Tại hội nghị về sử dụng phụ gia trong thức ăn chăn nuôi do Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức, bà Lê Thị Minh Thu, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn DABACO Việt Nam đã trình bày báo cáo khảo nghiệm thực tế về việc sử dụng phụ gia Paylean trong chăn nuôi lợn, với trọng tâm là hiệu quả kinh tế và kiểm soát an toàn sinh học.
Bà Lê Thị Minh Thu, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn DABACO Việt Nam trình bày kết quả khảo nghiệm sử dụng sản phẩm Paylean. Ảnh: Tùng Đinh.
Mở đầu phần trình bày, đại diện DABACO nhấn mạnh nền tảng triển khai khảo nghiệm đến từ một hệ sinh thái sản xuất quy mô lớn, hoạt động trong nhiều lĩnh vực từ sản xuất thức ăn chăn nuôi, chăn nuôi, chế biến thực phẩm đến các ngành phụ trợ như vận tải, xây dựng, bán lẻ và dịch vụ.
Riêng lĩnh vực chăn nuôi lợn, doanh nghiệp hiện duy trì đàn khoảng 60.000 nái và 600.000 lợn thịt. Chính mô hình chuỗi khép kín này cho phép kiểm soát chặt chẽ toàn bộ quy trình sản xuất, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai khảo nghiệm ở quy mô lớn và đảm bảo độ tin cậy của dữ liệu.
Theo bà Thu, khảo nghiệm được thiết kế với quy mô thực tế trên 5.440 con lợn, sử dụng tổng cộng 475 tấn thức ăn chăn nuôi có bổ sung Paylean. Song song với đó, công tác giám sát an toàn sinh học được triển khai nghiêm ngặt với 328 mẫu nước tiểu và 184 mẫu thịt, nội tạng được xét nghiệm tồn dư.
Toàn bộ quá trình, từ nhập khẩu nguyên liệu, pha trộn, sử dụng cho đến tiêu hủy phần dư thừa, đều có sự giám sát của các cơ quan chuyên môn như Trung tâm Khảo kiểm nghiệm và Kiểm định Chăn nuôi Trung ương I cùng các chi cục chăn nuôi, thú y địa phương, bảo đảm tính minh bạch và tuân thủ quy định.
Một điểm đáng chú ý trong báo cáo là việc DABACO xây dựng chuỗi sản xuất khép kín nhằm kiểm soát tuyệt đối phụ gia trong suốt quá trình khảo nghiệm.
Từ 460 kg Paylean nguyên chất được nhập khẩu hợp pháp, doanh nghiệp tiến hành pha loãng theo tỷ lệ kiểm soát chặt chẽ để tạo ra nguyên liệu trung gian, sau đó phối trộn vào thức ăn ở các mức liều 15ppm và 20ppm.
Thức ăn sau khi sản xuất được vận chuyển bằng xe bồn chuyên dụng và bơm trực tiếp vào hệ thống silo tại trang trại, hạn chế tối đa nguy cơ rò rỉ ra bên ngoài. Phần phụ gia dư thừa cũng được tiêu hủy theo đúng quy trình, dưới sự chứng kiến của cơ quan chức năng.
Về hiệu quả kinh tế, kết quả khảo nghiệm cho thấy Paylean không tạo ra sự khác biệt đáng kể về tốc độ tăng trưởng của vật nuôi, thể hiện qua chỉ số tăng trọng bình quân gần như không thay đổi. Tuy nhiên, phụ gia này lại mang lại cải thiện rõ rệt ở hiệu quả sử dụng thức ăn.
Cụ thể, hệ số chuyển hóa thức ăn giảm tương đương 106 gram cho mỗi kg tăng trọng, giúp tiết kiệm chi phí khoảng 1.361 đồng/kg tăng trọng. Đồng thời, chất lượng thân thịt cũng được cải thiện theo hướng tăng tỷ lệ nạc, thể hiện qua việc giảm độ dày mỡ lưng và tăng tỷ lệ thịt móc hàm.
