Chiều 25/6, tại họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM, ông Trịnh Quốc Dũng, Phó Trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng TP.HCM đã thông tin về tình hình ngập do mưa, triều cường và những nguyên nhân khiến công tác chống ngập chưa đạt kỳ vọng.
Theo đại diện Sở Xây Dựng TP.HCM, việc chia sẻ thông tin giữa các cơ quan về mưa - triều - mực nước kênh rạch - vận hành hồ chứa thượng nguồn còn hạn chế, khiến việc điều tiết nước, vận hành trạm bơm và van ngăn triều chưa đạt hiệu quả tối ưu trong các thời điểm mưa lớn - triều cao. Ảnh: HT.
Ông Trịnh Quốc Dũng cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, TP.HCM ghi nhận 37 trận mưa có lượng mưa từ 10 mm đến trên 80 mm, trong đó có 10 trận mưa lớn trên 50 mm. Mỗi đợt mưa thường kéo dài từ 1-2 giờ, gây áp lực lớn lên hệ thống thoát nước và ngập cục bộ tại nhiều khu vực.
Hiện toàn thành phố còn 34 điểm ngập, gồm 26 tuyến đường ngập do mưa và 8 tuyến đường ngập do triều cường.
Các điểm ngập do mưa có độ sâu phổ biến từ 10-30 cm, nước rút trong vòng dưới 30 phút sau khi mưa kết thúc. Các tuyến thường xuyên ngập gồm giao lộ Võ Văn Kiệt - Hồ Học Lãm, Ung Văn Khiêm, Phạm Văn Chiêu, Phan Huy Ích, đường song hành Quốc lộ 22, Phan Văn Hớn, Nguyễn Văn Quá, Dương Văn Cam, Kha Vạn Cân, Đặng Thị Rành, Tỉnh lộ 43, Lê Thị Hoa, Đại lộ Bình Dương, Quốc lộ 1K, khu vực suối Bình Thắng, Thích Quảng Đức, Hồ Văn Cống, Thi Sách, Võ Nguyên Giáp và đường 30/4.
Ngoài ra, 8 tuyến đường ngập do triều cường chủ yếu nằm ở các khu vực ven sông, vùng trũng thấp và nhiều kênh rạch, gồm Trần Xuân Soạn, Huỳnh Tấn Phát, Phạm Hữu Lầu, Đào Sư Tích, Nguyễn Bình, Nguyễn Văn Hưởng, Võ Nguyên Giáp và khu Decoimex mở rộng.
Để giảm ngập trong thời gian chờ các dự án hoàn thành, ông Dũng cho biết, TP.HCM đang tập trung nạo vét cống, cửa xả và kênh rạch; khơi thông cống tắc nghẽn, sửa chữa hệ thống thoát nước xuống cấp, mở rộng miệng thu nước và thay nắp hố ga nhằm nâng cao khả năng tiêu thoát nước.
Thành phố đồng thời vận hành hệ thống cảnh báo ngập trực tuyến (FEDS), các van ngăn triều, trạm bơm và cống kiểm soát triều; xây dựng tường chắn, gờ chống tràn tại các khu vực có nguy cơ ngập; tổ chức ứng trực tại các điểm ngập, cập nhật thông tin trên bảng điện tử giao thông để người dân chủ động lựa chọn lộ trình. Các địa phương cũng tiếp tục lắp đặt van ngăn triều tại cống nhánh, tuyến hẻm và nghiên cứu nâng cục bộ mặt đường ở những khu vực trũng thấp.
Những tuyến đường ngập do triều thuộc những khu vực ven sông, vùng trũng thấp, nhiều kênh rạch. Ảnh: Lê Bình.
Theo đại diện Sở Xây dựng TP.HCM, nguyên nhân cốt lõi khiến công tác chống ngập chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng là hệ thống thoát nước được đầu tư qua nhiều giai đoạn nên thiếu đồng bộ giữa cống chính, cống nhánh và cửa xả. Việc cải tạo kênh rạch còn manh mún, trong khi tình trạng lấn chiếm kênh rạch, san lấp mặt nước và nâng nền cục bộ làm thay đổi dòng chảy, gia tăng nguy cơ ngập.
Bên cạnh đó, việc vận hành hệ thống thoát nước chưa dựa trên dữ liệu tích hợp theo thời gian thực. Sự phối hợp, chia sẻ thông tin về mưa, triều cường, mực nước kênh rạch và vận hành hồ chứa giữa các đơn vị còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả điều tiết nước.
Ông Trịnh Quốc Dũng cho biết thêm, tình trạng xả rác xuống đường phố, cống rãnh và kênh rạch vẫn diễn ra phổ biến, gây tắc nghẽn dòng chảy và tái ô nhiễm nhanh sau nạo vét. Thành phố đã tăng cường thu gom rác, lắp lưới chắn rác và nạo vét định kỳ nhưng hiệu quả chưa bền vững nếu ý thức cộng đồng không được cải thiện.
Ngoài ra, nhiều quy hoạch thoát nước, chống ngập được lập từ nhiều năm trước đã không còn phù hợp do lượng mưa, triều cường và nước biển dâng thay đổi. Tình trạng sụt lún nền từ 20-50 cm tại nhiều khu vực cũng làm giảm hiệu quả của các công trình chống ngập hiện hữu.
"Để giải quyết căn cơ bài toán ngập nước, TP.HCM cần sớm rà soát, cập nhật quy hoạch hiện hành theo kịch bản biến đổi khí hậu mới, tăng cường liên kết vùng và huy động thêm nguồn lực đầu tư nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của đô thị.
Mặt khác, nguồn lực tài chính cho chống ngập và thoát nước tại TP.HCM sau sát nhập đều chưa đáp ứng kịp với nhu cầu để ứng phó với tình trạng biến đổi khí hậu, nước biển dâng, mưa cực đoan và sụt lún nền", đại diện Sở Xây Dựng TP.HCM nói.
