Ngành giấy thúc đẩy chuyển đổi xanh, số hóa, nâng sức cạnh tranh

Trong bối cảnh áp lực chuyển đổi xanh, tiêu chuẩn môi trường và cạnh tranh quốc tế ngày càng gia tăng, ngành giấy Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới công nghệ, số hóa sản xuất và phát triển kinh tế tuần hoàn để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đây là nội dung trọng tâm được thảo luận tại Hội thảo Kỹ thuật Ngành Công nghiệp Giấy Việt Nam 2026, diễn ra trong khuôn khổ Vietnam Paper Day 2026 do Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam tổ chức tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Hà Nội.

Sự kiện quy tụ hàng trăm doanh nghiệp hội viên, tập đoàn công nghệ, nhà cung cấp thiết bị, vật tư, hóa chất trong và ngoài nước cùng các chuyên gia kinh tế, nhà hoạch định chính sách và lãnh đạo doanh nghiệp ngành giấy.

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Đặng Văn Sơn, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam cho biết, năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt nhiều bất định về địa chính trị, năng lượng, chuỗi cung ứng và các rào cản thương mại mới. Đặc biệt, các tiêu chuẩn liên quan đến phát thải carbon, ESG, CBAM hay EPR đang tạo áp lực chuyển đổi sâu rộng đối với các ngành sản xuất, trong đó có ngành giấy.

Theo ông Sơn, ngành giấy Việt Nam hiện không chỉ đứng trước bài toán tăng trưởng mà còn phải tái cấu trúc toàn diện mô hình sản xuất, từ nguyên liệu, công nghệ, năng lượng đến quản trị vận hành.

“Đổi mới công nghệ, tối ưu vận hành, phát triển xanh và bền vững không còn là lựa chọn, mà là con đường tất yếu nếu muốn duy trì và nâng cao vị thế của ngành trong chuỗi giá trị toàn cầu”, ông Đặng Văn Sơn nhấn mạnh.

Tại hội thảo, nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như ANDRITZ, Voith Paper, Valmet, Tietoevry, Danfoss, UPM Pulp… đã giới thiệu các giải pháp mới nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải cho ngành giấy.

Các chuyên đề tập trung vào tối ưu vận hành máy xeo giấy, công nghệ xử lý OCC/AOCC hiệu suất cao, ứng dụng MES, AI và tự động hóa trong quản trị sản xuất, công nghệ tuần hoàn nước thải, bảo trì thông minh và kiểm soát chất lượng bằng hệ thống thị giác máy.

Theo ban tổ chức, mô hình nhà máy thông minh, quản trị dữ liệu thời gian thực và sản xuất xanh đang trở thành xu hướng tất yếu của ngành giấy hiện đại. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp trong nước đã đầu tư mạnh vào công nghệ hiện đại, tự động hóa và số hóa nhằm tiết kiệm năng lượng, nguồn nước, nâng cao tỷ lệ tái chế giấy và tăng cường sử dụng nhiên liệu sinh khối, năng lượng tái tạo trong sản xuất.

Cũng trong khuôn khổ Vietnam Paper Day 2026, Hội nghị Toàn thể Hội viên Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam đã tập trung thảo luận về triển vọng thị trường giấy Việt Nam và thế giới giai đoạn 2026-2030, tác động của các chính sách thuế mới, xu hướng thương mại toàn cầu và chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam.

Ông Hoàng Ngọc Tùng - Tổng Giám đốc Công ty TNHH đầu tư xây dựng và công nghệ môi trường Dương Nhật cho rằng, Hội thảo không chỉ mang ý nghĩa về môi trường mà còn rất thiết thực ở góc độ kỹ thuật đối với ngành giấy. Đây là dịp để doanh nghiệp cập nhật những công nghệ mới, xu hướng đầu tư và giải pháp sản xuất tiên tiến của ngành giấy thế giới.

Theo ông Tùng, thông qua các hoạt động kết nối và chia sẻ tại diễn đàn, nhiều nhà máy giấy có thể tiếp cận các mô hình sản xuất sạch hơn, tiêu chuẩn ESG và giải pháp tối ưu hóa vận hành. Điều này giúp doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian, chi phí trong quá trình tìm kiếm công nghệ, nguyên liệu, dịch vụ cũng như nâng cao hiệu quả sản xuất. “Các nhà đầu tư trong ngành giấy khi đến đây đều có thể tìm được giải pháp phù hợp với nhu cầu của mình”, ông Tùng nhấn mạnh.

Tại hội nghị, TS. Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng nhận định, xu hướng thay thế bao bì nhựa bằng bao bì giấy, cùng sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và logistics đang mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn cho ngành giấy Việt Nam.

Theo các chuyên gia, để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp ngành giấy cần tăng tốc chuyển đổi xanh, đầu tư công nghệ hiện đại, nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và xây dựng mô hình sản xuất bền vững hơn trong giai đoạn tới.