Đẩy lùi nỗi lo về tuyến trùng và vàng lá thối rễ trên cây trồng

Quỳnh Chi - Thứ Hai, 17/03/2025 , 14:02 (GMT+7)

Trước mối nguy thầm lặng của tuyến trùng và bệnh vàng lá thối rễ do Fusarium sp. gây ra, hàng trăm nhà khoa học đã cùng thảo luận các biện pháp phòng trừ bệnh hại nguy hiểm này.

Tuyến trùng và bệnh thối rễ do nấm Fusarim sp là nỗi lo canh cánh của nhà nông, đặc biệt là nông dân trồng các loại cây ăn trái có giá trị kinh tế cao. Đối tượng gây hại thầm lặng này rất khó nhận biết, có thể âm thầm xâm nhập, tích lũy mật số và làm hư hại bộ rễ, gây thiệt hại về năng suất và tính bền vững cho nhiều loại cây trồng.

Hình chuối bị Panama gây hại. 

Nông dân chưa có biện pháp phòng trừ hiệu quả

Hiện nay, nông dân không xác định được chính xác các tác nhân làm cây bị bệnh, đồng thời khó nhận biết những triệu chứng khởi điểm để có biện pháp phòng trừ kịp thời. Khi cây có triệu chứng vàng lá thì bộ rễ đã bị hư hại, giảm năng suất hoặc nghiêm trọng hơn, cây sẽ chết, đặc biệt là các loại cây lâu năm, cây ăn trái giá trị cao như: sầu riêng, cây có múi, chuối…

Tuyến trùngFusarium sp. gây ra vàng lá thối rễ từ từ, khó nhận diện, đến khi phát hiện vàng lá thì rễ đã bắt đầu thối. Mặc dù nhà nông đã và đang áp dụng nhiều giải pháp từ sinh học đến hóa học với nhiều loại hoạt chất đang có trên thị trường song đều không đạt được hiệu quả cao.

Do thiếu giải pháp phòng trị hiệu quả, ở nhiều vùng nông dân phải đốn bỏ cây bị nhiễm bệnh, làm giảm đáng kể diện tích cây trồng, nhất là đối với các cây ăn trái có giá trị. Theo Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp, toàn huyện có gần 5.400ha cây có múi, trong đó có hơn 4.800ha bị nhiễm vàng lá thối rễ.

Trong đó, diện tích nhiễm nặng hơn 2.500ha, nhiều khả năng sẽ phải đốn bỏ; nhiễm trung bình hơn 1.200ha, còn lại nhiễm nhẹ. Các loại cây có múi bị nhiễm bệnh là quýt hồng, quýt đường, cam xoàn, cam sành, cam dây…

Nghiêm trọng hơn cây có múi, nấm Fusarium sp. gây ra bệnh vàng lá Panama trên cây chuối. Nếu áp lực bệnh trên 30%, nông dân sẽ buộc phải chặt bỏ chuối, không dám trồng lại vì bệnh đã lưu tồn và lây lan diện rộng. Hệ quả là, nông dân phải bỏ đất trống hoặc phải bắt đầu lại với cây trồng khác.

Giải pháp hiệu quả trừ tuyến trùng, đẩy lùi vàng lá thối rễ

Nhằm phổ biến nguyên nhân, hướng phòng trừ tuyến trùng và ngăn chặn bệnh thối rễ do Fusarium sp. gây ra, Syngenta đã kết hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu tổ chức các hội thảo khoa học, giúp bà con nông dân bảo vệ ruộng vườn.

Ở khu vực phía Nam, tại Cần Thơ, với sự chủ trì của Khoa Bảo vệ thực vật – Trường Nông nghiệp, Đại học Cần Thơ, Hội thảo “Bệnh hại do Fusarium sp. và tuyến trùng trên một số cây ăn trái, rau màu và biện pháp quản lý” có sự tham dự của hơn 70 nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu về tuyến trùng và nấm bệnh Fusarium.

Các đại biểu biểu tham dự Hội thảo Bệnh hại do Fusarium sp. và tuyến trùng trên một số cây ăn trái, rau màu và biện pháp quản lý tại Cần Thơ năm 2024.

