Phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu về ca cao

Ngày 3/2, Trường Đại học Tây Nguyên, Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI), Công ty TNHH Puratos Grand-Place Việt Nam và Công ty TNHH The Cocoa Project đã ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện nhằm phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu và thúc đẩy hệ sinh thái ca cao bền vững tại Việt Nam.

Sự kiện này đánh dấu lần đầu tiên một chương trình đào tạo bài bản về khoa học cây trồng chuyên về ca cao được triển khai tại Việt Nam, mở ra hướng tiếp cận mới cho sự phát triển dài hạn của ngành công nghiệp ca cao và socola trong nước.

Thiếu nhân lực chuyên môn

PGS.TS Nguyễn Văn Minh, Trưởng khoa Nông nghiệp - Trường Đại học Tây Nguyên cho rằng, với sự phối hợp từ các doanh nghiệp, các đơn vị và chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực cây trồng, với tầm nhìn, nỗ lực của cả 4 tổ chức, sự hợp tác sẽ đem lại những thành tựu mới cho ngành ca cao tại Việt Nam.

Việt Nam được thiên nhiên ưu đãi điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu phù hợp cho cây ca cao, đặc biệt tại khu vực Tây Nguyên. Bên cạnh đó, kỹ thuật canh tác của nông dân ngày càng được cải thiện, nhiều mô hình trồng xen, trồng thuần đã cho thấy hiệu quả kinh tế tích cực. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, ca cao vẫn chưa trở thành cây trồng chủ lực, diện tích và sản lượng còn khá khiêm tốn so với tiềm năng.

Đến nay, tổng diện tích ca cao cả nước đạt khoảng 3.500ha, cho sản lượng khoảng 2.000 tấn hạt khô mỗi năm. Trong khi đó, nhu cầu ca cao và socola trên thị trường thế giới tiếp tục tăng, đặc biệt đối với các sản phẩm có chất lượng cao, truy xuất được nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững.

Đáng chú ý, Việt Nam đã được Tổ chức Ca cao Quốc tế (ICCO) xếp vào nhóm các quốc gia có ca cao đạt hương vị tốt, trở thành quốc gia thứ 23 trong số khoảng 60 nước sản xuất ca cao trên thế giới được công nhận.

Thực tế này cho thấy, điểm nghẽn lớn nhất của ngành ca cao Việt Nam không nằm ở điều kiện tự nhiên hay chất lượng hạt mà ở quy mô sản xuất, tính liên kết và đặc biệt là sự thiếu hụt nguồn nhân lực được đào tạo bài bản, chuyên sâu. Phần lớn lao động trong ngành hiện nay vẫn tiếp cận ca cao như một cây trồng phụ, thiếu kiến thức toàn diện về giống, kỹ thuật canh tác, quản lý sâu bệnh, công nghệ sau thu hoạch cũng như chuỗi giá trị và thị trường. Đây chính là rào cản khiến ca cao Việt Nam khó bứt phá dù có lợi thế về chất lượng.

Hợp tác đào tạo chuyên sâu

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn nói trên, 4 đơn vị đã thống nhất hợp tác triển khai chương trình “Khoa học cây trồng - Chuyên về ca cao”. Mục tiêu của chương trình là đào tạo thế hệ kỹ sư cây trồng có chuyên môn, am hiểu toàn diện về lĩnh vực ca cao, được tiếp cận với những phương thức canh tác, kỹ thuật tiên tiến để tăng năng suất cây trồng, hạn chế sâu bệnh hại, giữ gìn sự đa dạng sinh học, tăng sinh kế cho nông dân và góp phần bảo vệ môi trường.

Theo TS Lê Đăng Khoa, Phó Trưởng phòng Kế hoạch khoa học và Hợp tác quốc tế - Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên, với phương thức canh tác xen canh, những bộ giống khoẻ và năng suất tốt, có thể tin tưởng tương lai của cây ca cao ở Việt Nam rất sáng.

Chương trình đào tạo theo thỏa thuận hợp tác giữa 4 đơn vị không chỉ tập trung vào kỹ thuật trồng trọt nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm mà còn trang bị cho sinh viên hiểu biết toàn diện về chuỗi cung ứng ca cao, từ sản xuất nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ, giúp gia tăng giá trị nguyên liệu từ nguồn.

Sinh viên theo học chương trình này sẽ được giảng dạy bởi đội ngũ giảng viên đạt chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo từ Trường Đại học Tây Nguyên, đồng thời trực tiếp tham gia các hoạt động nghiên cứu và thực nghiệm tại Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên - đơn vị có nhiều năm kinh nghiệm trong nghiên cứu giống cây trồng và chuyển giao kỹ thuật nông nghiệp tại Tây Nguyên.

Bên cạnh đó, việc học tập và thực hành tại các mô hình sản xuất thực tế trong hệ sinh thái của Puratos Grand-Place và The Cocoa Project sẽ giúp sinh viên sớm tiếp cận với tiêu chuẩn sản xuất, yêu cầu chất lượng và tư duy thị trường của doanh nghiệp.

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có nhiều cơ hội việc làm tại các doanh nghiệp và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực ca cao trong và ngoài nước. Puratos Grand-Place Việt Nam - doanh nghiệp thu mua ca cao lớn nhất Việt Nam cam kết sẽ tạo điều kiện để sinh viên làm việc cùng đội ngũ kỹ thuật của Công ty cũng như tham gia các hoạt động trong hệ sinh thái Puratos toàn cầu. Đồng thời, The Cocoa Project cùng Puratos Grand-Place Việt Nam sẽ đồng hành thông qua các chương trình học bổng, góp phần thu hút và giữ chân nhân lực trẻ cho ngành.

Các bên tham gia hợp tác cùng chia sẻ tầm nhìn dài hạn là phát triển ngành ca cao Việt Nam theo hướng bền vững, hài hòa giữa con người, nông nghiệp và môi trường, đồng thời kiến tạo một thế hệ chuyên gia trẻ đủ năng lực đưa ca cao Việt Nam vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Ông Gricha Safarian, Tổng Giám đốc Puratos Grand-Place chia sẻ: “Chúng tôi rất vui mừng vì sự hợp tác lần này. Giáo dục chính là nền tảng để thay đổi cục diện của bất kì ngành nghề nào. Thông qua việc hợp tác chiến lược giữa Trường Đại học Tây Nguyên, WASI, Công ty Puratos Grand-Place và The Cocoa Project, chúng tôi tin rằng mục tiêu Việt Nam đạt sản lượng 20.000 tấn hạt khô ca cao đến năm 2035 là hoàn toàn khả thi”.