TP.Hồ Chí Minh tìm 'sức bật' từ công nghiệp, năng lượng, dịch vụ kỹ thuật cao

Công nghiệp, năng lượng, dịch vụ kỹ thuật cao sẽ đóng vai trò quan trọng

Sáng 14/5, tại Hà Nội, Tạp chí Năng lượng Mới/PetroTimes tổ chức Tọa đàm “TP. Hồ Chí Minh: Sức bật từ Công nghiệp - Năng lượng - Dịch vụ kỹ thuật cao”, thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp trong lĩnh vực kinh tế, năng lượng, quy hoạch đô thị và biển đảo.

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi nhiều nội dung quan trọng như: Động lực tăng trưởng mới của TP. Hồ Chí Minh; vai trò của công nghiệp - năng lượng trong cấu trúc siêu đô thị; cơ chế phát triển LNG, điện gió ngoài khơi và năng lượng xanh; bài toán thể chế, liên kết vùng, tự chủ tài chính; cũng như vai trò của Petrovietnam trong kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng - dịch vụ kỹ thuật cao cho TP. Hồ Chí Minh và vùng kinh tế trọng điểm phía nam.

Phát biểu tại Tọa đàm, Nhà báo Lê Hà Thanh Ngọc, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Năng lượng Mới/PetroTimes cho rằng, TP. Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội lớn để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên công nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch, logistics và dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao.

Trong bối cảnh các động lực tăng trưởng truyền thống dần bộc lộ giới hạn, thành phố cần hình thành những trụ cột phát triển mới có hàm lượng công nghệ, tri thức và giá trị gia tăng cao hơn. Trong đó, công nghiệp - năng lượng - dịch vụ kỹ thuật cao sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng dẫn dắt tăng trưởng của TP. Hồ Chí Minh.

Phó Tổng Biên tập Tạp chí Năng lượng Mới/PetroTimes cũng nhấn mạnh, cùng với các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 260/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98/2023/QH15 thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Hồ Chí Minh), thành phố đang có điều kiện để tạo đột phá về thể chế, hạ tầng và nguồn lực đầu tư. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải chuyển các cơ chế này thành các dự án cụ thể, chuỗi giá trị cụ thể và hiệu quả phát triển thực chất.

Việc tích hợp hệ sinh thái công nghiệp, năng lượng và dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao của Petrovietnam vào cấu trúc kinh tế TP. Hồ Chí Minh sẽ định hình nên một cực tăng trưởng mới có năng lực cạnh tranh toàn cầu. Cộng hưởng tiềm năng của hai bên không chỉ là giá trị cộng thêm mà là nhân lên, giúp thành phố bứt phá mạnh mẽ các mục tiêu tăng trưởng.

Nghị quyết 260 là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn

TP. Hồ Chí Minh đang đặt mục tiêu trở thành siêu đô thị đa trung tâm, trung tâm tài chính - công nghệ - logistics thông minh hàng đầu Đông Nam Á. Để đạt được mục tiêu này, theo TSKH Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP. Hồ Chí Minh, thành phố phải “tấn công vào những điểm cốt lõi”. Trước hết là đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên 3 động lực chính gồm: Tài chính, công nghệ và logistics thông minh; đồng thời mở rộng cấu trúc không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng.

Để thực hiện được điều đó, thành phố cần có thể chế đột phá, tạo điều kiện cho phát triển hiệu quả hơn. Song song đó, là xây dựng mô hình quản trị hiện đại và ưu tiên đầu tư vượt trội cho nguồn nhân lực chất lượng cao.

TS. Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội (nay là Ủy ban Kinh tế - Tài chính) chia sẻ, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết 260 sửa đổi, bổ sung các cơ chế đặc thù cho TP. Hồ Chí Minh là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn về tài chính, đầu tư và quản lý phát triển đô thị.

Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, TP. Hồ Chí Minh cần nhìn thẳng vào thực tế và thay đổi mô hình tăng trưởng. Lâu nay, TP. Hồ Chí Minh luôn được xem là đầu tàu kinh tế của cả nước với nguồn thu ngân sách lớn. Tuy nhiên, nếu bóc tách kỹ cơ cấu nguồn thu sẽ thấy phần đáng kể đến từ các tập đoàn, tổng công ty nhà nước và nguồn thu liên quan đến đất đai. Điều đó cho thấy tiềm năng nội tại của kinh tế thành phố vẫn chưa được khai thác tương xứng.

Nếu TP. Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển theo mô hình công nghiệp truyền thống, dựa vào gia công, lao động giá rẻ và các ngành sử dụng nhiều đất đai thì rất khó đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Thành phố buộc phải chuyển sang mô hình phát triển mới, lấy công nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch, dịch vụ kỹ thuật cao và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026 - 2030, TP. Hồ Chí Minh cần nguồn vốn đầu tư rất lớn. Vì vậy, thành phố không thể chỉ dựa vào ngân sách nhà nước mà phải tạo cơ chế để thu hút mạnh khu vực tư nhân. Đầu tư công cần đóng vai trò “vốn mồi”, dẫn dắt và kích hoạt đầu tư tư nhân vào các lĩnh vực trọng điểm.

Theo đó, ông Kiên đề xuất TP. Hồ Chí Minh nên áp dụng tư duy tương tự như giai đoạn đầu đổi mới khi Việt Nam ban hành Luật Đầu tư nước ngoài để thu hút FDI. Hiện nay, cần có cơ chế đủ hấp dẫn để khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào khoa học công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và các ngành chiến lược mà thành phố ưu tiên.

Công nghiệp công nghệ cao và năng lượng sạch giữ vai trò trọng tâm trong chiến lược phát triển mới của TP. Hồ Chí Minh. Đây không chỉ là xu hướng phát triển tất yếu mà còn là điều kiện để thành phố nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Ngoài ra, TP. Hồ Chí Minh đang sở hữu lợi thế rất lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ trí thức, chuyên gia công nghệ và lực lượng lao động trẻ. Nếu biết khai thác hiệu quả, đây sẽ là một trong những động lực quan trọng nhất để thành phố bứt phá trong giai đoạn tới.

"Nghị quyết 260 là bước tiến quan trọng khi mở rộng quyền chủ động hơn cho TP. Hồ Chí Minh trong huy động nguồn lực, đầu tư hạ tầng, thu hút nhà đầu tư chiến lược và tổ chức thực thi. Nhưng về dài hạn, cần một cơ chế ổn định và đủ mạnh cho một 'siêu đô thị' đặc biệt như TP. Hồ Chí Minh. Và điều quan trọng hơn, thành phố phải nâng cao tính tự chủ và tổng kết nghiêm túc việc thực hiện các nghị quyết trước đó của Quốc hội dành cho thành phố", ông Kiên nhấn mạnh.