Theo bà Thu, điều này phản ánh đúng bản chất của Paylean là tối ưu hóa quá trình chuyển hóa dinh dưỡng, thay vì thúc đẩy tăng trưởng theo chiều “tăng tốc”.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ thăm nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi của DABACO vào năm 2023. Ảnh: Tùng Đinh.
Sạch dư lượng sau 35 ngày
Ở khía cạnh an toàn sinh học, dữ liệu khảo nghiệm cho thấy hoạt chất Ractopamine được đào thải hoàn toàn khỏi cơ thể vật nuôi theo một lộ trình rõ ràng. Các mẫu nước tiểu ghi nhận kết quả âm tính hoàn toàn sau khoảng từ 8 - 23 ngày, trong khi các mẫu thịt và nội tạng cần thời gian dài hơn, từ 15 - 35 ngày để không còn tồn dư.
Toàn bộ 512 mẫu xét nghiệm đều cho kết quả nhất quán, qua đó khẳng định rằng nếu tuân thủ đúng quy trình, có thể đảm bảo mức tồn dư bằng 0 khi sản phẩm được đưa ra thị trường.
Từ các kết quả này, đại diện DABACO đề xuất một quy trình sử dụng mang tính thực tiễn kéo dài 26 tuần. Trong đó, giai đoạn từ tuần 17 đến tuần 21 được xác định là “cửa sổ vàng” để bổ sung Paylean nhằm tối ưu hiệu quả chuyển hóa và tỷ lệ nạc.
Sau đó, việc sử dụng phụ gia được dừng hoàn toàn trong ít nhất 35 ngày trước khi xuất chuồng, đóng vai trò như một “vùng đệm an toàn” để đảm bảo đào thải hoàn toàn tồn dư.
Đặt trong bối cảnh ngành chăn nuôi trong nước đang chịu áp lực kép từ giá nguyên liệu tăng cao và sự cạnh tranh của thịt nhập khẩu giá rẻ, vốn được sản xuất với các công nghệ tương tự tại nhiều quốc gia, bà Lê Thị Minh Thu kiến nghị cơ quan quản lý xem xét cho phép sử dụng Paylean có điều kiện.
Theo đó, việc áp dụng nên giới hạn trong các hệ thống chăn nuôi khép kín, có quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và cơ chế xét nghiệm tồn dư bắt buộc trước giết mổ.
Đồng thời, doanh nghiệp cũng đề xuất tiếp tục được cấp phép nhập khẩu bổ sung để mở rộng khảo nghiệm trên quy mô toàn bộ trang trại tại Tuyên Quang, qua đó hoàn thiện thêm cơ sở khoa học và thực tiễn phục vụ công tác xây dựng chính sách.
Khép lại phần trình bày, bà Thu nhấn mạnh rằng việc ứng dụng phụ gia trong chăn nuôi cần được tiếp cận một cách cân bằng, dựa trên cả hai trụ cột là hiệu quả kinh tế và an toàn thực phẩm. Theo bà, kết quả khảo nghiệm đã cho thấy hoàn toàn có thể đạt được mục tiêu này nếu phụ gia được sử dụng trong một hệ thống quản lý chặt chẽ, minh bạch và dựa trên cơ sở khoa học.
Paylean là tên thương mại của một loại chất phụ gia thức ăn chăn nuôi chứa hoạt chất Ractopamine, được sử dụng phổ biến trong ngành chăn nuôi lợn để tăng tỷ lệ nạc và giảm mỡ. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phê duyệt Paylean vào năm 1999. Hiện nay, khoảng 27 quốc gia đã cho phép sử dụng Ractopamine. Tại Việt Nam, hoạt chất này trước đây từng nằm trong danh mục cấm, hiện đã được loại bỏ khỏi danh mục này nhưng cũng chưa được đưa vào danh mục cho phép sử dụng. Trong khi đó, một số quy định về mức tồn dư đối với thịt nhập khẩu đã được thiết lập, như mỡ dưới 10 ppb và thịt dưới 40 ppb, song chưa có quy định cụ thể cho việc sử dụng trong nước.
