Chủ động rà soát nhu cầu, kiểm soát chặt hoạt động khai thác
Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về tăng cường quản lý, bình ổn giá vật liệu xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa đã ban hành nhiều văn bản yêu cầu các tổ chức, doanh nghiệp khai thác khoáng sản thực hiện nghiêm quy định pháp luật, kê khai, niêm yết giá bán và cung cấp thông tin đầy đủ về sản lượng, tồn kho, khả năng cung ứng.
UBND các xã, phường kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản, theo dõi sát diễn biến cung – cầu và biến động giá tại địa phương. Ảnh: Thu Thủy.
Theo ông Lê Văn Tiến, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, hiện Sở đang yêu cầu các xã, phường kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản; để kịp thời phát hiện, xử lý sai phạm, theo dõi sát diễn biến cung - cầu và biến động giá tại địa phương. Cùng với đó, giám sát các đơn vị khai thác đúng vị trí, ranh giới, độ sâu, trữ lượng và công suất được cấp phép; không để xảy ra tình trạng đầu cơ, găm hàng, nâng giá bất hợp lý gây ảnh hưởng thị trường.
Theo rà soát, năm 2026 nhu cầu đất san lấp cho các công trình vốn ngân sách nhà nước khoảng 23,533 triệu m³ nguyên khai; tổng nhu cầu toàn tỉnh lên tới 75,583 triệu m³. Với đá xây dựng, nhu cầu phục vụ đầu tư công khoảng 6,342 triệu m³, còn tổng nhu cầu toàn tỉnh khoảng 15,495 triệu m³ . Đối với cát xây dựng, nhu cầu cho đầu tư công là 5,398 triệu m³ và toàn tỉnh khoảng 9,612 triệu m³ .
Trước áp lực nhu cầu lớn, Sở đã chủ động rà soát nguồn cung hiện có và khả năng bổ sung trong năm. Đối với đất san lấp, toàn tỉnh hiện có 44 mỏ đang hoạt động và dự kiến hoạt động, tổng công suất khoảng 24,36 triệu m³/năm. Trong tháng 3/2026, khi các mỏ mới được cấp phép, công suất dự kiến tăng lên khoảng 30,71 triệu m³ đất trạng thái tự nhiên, cơ bản đáp ứng nhu cầu các dự án đầu tư công và hơn 52% tổng nhu cầu toàn tỉnh.
Tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các đơn vị khai thác đúng vị trí, ranh giới, độ sâu, trữ lượng và công suất được cấp phép, không để xảy ra tình trạng đầu cơ, găm hàng, nâng giá bất hợp lý gây ảnh hưởng thị trường. Ảnh: Thu Thủy.
Với đá xây dựng, toàn tỉnh có 212 mỏ còn thời hạn, trong đó 182 mỏ đang hoạt động với công suất trên 8 triệu m³/năm . Nguồn cung hiện hữu đủ đáp ứng nhu cầu đầu tư công và khoảng 76,15% tổng nhu cầu toàn tỉnh .
Riêng cát xây dựng là lĩnh vực chịu nhiều áp lực. Hiện toàn tỉnh có 7 mỏ đang hoạt động, công suất khoảng 0,295 triệu m³/năm. Tuy nhiên, với các giải pháp bổ sung nguồn cung trong năm 2026, tổng công suất dự kiến có thể đạt khoảng 7,795 triệu m³, tương đương 8,77 triệu m³ nguyên khai, đáp ứng nhu cầu công trình vốn ngân sách và khoảng 91,23% tổng nhu cầu toàn tỉnh .
Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 948/VPCP-CN về việc tăng cường các giải pháp quản lý, bình ổn giá vật liệu xây dựng, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các xã tổ chức khảo sát, đánh giá tiềm năng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường để mở mới các mỏ, tăng nguồn cung cho thị trường; Triển khai công tác đấu giá quyền khai thác khoáng sản đảm bảo minh bạch, công bằng trong việc tiếp cận quyền khai thác khoáng sản, chống lợi ích nhóm cục bộ, địa phương, không để đầu cơ, găm hàng, đội giá, thao túng thị trường vật liệu xây dựng.
Mở rộng đấu giá, tận dụng nguồn dôi dư, phát triển bền vững
Ông Lê Văn Tiến, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa cho biết, song song với rà soát nguồn cung hiện hữu, Thanh Hóa đẩy mạnh công tác quy hoạch, đấu giá quyền khai thác khoáng sản và khai thác hiệu quả nguồn vật liệu dôi dư.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu phê duyệt 22 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường nhằm phục vụ các công trình, dự án đầu tư công trọng điểm. Trong đó, 3 mỏ đất đã được cấp phép với khối lượng khoảng 1 triệu m³, kịp thời đáp ứng tiến độ thi công .
"Đáng chú ý, trong hai tháng đầu năm 2026, Sở đã trình xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản dôi dư đối với 10 dự án, gồm 13,5 triệu m³ đất san lấp, 2,7 triệu m³ đá và 0,9 triệu m³ cát nhiễm mặn. Việc tận dụng nguồn vật liệu phát sinh trong quá trình thi công không chỉ bổ sung nguồn cung tại chỗ mà còn giảm chi phí vận chuyển, hạn chế thất thoát tài nguyên và giảm áp lực lên các mỏ đang khai thác, ông Tiến nói.
Thanh Hóa đẩy mạnh công tác quy hoạch, đấu giá quyền khai thác khoáng sản và khai thác hiệu quả nguồn vật liệu dôi dư. Ảnh: Thu Thủy.
Cùng với đó, Sở đã rà soát, đề xuất bổ sung kế hoạch đấu giá quyền khai thác đối với 22 khu vực mỏ; ưu tiên các khu vực có vị trí thuận lợi, trữ lượng đảm bảo, đáp ứng nhu cầu các dự án hạ tầng, khu kinh tế, khu công nghiệp. Việc công khai thông tin đấu giá, tăng cường thẩm định năng lực nhà đầu tư và phối hợp phòng ngừa thông đồng, thao túng kết quả đấu giá được đặc biệt chú trọng.
Bên cạnh mục tiêu tăng nguồn cung, tỉnh cũng đặt yêu cầu cao về bảo vệ môi trường, phục hồi môi trường sau khai thác, đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ tài nguyên, cảnh quan, đời sống người dân khu vực có mỏ.
Với hàng loạt giải pháp đồng bộ từ kiểm soát khai thác, mở rộng cấp phép, đấu giá minh bạch đến tận dụng nguồn khoáng sản dôi dư, Thanh Hóa đang từng bước chủ động nguồn vật liệu xây dựng, giảm nguy cơ khan hiếm, góp phần ổn định thị trường và bảo đảm tiến độ các công trình, dự án trọng điểm trong năm 2026 và các năm tiếp theo.
Theo Công ty cổ phần Xuân Phú, từ tháng 12 năm 2025 đến nay, Công ty đã khai thác đất và phục vụ cho 5 dự án trên địa bàn tỉnh, cơ bản giá ổn định, đáp ứng kịp thời dự án và nhu cầu thị trường. Trong quá trình hoạt động, Công ty luôn chấp hành khai thác đúng vị trí và đảm bảo môi trường theo chỉ đạo của tỉnh Thanh Hóa.
