Tồn dư Cadimi (Cd) là rào cản lớn khiến sầu riêng bị trả hàng khi xuất khẩu, là hồi chuông cảnh báo cho bà con trồng sầu riêng về tầm quan trọng của việc cần kiểm soát Cd trong canh tác.
Các nghiên cứu và bằng chứng khoa học đã chứng minh rằng, chúng ta có thể kiểm soát, giảm dư lượng Cd trong trái sầu riêng dưới mức cho phép, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Nhiều bà con nông dân trồng sầu riêng vẫn chưa biết rằng yếu tố then chốt quyết định mức độ Cd đi vào cây chính là độ pH của đất.
Sầu riêng trồng ở vùng đất bị nhiễm mặn tại ĐBSCL thì nguy cơ nhiễm Cd càng rất lớn. Ảnh: Lê Minh Quốc.
Đất chua “cánh cổng” đưa Cd vào trái sầu riêng
Khi pH đất xuống thấp (< 5.5), đất trở nên chua, làm tăng lượng ion H⁺. Điều này khiến các ion kim loại nặng như Cd²⁺ bị giải phóng và chuyển sang dạng hòa tan dạng dễ bị rễ cây hấp thụ. Cd sau đó di chuyển qua thân, lá và tích tụ trong múi trái. Nghiên cứu thực tế tại cho thấy, khi pH đất tăng từ 5.0 lên 6.5, lượng Cd trong lá cây giảm hơn 50%. Vườn có pH < 5.5, hàm lượng Cd trong trái > 0.1 mg/kg (vượt ngưỡng cho phép), với vườn có pH 6.0–7.0, hàm lượng Cd trong trái < 0.05 mg/kg (đạt chuẩn xuất khẩu). Vì vậy, duy trì pH đất từ 6.0–7.0 là yếu tố sống còn giúp kiểm soát dư lượng Cd.
Giải pháp cân bằng pH đất bằng sản phẩm cải tạo chuyên dụng hoặc vôi nông nghiệp
Dùng Sitto Ultra-Green hoặc vôi nông nghiệp để nâng pH đất lên mức an toàn (6.0–7.0). Khi pH > 6.0, Cd bị “khóa” dưới các dạng như CdCO₃ (giảm di động), Cd(OH)₂ (không hòa tan), Cd-humate (bền, khó hấp thu) và khó tan thì cây khó hấp thu. Về hiệu quả lâu dài, dễ áp dụng cho mọi loại đất.
Dùng chất cải tạo pH đất lên mức an toàn cho cây từ giai đoạn ra hoa, đậu trái để hạn chế dư lượng Cd trong trái. Ảnh: Lê Minh Quốc.
Giải pháp sử dụng chất hữu cơ sinh học như Fulvic & Humic acid
Sitto Fulvix và Sitto Humic Total là chất hữu cơ sinh học giúp giảm Cd dạng hòa tan, cố định Cd trên keo đất, giảm 40-60% lượng Cd cây hấp thu. Đồng thời, tăng khả năng giữ dinh dưỡng và cải thiện cấu trúc đất và từ đó giúp cây khỏe hơn. Sử dụng Sitto Fulvix hoặc Humic trước mùa mưa kết hợp cải tạo đất, tưới vùng gốc định kỳ 1–2 lần/tháng trong năm và nên phân tích đất, bổ sung phân hữu cơ hoai mục sau mỗi kỳ thu hoạch.
Giải pháp “Sử dụng Zeolite núi lửa để lọc Cd”
Volcanic Zeolite là khoáng tự nhiên được hình thành từ tro núi lửa, có cấu trúc tinh thể dạng lưới ba chiều, chứa nhiều kênh rỗng và lỗ xốp như một màng lọc tự nhiên, giữ lại ion Cd bằng cơ chế trao đổi ion. Giữ lại Cd và hạn chế Cd chuyển sang dạng hòa tan, dạng mà cây dễ hấp thu nhất. Ngoài ra, còn giúp giữ nước, giữ dinh dưỡng, ổn định pH và tạo môi trường sống cho vi sinh vật có lợi. Bón Volcanic Zeolite vào đất sau thu hoạch hoặc trước mùa mưa, nên kết hợp với Sitto Fulvix hoặc Humic để tối ưu hiệu quả.
Việc canh tác sầu riêng ngày càng phải an toàn, bền vững và có chiến lược rõ ràng. Từ đó giúp nông dân đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu, giảm thiểu rủi ro do tồn dư kim loại nặng. Ảnh: Lê Minh Quốc.
Thay đổi nhỏ, hiệu quả lớn
Thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe, canh tác phải an toàn, bền vững và có chiến lược rõ ràng. Quan tâm nhiều hơn đến khâu kiểm soát Cd trong canh tác, việc làm sai bà con sẽ mất cả vụ sầu riêng. Sitto Việt Nam luôn đồng hành cùng bà con trồng sầu riêng an toàn, vì nông sản chất lượng, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.
