Bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định phê duyệt Đề án “Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035”.

650 hạt nhân phổ biến pháp luật

Theo Quyết định số 233/QĐ-TTg, Đề án được xây dựng trên cơ sở bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc, chính sách dân tộc, tôn giáo và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Mục tiêu chung của Đề án là tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức, ý thức thượng tôn pháp luật; bảo đảm quyền tiếp cận thông tin pháp luật của đồng bào dân tộc thiểu số; góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững tại vùng miền núi, vùng khó khăn.

Đề án nhấn mạnh yêu cầu phổ biến, giáo dục pháp luật phải phù hợp với đặc điểm văn hóa, phong tục, tập quán, trình độ dân trí và điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa bàn; gắn công tác phổ biến pháp luật với nhiệm vụ phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Trong giai đoạn 2026-2030, Đề án đặt mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng khoảng 650 người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; xây dựng, phát hành các chương trình, tài liệu pháp luật phù hợp với từng nhóm đối tượng; phấn đấu phần lớn đồng bào dân tộc thiểu số được tiếp cận thông tin pháp luật thông qua các hình thức phù hợp, thiết thực.

Giai đoạn 2031-2035, các chương trình, tài liệu phổ biến pháp luật tiếp tục được cập nhật, hoàn thiện; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; mở rộng phạm vi tiếp cận, nâng cao chất lượng, hiệu quả triển khai trên thực tế.

Đổi mới nội dung, phương thức triển khai

Một điểm nhấn quan trọng của Đề án là yêu cầu đổi mới mạnh mẽ nội dung, hình thức và phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các lĩnh vực thiết thực với đời sống đồng bào dân tộc thiểu số như đất đai, hôn nhân và gia đình, khiếu nại, tố cáo, phòng chống tệ nạn xã hội, bảo vệ môi trường, an ninh trật tự, chính sách dân tộc, tôn giáo.

Bên cạnh các hình thức truyền thống như hội nghị, lớp tập huấn, sinh hoạt cộng đồng, Đề án khuyến khích đa dạng hóa phương thức tiếp cận thông qua báo chí, phát thanh, truyền hình, mạng xã hội, nền tảng số, các mô hình phổ biến pháp luật tại cơ sở. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số được coi là giải pháp quan trọng nhằm mở rộng độ bao phủ, nâng cao hiệu quả truyền thông pháp luật.

Đề án cũng chú trọng xây dựng, củng cố đội ngũ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ở cơ sở, đặc biệt là đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng, chức sắc tôn giáo, cán bộ thôn, bản. Đây được xác định là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng trong việc truyền tải pháp luật một cách gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với thực tiễn địa phương.

Việc tổ chức thực hiện Đề án được phân công rõ trách nhiệm cho các bộ, ngành, địa phương. Bộ Dân tộc và Tôn giáo là cơ quan thường trực của Đề án có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, cơ quan liên quan xây dựng và ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án.

Đồng thời, cơ quan chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra, đánh giá kết quả triển khai. Các địa phương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch cụ thể, bố trí nguồn lực, lồng ghép với các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Đề án có hiệu lực thi hành từ ngày 3/2/2025, là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, góp phần xây dựng xã hội kỷ cương, đồng thuận, thúc đẩy phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn mới.