Trên những đồi nhãn trĩu quả ở Sơn La, niềm vui của nông dân Nguyễn Xuân Trường như được nhân lên gấp bội. Mỗi cân nhãn Ánh Vàng 205 bán ra, ông thu về 50.000 đồng. Chỉ sau 3 năm ghép cải tạo 100 gốc nhãn truyền thống kém hiệu quả bằng giống mới, ông đã có một vụ mùa thắng lợi toàn diện.
Những chùm quả căng mọng, cùi giòn ngọt, hạt nhỏ, mùi thơm nhẹ và đặc biệt là lớp thịt ánh vàng óng ả đã giúp thương hiệu nhãn mới này chinh phục thị trường ngay từ vụ thu hoạch đầu tiên.
Ông Nguyễn Xuân Trường, xã Chiềng Mung, tỉnh Sơn La phấn khởi thu hoạch nhãn Ánh Vàng 205. Ảnh: Hùng Khang.
“Suốt gần 30 năm trồng nhãn, tôi chưa từng thấy giống nào có nhiều ưu điểm đến vậy. Nhãn Ánh Vàng 205 sinh trưởng khỏe, ít sâu bệnh, năng suất vượt trội gấp ba lần so với giống cũ. Thương lái tìm đến tận vườn hỏi mua liên tục, mà tôi còn chưa kịp bán hết. Tôi thực sự biết ơn các nhà khoa học”, ông Trường phấn khởi chia sẻ.
Nhãn Ánh Vàng 205 là giống do Viện Nghiên cứu Rau quả tuyển chọn và đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp phép lưu hành. Hiện toàn tỉnh Sơn La đã có khoảng 120 ha chuyển đổi sang canh tác giống này.
Không chỉ ở vườn nhà ông Trường, tại Hợp tác xã Hoa Mười (huyện Sông Mã), không khí thu hoạch cũng rộn ràng. Ông Lường Văn Mười - Giám đốc HTX cho biết: “Điểm đặc biệt nhất của giống này là giữ quả lâu trên cây mà chất lượng vẫn nguyên vẹn. Vị ngọt thanh, cùi ráo nước, thơm giòn khiến khách hàng khó tính nhất cũng bị chinh phục”.
Theo các nhà khoa học, nhãn Ánh Vàng 205 đặc biệt phù hợp với khí hậu miền núi phía Bắc: nhiệt độ trung bình 20-21°C, lượng mưa 1.200-1.800mm/năm, đất có độ pH từ 5,0-6,5 và ít gió bão.
Sau 2 năm ghép cải tạo (hoặc 5 năm trồng mới), năng suất trung bình đạt 10 tấn/ha, lợi nhuận khoảng 100-150 triệu đồng/ha. Sau 5 năm ghép cải tạo (hoặc 7 năm trồng mới), năng suất đạt 18-20 tấn/ha, mang lại lợi nhuận 200-300 triệu đồng/ha.
Nhãn Ánh Vàng 205 được ghép trên cây nhãn truyền thống. Ảnh: Hùng Khang.
PGS.TS Nguyễn Quốc Hùng - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Rau quả, tác giả của giống này khẳng định: “Nhãn Ánh Vàng 205 sở hữu những đặc điểm mà bất kỳ nhà chọn giống nào cũng mong muốn: quả trung bình 14-15g, vỏ vàng đậm, mã đẹp, thịt quả hanh vàng, thơm, dóc hạt, năng suất ổn định và ít sâu bệnh. Đây là giống có tiềm năng mở rộng sang nhiều tỉnh thành miền Bắc”.
Một trong những ưu thế vượt trội nữa của nhãn Ánh Vàng 205 là cùi dày, vỏ cứng, giúp vận chuyển xa dễ dàng, mở rộng cơ hội xuất khẩu. Những chùm nhãn sai trĩu không chỉ là thành quả lao động của nông dân, mà còn là kết quả nghiên cứu bền bỉ của các nhà khoa học và sự đồng hành tận tụy của đội ngũ khuyến nông.
Ông Lê Quốc Thanh - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho biết, thời gian tới Trung tâm sẽ phối hợp cùng UBND tỉnh Sơn La nhằm xây dựng vườn giống đầu dòng, đảm bảo nguồn giống chuẩn xác, đồng thời hỗ trợ bà con kỹ thuật canh tác và kết nối thị trường tiêu thụ bền vững.
Những đồi nhãn Ánh Vàng tại xã Chiềng Mung, tỉnh Sơn La. Ảnh: Hùng Khang.
Để nhãn Ánh Vàng 205 phát triển tốt tại tỉnh Sơn La, trong thời gian tới những cán bộ khuyến nông sẽ không chỉ là người mang tri thức, kỹ thuật đến tận từng thôn bản, mà họ còn giúp nông dân thay đổi cách nghĩ, cách làm, trở thành những người kiến tạo giá trị mới cho quê hương.
Nhãn Ánh Vàng 205 sẽ không chỉ là câu chuyện làm giàu cho người trồng, mà còn góp phần đa dạng hóa sản phẩm “Miền trái ngọt Sơn La”, mở ra triển vọng xây dựng vùng sản xuất trọng điểm, khẳng định thương hiệu nông sản Việt trên thị trường thế giới.
