Vương quốc Anh sẽ triển khai chiến dịch tuyên truyền lớn nhất từ trước đến nay nhằm khuyến khích người dân tiết kiệm nước, sau khi quốc gia này ghi nhận mức nhiệt kỷ lục được cho là có liên quan đến biến đổi khí hậu.
Chiến dịch mang tên "Let's Save Water" (Hãy tiết kiệm nước) có tổng kinh phí 75 triệu bảng Anh (102 triệu USD), đặt mục tiêu mỗi người dân giảm 28 lít nước sử dụng mỗi ngày (tương đương khoảng hai xô nước lớn) so với mức tiêu thụ trung bình hiện nay khoảng 140 lít/người/ngày.
Anh đang triển khai chiến dịch vận động người dân tiết kiệm nước trong bối cảnh nắng nóng kéo dài. Ảnh: EPA.
Chương trình là sáng kiến phối hợp giữa các công ty cấp nước, Cơ quan Quản lý Dịch vụ Nước (Ofwat), Cơ quan Môi trường Anh, Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office) và Cơ quan Tài nguyên Thiên nhiên xứ Wales. Toàn bộ kinh phí sẽ do các công ty cấp nước chi trả trong vòng 4 năm.
Theo thống kê, mức tiêu thụ nước bình quân tại Anh và xứ Wales thuộc nhóm cao nhất châu Âu, trong khi người dân Đức và Hà Lan chỉ sử dụng khoảng 120 lít/người/ngày.
Để thay đổi thói quen sử dụng nước, ban tổ chức đã mời các chuyên gia tâm lý học hành vi tham gia xây dựng chiến dịch.
Theo Giáo sư Thomas Webb, chuyên gia tâm lý xã hội tại Đại học Sheffield, thách thức lớn nhất là giúp người dân nhận thức rằng nước là nguồn tài nguyên quý giá.
Ông cho rằng cần thay đổi cách mọi người nhìn nhận vấn đề, giúp họ hiểu mình đang sử dụng bao nhiêu nước và coi việc tiết kiệm nước là một nỗ lực chung mà cả cộng đồng có thể cùng tự hào.
Theo dự báo, đến năm 2055, riêng nước Anh có thể thiếu hụt khoảng 5 tỷ lít nước mỗi ngày, tương đương lượng nước của 2.000 bể bơi đạt chuẩn Olympic, do tác động của biến đổi khí hậu, gia tăng dân số và sự phát triển của các ngành tiêu thụ nhiều nước như trung tâm dữ liệu.
Tuy nhiên, khảo sát phục vụ chiến dịch cho thấy phần lớn người dân đánh giá thấp đáng kể lượng nước mình sử dụng. Trung bình, họ cho rằng chỉ dùng khoảng 30 lít mỗi ngày, trong khi con số thực tế lên tới khoảng 140 lít.
Lệnh cấm sử dụng vòi tưới vườn đã có hiệu lực tại hạt Kent từ sáng thứ Sáu, chỉ vài ngày sau khi South East Water kêu gọi khách hàng hạn chế sử dụng nước do nhu cầu tăng mạnh trong đợt nắng nóng.
Giáo sư Lizzie Kendon, Trưởng bộ phận Chiến lược về các tiến trình và dự báo khí hậu tại Cơ quan Khí tượng Anh, cảnh báo biến đổi khí hậu đang khiến thời tiết trở nên cực đoan hơn, với mùa đông ẩm ướt hơn, mùa hè khô hạn hơn và các đợt mưa lớn có cường độ ngày càng cao.
Theo bà, khi mưa rơi xuống nền đất khô cứng, phần lớn lượng nước không thể thấm vào đất mà chảy tràn trên bề mặt, làm gia tăng thất thoát nguồn nước. Vì vậy, cần sớm triển khai các biện pháp ứng phó hiệu quả.
Chiến dịch cũng khuyến khích người dân thực hiện những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày như rút ngắn thời gian tắm, thu gom nước mưa để tưới cây và sửa chữa các vòi nước bị rò rỉ.
Theo chương trình, mỗi phút tắm vòi sen tiêu tốn khoảng 10 lít nước. Việc thay đầu vòi sen bằng thiết bị tiết kiệm nước có thể giảm tới 50% lượng nước sử dụng, đồng thời giúp giảm chi phí năng lượng.
Giáo sư Ian Walker, Trưởng khoa Tâm lý học tại Đại học Swansea và là cố vấn của chiến dịch, cho rằng người dân cần được cung cấp thông tin đầy đủ để chủ động thay đổi hành vi.
Ông đề xuất kết nối dữ liệu từ đồng hồ nước thông minh với từng hộ gia đình theo thời gian thực, đồng thời đưa ra các khuyến nghị cụ thể để người dân biết cách giảm lượng nước tiêu thụ.
Theo ông, những thay đổi chỉ cần thực hiện một lần, như lắp đầu vòi sen tiết kiệm nước hoặc thay máy giặt hiệu suất cao, thường dễ được chấp nhận hơn. Trong khi đó, việc thay đổi các thói quen sử dụng nước hằng ngày - vốn chiếm phần lớn lượng nước tiêu thụ - lại khó khăn hơn nhiều.
Hiện lượng nước thất thoát từ hệ thống đường ống của các công ty cấp nước chiếm khoảng 19% tổng nhu cầu sử dụng nước. Trong khi đó, suốt 30 năm qua, các doanh nghiệp này chưa xây dựng thêm hồ chứa nước mới nào tại Anh.
Ngành cấp nước hiện cam kết đầu tư 104 tỷ bảng Anh trong 5 năm tới để xây dựng 10 hồ chứa nước mới.
Giám đốc điều hành tổ chức River Action, ông James Wallace, bày tỏ sự ủng hộ đối với chiến dịch, cho rằng mỗi lít nước được tiết kiệm đều góp phần giảm áp lực lên các dòng sông - nguồn sống quan trọng của nước Anh.
Tuy nhiên, theo ông Wallace, trách nhiệm lớn nhất vẫn thuộc về các công ty cấp nước. Ông cho biết kể từ khi ngành nước được tư nhân hóa, các doanh nghiệp đã chi 78 tỷ bảng Anh cho cổ đông, trong khi mỗi ngày vẫn có hơn 3 tỷ lít nước sạch bị thất thoát do rò rỉ đường ống.
Ông nhấn mạnh cần có một kế hoạch ứng phó khẩn cấp ở quy mô quốc gia với nguồn lực đầy đủ, đồng thời buộc các đơn vị gây ô nhiễm và các công ty cấp nước phải chịu trách nhiệm.
Đồng quan điểm, Chủ tịch Ủy ban Môi trường và Biến đổi khí hậu của Thượng viện Anh, bà Shas Sheehan, cho rằng chiến dịch chỉ có thể phát huy hiệu quả nếu được hỗ trợ bằng một chiến lược truyền thông dài hạn, minh bạch và nhất quán.
Theo bà, các công ty cấp nước cần chứng minh bằng hành động rằng họ đang chủ động khắc phục những tồn tại của chính mình, qua đó tạo dựng niềm tin và khuyến khích người dân cùng tham gia tiết kiệm nước.
Bà cũng cảnh báo niềm tin của công chúng đối với các công ty cấp nước đang suy giảm, khiến các thông điệp kêu gọi tiết kiệm nước có nguy cơ không đạt hiệu quả như kỳ vọng.
"Các công ty cấp nước phải làm gương nếu muốn người dân duy trì những thay đổi lâu dài trong thói quen sử dụng nước", bà nhấn mạnh.