Các nhà khoa học đến từ các viện, trường khu vực phía Nam: Đại Học Cần Thơ, Đại học Nông Lâm, Viện Cây ăn quả miền Nam, Viện KHKTNN miền Nam, Đại học Trà Vinh, Đại học An Giang… Hội thảo cũng có sự góp mặt của các cán bộ từ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và Trung tâm Khuyến nông các tỉnh ĐBSCL.

Cùng với đó, tại Hà Nội, Viện Bảo vệ thực vật (Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam) đã chủ trì hội thảo khoa học “Nấm Fusarium sp. và tuyến trùng gây hại cây trồng” với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành về lĩnh vực tuyến trùng và nấm bệnh trong đất đến từ Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Viện Bảo vệ thực vật, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Hội KHKT Bảo vệ thực vật Việt Nam cùng một số Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật các tỉnh phía Bắc.

Các đại biểu đã tham gia trao đổi để tìm hiểu về mối tương quan của tuyến trùng và nấm Fusarium sp. gây thối rễ, từ đó đề ra các giải pháp sinh học và hóa học để định hướng bước đầu các biện pháp giúp nhà nông nhận diện và phòng ngừa tuyến trùng, ngăn ngừa thối rễ do Fusarium sp.

Các đại biểu tham dự Hội thảo Nấm Fusarium sp. và tuyến trùng gây hại cây trồng tại Hà Nội năm 2025.

Thông qua các cuộc hội thảo này, các chuyên gia đã đề ra một số cách nhận biết ban đầu khi cây bị tuyến trùng xâm nhập và phát hiện cây bị vàng lá thối rễ từ sớm. Cụ thể, nhà nông nên theo dõi tình trạng chung các cây trong vườn và bộ lá cây trồng, nếu cây có biểu hiện phát triển chậm, không cho ra chồi mới kể cả chăm bón tốt, lá nhỏ, không ra lá mới, hoặc có biểu hiện co, nhăn và lá vàng dần cho đến hết cây nghĩa là cây có dấu hiệu bị tuyến trùng và nấm Fusarium sp. xâm nhập. 

Bà con cũng nên quan sát rễ cây trồng, bới rễ lên kiểm tra xem có rễ non không, rễ có hư hại hoặc các biểu hiện khác thường không… Các chuyên gia khuyến cáo cần phải áp dụng phòng ngừa cho đối tượng tuyến trùng và nấm Fusarium sp. gây thối rễ từ giai đoạn sớm bằng các biện pháp sinh học và hóa học, bởi nếu để đến lúc cây vàng lá thì rất khó khắc phục, tốn nhiều công sức và chi phí mà hiệu quả không cao.

Công nghệ đột phá TYMIRIUM® là một giải pháp tiên tiến trong việc diệt trừ tuyến trùng và ngăn ngừa vàng lá thối rễ do Fusarium sp.

Với sứ mạng phục vụ nông nghiệp, Syngenta đã nghiên cứu và giới thiệu đến nhà nông trên toàn cầu Công nghệ TYMIRIUM® -  giải pháp diệt trừ tuyến trùng triệt để và ngăn chặn vàng lá thối rễ tối đa với những bệnh do nấm Fusarium sp. gây ra. Công nghệ TYMIRIUM® sẽ sớm được giới thiệu tại Việt Nam trong thời gian tới, hứa hẹn mang đến cho bà con nông dân một giải pháp tuyệt vời phòng trừ tuyến trùng và ngăn chặn bệnh vàng lá thối rễ do Fusarium sp.

Quỳnh Chi
Tin khác
Pha Long phủ xanh đất khô bằng tri thức canh tác mới
Pha Long phủ xanh đất khô bằng tri thức canh tác mới

Những diện tích quýt, lê, chè Shan… vươn lên xanh tốt trên ruộng nương thiếu nước sản xuất giúp nhiều hộ đồng bào vùng cao ở Pha Long giảm nghèo bền vững.

Người nông dân đi tìm 'cái ngu' của mình và hành trình tạo ra những sáng chế khiến thế giới bất ngờ
Người nông dân đi tìm 'cái ngu' của mình và hành trình tạo ra những sáng chế khiến thế giới bất ngờ

Chỉ học hết lớp 7, nhưng với khát vọng giúp nông dân bớt nhọc nhằn, anh Phạm Văn Hát đã cải tiến, sáng chế gần 70 sản phẩm, khẳng định trí tuệ nông dân Việt.

