“Hiện hai mỏ cát này là các dải cát ngầm nhô cao giữa lòng sông, làm thu hẹp mặt cắt dòng chảy, khiến tàu bè phải lưu thông sát bờ cồn. Việc nạo vét các dải cát ngầm sẽ giúp điều chỉnh dòng chảy ra giữa sông, giảm áp lực xói lở lên bờ cồn. Đây là phương án vừa cung cấp vật liệu cho các công trình giao thông, vừa góp phần bảo vệ bờ sông”, ông Trần Văn Lâu giải thích.
Theo đó, tỉnh Vĩnh Long đã thành lập Ban giám sát cộng đồng với sự tham gia của đại diện người dân địa phương. Các thành viên sẽ trực tiếp theo dõi hoạt động khai thác, kiểm tra độ sâu, khối lượng khai thác và phản ánh kịp thời những bất thường phát sinh. Nếu phát hiện phương tiện khai thác ngoài ranh giới hoặc hoạt động không đúng quy định, bà con có thể phản ánh trực tiếp. Tỉnh sẽ xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long kêu gọi người dân chia sẻ nguồn tài nguyên phục vụ các công trình hạ tầng trọng điểm của đất nước, đồng thời nhìn nhận vấn đề trong tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và khu vực.
Một góc Cù lao Tân Quy, khu vực được tỉnh Vĩnh Long quy hoạch phát triển du lịch sinh thái. Ảnh: Hồ Thảo.
Tại buổi đối thoại, người đứng đầu tỉnh Vĩnh Long chỉ đạo các cơ quan chuyên môn phối hợp với chính quyền địa phương khẩn trương khảo sát, cắm mốc cảnh báo tại các điểm có nguy cơ sạt lở theo phản ánh của người dân; triển khai các biện pháp gia cố cần thiết và bố trí nguồn lực xử lý các trường hợp cấp bách nhằm bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân.
