Cứ mỗi dịp đầu xuân, người dân khắp nơi trong và ngoài tỉnh Sơn La lại đổ về huyện Quỳnh Nhai để tham gia Tuần lễ Văn hóa - Thể thao - Du lịch. Đây là sự kiện thường niên thu hút hàng nghìn du khách đến thưởng thức và trải nghiệm không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc. 

Với 11 đơn vị hành chính cấp xã, mỗi làng văn hóa đều thể hiện sự phát triển và đổi thay của từng vùng, gắn liền với nông nghiệp. Những tháp ngô, tháp bưởi trở thành niềm tự hào của người dân địa phương. Du khách có thể trực tiếp mua các sản phẩm làm quà biếu hoặc thưởng thức ngay tại các gian hàng.

Dân tộc Thái chiếm phần lớn tại huyện Quỳnh Nhai, với trang phục truyền thống độc đáo, mang nhiều ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Trong đó, túi "thông sanh" là vật dụng không thể thiếu trong ngày Tết, gắn liền với đời sống của phụ nữ Thái. Chiếc túi "chứng kiến" sự chuyển giao từ năm cũ sang năm mới, nơi cất giữ nhiều kỷ vật may mắn vào đầu năm.

Bà Lò Thị Thinh (trái) chia sẻ: "Vào ngày 29 hoặc 30 Tết, chúng tôi đều đeo túi này rồi ra suối gội đầu để rửa sạch những điều không may của năm cũ. Sau đó, túi được treo gọn ở góc bàn thờ, thắp hương cùng mâm ngũ quả. Đầu năm, nếu nhận được lộc hay quà quý, chúng tôi sẽ cất vào túi. Hết Tết, túi lại được xếp gọn vào tủ, chờ đến năm sau".

Người Tây Bắc thường gói bánh chưng gù (có hình dáng giống mái nhà) và bánh chưng tròn dài để đón Tết, thay vì bánh chưng vuông phổ biến ở vùng đồng bằng. Không sử dụng khuôn, người gói phải tự điều chỉnh để tạo độ gù cho bánh, đòi hỏi sự khéo léo và tỉ mỉ.

Anh Lò Văn Quân (thị trấn Mường Giàng, huyện Quỳnh Nhai) cười rạng rỡ khi lần đầu tiên tự tay gói thành công một chiếc bánh chưng gù. Anh chia sẻ: "Đã hơn 20 năm sống ở Sơn La, nhưng tôi rất ít khi tự gói loại bánh này vì kỹ thuật khá khó. Hôm nay được trực tiếp trải nghiệm, tôi mới cảm nhận được sự kỳ công. Chiếc bánh nhỏ nhưng lại rất bắt mắt và mang đậm nét truyền thống".

Một hoạt động vô cùng ý nghĩa mà du khách không thể bỏ qua khi đến đây là trò chơi "Tó Má Lẹ" của dân tộc Thái. Trong tiếng Thái cổ, “Tó” có nghĩa là “chọi”, “ném”, “chơi”… còn “Má Lẹ” là tên của một loài dây leo thường mọc trong rừng. Trò chơi này đòi hỏi sự khéo léo và tỉ mỉ, nên phần lớn người tham gia là phụ nữ.

Người chơi đứng ở vạch xuất phát, quỳ gối và đặt hạt Má Lẹ lên đầu gối. Sau đó, họ dùng tay và nhắm bắn vào hạt Má Lẹ cái, đặt tại điểm đánh nằm giữa vạch thứ hai. Từng người lần lượt thực hiện lượt bắn của mình. Trước đây, mỗi người chỉ được 1 lượt, nhưng sau cải tiến, một người được tối đa 2. Có thể chia 2 đội, đội nào bắn trúng nhiều hơn sẽ giành chiến thắng trong bước chơi này.

Sau khi khám phá các địa điểm vui chơi, du khách có thể ghé thăm quầy xông chân thư giãn. Tại đây, các loại thảo dược quý từ thiên nhiên được đun sôi, tạo ra hơi nóng phả vào các thùng gỗ xông hơi, mang lại cảm giác dễ chịu.

Kết hợp với gừng, sả, lá lốt và ngải cứu, liệu pháp này giúp giảm đau nhức, tê mỏi bàn chân, đặc biệt tốt cho người cao tuổi. Ngoài ra, xông hơi còn hỗ trợ cải thiện giấc ngủ, giúp ngủ ngon và sâu hơn, đồng thời giải tỏa căng thẳng hiệu quả. Dịch vụ có mức giá khá phải chăng, chỉ 30.000 đồng cho 45 phút xông chân. Bên cạnh đó, du khách cũng có thể mua thùng xông hơi tại quầy với giá 1.500.000 đồng, kèm theo một gói thuốc xông.

Xung quanh là không gian triển lãm rực rỡ sắc màu của huyện Quỳnh Nhai. Những bức ảnh do các nhiếp ảnh gia nổi tiếng thực hiện đã ghi lại trọn vẹn vẻ đẹp hoang sơ, kỳ vĩ của núi rừng Tây Bắc, hòa cùng sắc xanh biêng biếc của lòng hồ thủy điện Sơn La, tạo nên một không gian thiên nhiên sống động và đầy cuốn hút.

Đức Bình