‘Bắt đúng bệnh’ để nâng tầm giá trị cây khóm Tân Phước
‘Bắt đúng bệnh’ để nâng tầm giá trị cây khóm Tân Phước

Đồng Tháp Việc chưa hiểu đúng nhu cầu dinh dưỡng khiến bón phân cho khóm kém hiệu quả. Khi áp dụng đúng kỹ thuật, năng suất có thể tăng khoảng 26%, mở hướng canh tác bền vững.

Người nuôi trai lấy ngọc ở thượng nguồn hồ Đồng Mô
Người nuôi trai lấy ngọc ở thượng nguồn hồ Đồng Mô

Ông Nguyễn Kiêm Khánh mang ra cho tôi xem một khay toàn ngọc trai màu vàng đồng, vàng chanh và bảo loại màu đen với tỷ lệ 1/1.000 con có đã được bán hết.

Tái sinh làng rau trăm tuổi: [Bài 2]  Nông dân từ bỏ cách làm cũ
Tái sinh làng rau trăm tuổi: [Bài 2] Nông dân từ bỏ cách làm cũ

Bây giờ, nông dân làng rau Thuận Nghĩa nói quy trình làm VietGAP rành rõi chẳng thua kém cán bộ nông nghiệp, bởi đây là việc họ làm hằng ngày suốt cả chục năm qua.

Tái sinh làng rau trăm tuổi: [Bài 1] Học làm nông kiểu mới
Tái sinh làng rau trăm tuổi: [Bài 1] Học làm nông kiểu mới

Làng rau Thuận Nghĩa (xã Tây Sơn, Gia Lai) hàng trăm năm tuổi, từ làm rau theo kiểu truyền thống chuyển qua làm rau an toàn để hình thành làng rau VietGAP.

'Hồi sinh' đất cằn nhờ hiểu đất, nắm kỹ thuật
'Hồi sinh' đất cằn nhờ hiểu đất, nắm kỹ thuật

Bằng việc làm chủ kỹ thuật và nhạy bén với thổ nhưỡng, nhiều nông dân ở Đà Nẵng đã tìm cách ‘hồi sinh’ những vùng đất cằn cỗi thành trang trại mang lại tiền tỉ.

Sống trên đá: [Bài 4] Hạt mầm tri thức trên nương đá
Sống trên đá: [Bài 4] Hạt mầm tri thức trên nương đá

Con đường mới 2025 - 2030 của nông nghiệp Tuyên Quang vừa mở ra và việc gieo mầm tri thức cho người nông dân, sẽ mở ra kỳ vọng đột phá cho tương lai.

HTX Ninh Phú ‘biến’ phế liệu thành hệ thống nuôi tôm siêu tiết kiệm điện
HTX Ninh Phú ‘biến’ phế liệu thành hệ thống nuôi tôm siêu tiết kiệm điện

Sáng kiến ứng dụng động cơ không chổi than kết hợp điện mặt trời tại HTX Ninh Phú giúp người nuôi tôm giảm 50% chi phí điện, hạ giá thành sản xuất.

Người nông dân thu tiền tỷ nhờ kỹ thuật xử lý nhãn nghịch vụ
Người nông dân thu tiền tỷ nhờ kỹ thuật xử lý nhãn nghịch vụ

Đồng Tháp Làm giàu từ kỹ thuật xử lý nhãn nghịch vụ, ông Lớn không chỉ thu tiền tỷ mỗi năm mà còn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và làm thiện nguyện tại địa phương.

Người đứng đằng sau thương hiệu 'Gà cay Việt'
Người đứng đằng sau thương hiệu 'Gà cay Việt'

Cay ở đây không phải là từ ớt như gà cay Hàn Quốc mà là từ quế, từ hồi trong thức ăn chăn nuôi khiến cho thịt gà chuyển hóa thành mềm, ngọt và thơm.

Áp dụng quy trình giảm phát thải giúp nông dân miền Tây giảm chi phí trong cơn bão giá
Áp dụng quy trình giảm phát thải giúp nông dân miền Tây giảm chi phí trong cơn bão giá

Vinh Long Liên kết với doanh nghiệp, nhà khoa học, HTX Tấn Đạt giúp nông dân giảm chi phí, giữ được lợi nhuận khi giá vật tư tăng cao.