Lào Cai phân vùng để bảo vệ hệ sinh thái và kiểm soát môi trường

3 vùng bảo vệ môi trường

Trước xu hướng gia tăng các nguồn thải từ hoạt động sản xuất, sinh hoạt và phát triển đô thị, tỉnh Lào Cai đang triển khai phân vùng bảo vệ môi trường với nhiều giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát nguy cơ ô nhiễm, hạn chế tác động tiêu cực tới hệ sinh thái và cảnh quan thiên nhiên trên địa bàn.

Tại Quyết định điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Lào Cai thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh Lào Cai đã xác định rõ các khu vực thuộc từng phân vùng bảo vệ môi trường. Trong đó, vùng bảo vệ môi trường nghiêm ngặt bao gồm nội thành, nội thị của các đô thị loại II, loại III trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật về phân loại đô thị.

Ngoài ra, khu vực này còn bao gồm các khu bảo tồn thiên nhiên quan trọng như Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Mù Cang Chải, Khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu, Vườn Quốc gia Hoàng Liên, Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát và Khu bảo tồn thiên nhiên Hoàng Liên Văn Bàn. Trong các khu vực này, những phân khu bảo vệ nghiêm ngặt và phân khu phục hồi sinh thái được ưu tiên bảo vệ nhằm giữ gìn đa dạng sinh học và hệ sinh thái đặc thù của vùng núi cao Tây Bắc.

Bên cạnh đó, trong giai đoạn quy hoạch tới, tỉnh Lào Cai dự kiến thành lập thêm một số khu bảo vệ cảnh quan nhằm bảo tồn các giá trị tự nhiên và văn hóa đặc sắc. Các khu vực được nghiên cứu thành lập gồm: Khu bảo vệ cảnh quan Cốc Ly (xã Bảo Nhai), Khu bảo vệ cảnh quan Bắc Hà (xã Bắc Hà), Khu bảo vệ cảnh quan Nậm Chảy (xã Mường Khương) và Khu bảo vệ cảnh quan Núi Hàm Rồng (phường Sa Pa). Đây được xem là những khu vực có giá trị cảnh quan và đa dạng sinh học cao, cần được quản lý, bảo vệ nghiêm ngặt.

Vùng hạn chế phát thải được xác định bao gồm các khu vực bảo hộ vệ sinh của công trình lấy nước sinh hoạt, hành lang bảo vệ nguồn nước theo quy định của pháp luật về tài nguyên nước; các khu dân cư tập trung tại đô thị, bao gồm cả nội thành, nội thị của các đô thị loại III hiện hữu và các đô thị sẽ được thành lập trong giai đoạn 2021 - 2030.

Phần lãnh thổ còn lại nằm ngoài hai vùng trên được xác định là vùng bảo vệ môi trường khác. Tại mỗi vùng, các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội sẽ được quản lý theo những tiêu chí và yêu cầu bảo vệ môi trường khác nhau, bảo đảm phù hợp với đặc điểm và mức độ nhạy cảm của từng khu vực.

Song song với việc phân vùng bảo vệ môi trường, tỉnh Lào Cai tiếp tục duy trì, nâng cấp hệ thống quan trắc môi trường hiện có, đồng thời xây dựng mới mạng lưới quan trắc môi trường trên địa bàn. Hệ thống này bao gồm các điểm quan trắc, trạm quan trắc tự động đối với các thành phần môi trường như đất, nước và không khí. Tỉnh Lào Cai cũng đầu tư nâng cao năng lực phòng thí nghiệm, phân tích môi trường và hệ thống quản lý dữ liệu quan trắc nhằm phục vụ hiệu quả công tác theo dõi, đánh giá chất lượng môi trường.

Các dữ liệu quan trắc môi trường của tỉnh Lào Cai sẽ được kết nối với mạng lưới quan trắc môi trường quốc gia và mạng lưới quan trắc cấp vùng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và chia sẻ thông tin phục vụ công tác bảo vệ môi trường.

Bên cạnh đó, tỉnh Lào Cai cũng thực hiện định kỳ kiểm kê, đánh giá tài nguyên nước trên địa bàn; nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai thông qua việc xây dựng hệ thống cảnh báo lũ ống, lũ quét, quan trắc trượt lở đất và nâng cấp trạm quan trắc tự động nước mặt sông Hồng cùng các trạm khí tượng thủy văn.

Lào Cai đặt mục tiêu xử lý 95% chất thải nguy hại vào năm 2030

Theo mục tiêu đến năm 2030, Lào Cai phấn đấu đạt nhiều chỉ tiêu quan trọng trong lĩnh vực môi trường. Cụ thể, tỷ lệ chất thải nguy hại được thu gom, xử lý đạt 95%; 100% chất thải y tế được thu gom, xử lý; tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt đạt 90% theo tiêu chuẩn, quy chuẩn môi trường; 100% khu công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn; 98% cơ sở sản xuất, kinh doanh đạt quy chuẩn môi trường.

Riêng trong năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu thu gom, xử lý 91% chất thải nguy hại; 100% chất thải y tế; 86% chất thải rắn sinh hoạt; đồng thời phấn đấu có 5 trong tổng số 12 khu công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường. Khoảng 50% cơ sở sản xuất, kinh doanh sẽ đạt quy chuẩn môi trường và tỷ lệ xử lý, tái sử dụng nước thải tại các lưu vực sông đạt khoảng 22%.

Trong thời gian tới, Lào Cai cũng tập trung đầu tư xây dựng các cơ sở xử lý chất thải với công nghệ hiện đại. Tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu xây dựng khoảng 12 cơ sở xử lý chất thải rắn sinh hoạt với công nghệ tiên tiến nhằm xử lý rác thải kết hợp thu hồi năng lượng, hạn chế tối đa việc chôn lấp trực tiếp. Đồng thời, khoảng 11 bãi chôn lấp rác thải không hợp vệ sinh trên địa bàn tỉnh Lào Cai sẽ được đóng cửa theo lộ trình.

Trong thu hút đầu tư, Lào Cai ưu tiên sàng lọc các dự án sử dụng công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường như công nghệ đồng xử lý và thu hồi năng lượng; đồng thời kiên quyết không chấp nhận các công nghệ lạc hậu, có nguy cơ gây ô nhiễm. Tỉnh cũng khuyến khích phát triển ngành công nghiệp tái chế theo hướng hiện đại, không hình thành các cơ sở tái chế thủ công nhỏ lẻ gây ảnh hưởng đến môi trường.