Một vụ nổ gần đây trên con tàu do Hàn Quốc vận hành tại eo biển Hormuz đã đặt Hàn Quốc vào thế khó trong việc xác định vai trò hỗ trợ tái mở tuyến hàng hải chiến lược này, trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép buộc Seoul tham gia các nỗ lực đảm bảo an ninh vận tải qua khu vực.
Một đám cháy đã bùng phát trên tàu chở hàng do công ty vận tải biển HMM Co. vận hành tại vùng biển ngoài khơi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất hôm 4/5, song không ghi nhận thương vong.
Đây là sự cố đầu tiên liên quan đến tàu có liên hệ với Hàn Quốc kể từ khi xung đột giữa Mỹ và Iran bùng phát vào ngày 28/2. Hiện có 26 tàu của Hàn Quốc đang bị mắc kẹt tại tuyến hàng hải hẹp này, vốn đã bị tê liệt nghiêm trọng.
Sự cố gần đây dường như đang khiến thế tiến thoái lưỡng nan của Hàn Quốc thêm sâu sắc, trong việc có nên tham gia chiến dịch do Mỹ dẫn đầu nhằm tái mở eo biển Hormuz hay không. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai kêu gọi Seoul tham gia chiến dịch “Project Freedom” (Dự Án Tự Do) của Washington nhằm “hộ tống” tàu thuyền qua tuyến hàng hải này, đồng thời cáo buộc Iran đứng sau vụ nổ tàu nhưng không đưa ra bằng chứng.
Tổng thống Donald Trump phát biểu trong một sự kiện tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng ở Washington, D.C., ngày 5/5/2026. Ảnh: X.
Trước đó, Mỹ cũng đề xuất thành lập một liên minh quốc tế mang tên “Maritime Freedom Construct” (MFC), với mục tiêu đảm bảo tự do hàng hải tại eo biển chiến lược này.
Hàn Quốc, cùng với nhiều đồng minh của Mỹ tại châu Á và châu Âu, đến nay vẫn tránh cam kết tham gia quân sự vào cuộc xung đột Mỹ - Iran. Sự do dự này đã vấp phải sự chỉ trích từ ông Trump, người cho rằng Seoul và các đối tác khác chưa đóng góp đủ cho nỗ lực đảm bảo an ninh hàng hải của Washington.
Trong khi đó, Seoul vẫn tham gia các cuộc thảo luận quốc tế do Anh và Pháp dẫn dắt nhằm ổn định khu vực sau xung đột. Tại một hội nghị thượng đỉnh trực tuyến hồi tháng trước, Tổng thống Lee Jae Myung khẳng định Hàn Quốc cam kết có những “đóng góp thực chất” để đảm bảo tự do hàng hải tại tuyến vận tải quan trọng này.
Sau sự cố, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc Cheong Wa Dae ngày 5/5 cho biết đang “xem xét” đề xuất của Mỹ, đồng thời cân nhắc tới tình trạng sẵn sàng quân sự trên Bán đảo Triều Tiên cũng như các quy trình pháp lý trong nước. Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cũng đưa ra quan điểm tương tự liên quan đến sáng kiến MFC.
“Chúng tôi sẽ thận trọng xem xét lập trường, có tính đến luật pháp quốc tế, an toàn các tuyến hàng hải quốc tế, liên minh Hàn - Mỹ, tình hình an ninh trên Bán đảo Triều Tiên và các quy trình pháp lý trong nước,” bộ này cho biết ngày 5/5.
Bất chấp những điều chỉnh có phần mềm mỏng trong phát ngôn của Hàn Quốc, các chuyên gia nhận định khả năng nước này tham gia bằng lực lượng quân sự vẫn khó xảy ra, ít nhất trong thời điểm hiện tại. Chính phủ Seoul từ lâu coi việc triển khai quân là biện pháp “cuối cùng”, chỉ được cân nhắc sau khi xung đột kết thúc.
Nếu nhiệm vụ được triển khai, nhiều khả năng sẽ liên quan đến việc điều động Đơn vị Cheonghae, lực lượng hiện đang làm nhiệm vụ chống cướp biển tại Vịnh Aden ngoài khơi Somalia. Tuy nhiên, việc đưa đơn vị này tới một khu vực chiến sự sẽ cần sự phê chuẩn của Quốc hội Hàn Quốc - một quy trình có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.
Tàu khu trục lớp 4.400 tấn ROKS Dae Jo Yeong, hiện được triển khai cùng Đơn vị Cheonghae, cũng có thể cần được trang bị thêm các hệ thống phòng vệ, do chưa đủ khả năng đối phó với các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa diễn ra thường xuyên trong xung đột hiện nay.
Seoul đồng thời nhấn mạnh việc xác định nguyên nhân vụ nổ sẽ là ưu tiên hàng đầu.
