Hải Phòng hiện đại hóa xử lý rác thải, hướng tới kinh tế tuần hoàn

Hoàn thiện cơ chế quản lý, củng cố hạ tầng xử lý rác thải

Khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn thành phố Hải Phòng hiện khoảng 3.300 tấn mỗi ngày. Đây là áp lực không nhỏ đối với hệ thống hạ tầng môi trường của thành phố trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa và gia tăng dân số diễn ra mạnh mẽ.

Thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng đã tham mưu UBND thành phố ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật, quyết định, kế hoạch và văn bản chỉ đạo liên quan đến công tác thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt.

Cùng với việc hoàn thiện cơ chế, công tác tuyên truyền được triển khai thường xuyên, đa dạng. Các nội dung trọng tâm như phân loại rác tại nguồn, hạn chế đổ rác không đúng quy định, trách nhiệm tái chế sản phẩm và bao bì được phổ biến đến cán bộ cơ sở, đoàn thể, trường học và cộng đồng dân cư. Nhiều hình thức tuyên truyền như phát tờ rơi hướng dẫn, sổ tay phân loại rác, chương trình truyền thông trên báo chí, hệ thống thông tin cơ sở đã góp phần nâng cao nhận thức, từng bước thay đổi hành vi của người dân trong quản lý chất thải.

Theo quy hoạch xử lý chất thải rắn đến năm 2025, Hải Phòng định hướng có 12 khu xử lý cấp thành phố và 7 khu xử lý cấp huyện. Hiện nay, thành phố có 7 khu xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung cấp tỉnh, cấp huyện (cũ) đang hoạt động. Ngoài ra còn 482 bãi rác quy mô nhỏ đang hoạt động do UBND cấp xã quản lý, vận hành.

Hải Phòng hiện có 2 dự án đầu tư bằng công nghệ đốt rác với tổng công suất 1.400 tấn/ngày đã được quyết định chủ trương đầu tư. Đồng thời, Đảng ủy UBND thành phố báo cáo xin ý kiến Ban Thường vụ Thành ủy chủ trương Dự án xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp bằng công nghệ đốt rác phát điện tại khu vực tiếp giáp với Khu xử lý chất thải rắn Gia Minh (phường Bạch Đằng), công suất 2.000 tấn/ngày.

Khi các dự án này hoàn thành kỳ vọng sẽ từng bước giảm tỷ lệ chôn lấp, tận dụng rác thải để phát điện và thu hồi tài nguyên. Bên cạnh đó, trên toàn thành phố hiện có 664 điểm tập kết rác thải, tạo mạng lưới trung chuyển phục vụ công tác thu gom đồng bộ từ khu dân cư tới các cơ sở xử lý tập trung.

Giảm chôn lấp, hướng đến kinh tế tuần hoàn

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom và xử lý đạt khoảng 95% tại khu vực đô thị và khoảng 90% tại khu vực nông thôn. Tỷ lệ tái chế, tái sử dụng, sản xuất phân hữu cơ compost đạt khoảng 24%.

Tại khu vực đô thị, chất thải rắn cơ bản được thu gom hằng ngày. Đối với khu vực nông thôn, việc thu gom được thực hiện phổ biến từ 2 đến 3 lần mỗi tuần tùy điều kiện cụ thể. Những khu vực công cộng, chợ dân sinh, tuyến phố chính được tăng tần suất thu gom để bảo đảm vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị.

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo quy định mới, UBND thành phố Hải Phòng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức lựa chọn nhà thầu thực hiện dịch vụ thu gom, vận chuyển tại 12 phường và khu vực Trung tâm Chính trị - Hành chính thành phố. Các xã, phường, đặc khu còn lại tổ chức lựa chọn đơn vị thu gom, vận chuyển, xử lý, vệ sinh công cộng.

Dù đã đạt nhiều kết quả tích cực, công tác xử lý rác thải sinh hoạt vẫn còn không ít thách thức. Toàn thành phố có 796 bãi chôn lấp (trong đó, 314 bãi đã dừng hoạt động). Tuy nhiên, nhiều bãi quy mô nhỏ chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chống thấm, thu gom nước rỉ rác và hệ thống cây xanh cách ly…

Để khắc phục tình trạng này, thành phố Hải Phòng đang từng bước nâng cấp các bãi rác hiện hữu, đồng thời đẩy mạnh áp dụng công nghệ đốt rác phát điện. Đây được xem là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển kinh tế tuần hoàn, vừa xử lý triệt để rác thải, vừa tạo ra nguồn năng lượng tái tạo.

Những giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện chính sách, đầu tư hạ tầng đến nâng cao nhận thức cộng đồng đang cho thấy quyết tâm của Hải Phòng trong xây dựng hệ thống quản lý chất thải hiện đại. Khi rác thải không còn là gánh nặng mà trở thành tài nguyên, thành phố sẽ có thêm nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh và bền vững.

Thành phố Hải Phòng hiện có 32 đơn vị cung ứng dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt. Mạng lưới này giúp duy trì hoạt động vệ sinh môi trường liên tục tại các khu đô thị, khu dân cư và vùng nông thôn. Thành phố cũng đang đầu tư nhiều dự án đốt rác phát điện với mục tiêu biến chất thải thành nguồn năng lượng hữu ích, giảm áp lực lên các bãi chôn lấp và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.