Áp lực tiến độ trong khi vật liệu chưa “thông”
Dự án đầu tư xây dựng mở rộng đường cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận theo phương thức đối tác công tư (PPP) đang bước vào giai đoạn triển khai then chốt, song đối mặt với thách thức lớn về nguồn vật liệu xây dựng, đặc biệt là cát đắp nền.
Theo Bộ Xây dựng, đây là tuyến giao thông huyết mạch trên trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông, kết nối TP.HCM với ĐBSCL, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng, an ninh. Dự án đã khởi công từ ngày 19/12/2025, dự kiến hoàn thành vào năm 2028, với tổng chiều dài hơn 96 km, tổng mức đầu tư trên 36.000 tỷ đồng, triển khai hoàn toàn theo hình thức PPP.
Hiện dự án đã triển khai đồng loạt với 25 mũi thi công, 18 khu điều hành và nhiều hạng mục phụ trợ như trạm trộn, bãi đúc dầm, khu tập kết vật liệu. Công tác thiết kế kỹ thuật đã hoàn thành phần lớn, trong khi giải phóng mặt bằng đang được các địa phương đẩy nhanh.
Tuy nhiên, khối lượng công việc lớn đang đặt áp lực lên tiến độ khi nguồn vật liệu chưa được đảm bảo.
Dự án cần khoảng 6,9 triệu m³ cát đắp nền và 3,5 triệu m³ đá xây dựng. Ảnh: Minh Đảm.
Theo tính toán, dự án cần khoảng 6,9 triệu m³ cát đắp nền và 3,5 triệu m³ đá xây dựng, nhưng đến nay mới chỉ đáp ứng được một phần. Riêng cát đắp nền còn thiếu khoảng 2,66 triệu m³, trong khi đá xây dựng thiếu khoảng 3,25 triệu m³.
Đáng chú ý, ba mỏ cát tại Đồng Tháp với tổng trữ lượng khoảng 4 triệu m³ đã được thống nhất chủ trương cấp cho dự án theo cơ chế đặc thù, song vẫn chưa thể khai thác do vướng thủ tục liên quan đến đóng mỏ và hoàn thiện hồ sơ pháp lý. Phần khối lượng còn lại đang chờ địa phương phân khai từ các cụm mỏ trên sông Tiền.
Không chỉ cát, nguồn đá xây dựng cũng đang phụ thuộc vào việc phân bổ từ các mỏ tại Đồng Nai và TP.HCM, trong khi thủ tục cấp phép vẫn trong quá trình rà soát.
“Điểm nghẽn” từ quản lý tài nguyên
Thực tế cho thấy, vấn đề vật liệu không chỉ là câu chuyện cung - cầu, mà còn liên quan chặt chẽ đến quy trình quản lý, cấp phép và khai thác tài nguyên.
Việc chậm hoàn tất thủ tục khai thác mỏ, phân bổ trữ lượng hay đóng mỏ cũ đã khiến nguồn cung vật liệu không kịp đáp ứng yêu cầu thi công. Đây được xác định là “điểm nghẽn” then chốt, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ hoàn thành dự án.
Dự án đã được các nhà thầu tổ chức khởi công ngày 19/12/2025. Ảnh: Minh Đảm.
Trong khi đó, công tác giải phóng mặt bằng cũng chưa hoàn toàn thông suốt. Tổng diện tích cần bổ sung khoảng 117 ha, trong đó riêng Đồng Tháp hơn 54 ha, vẫn còn vướng hạ tầng kỹ thuật như đường điện, cấp nước, viễn thông.
Trước áp lực tiến độ, Bộ Xây dựng đã có văn bản ngày 20/3/2026 do Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng ký, đề nghị UBND tỉnh Đồng Tháp quan tâm chỉ đạo các sở, ngành liên quan hỗ trợ giải quyết khó khăn về nguồn vật liệu, đặc biệt là cát phục vụ thi công.
Bộ Xây dựng đồng thời yêu cầu các đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ với địa phương để tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm tiến độ triển khai.
Về phía doanh nghiệp dự án, kiến nghị các địa phương sớm hoàn thành giải phóng mặt bằng trong tháng 6/2026, đồng thời đẩy nhanh thẩm định thiết kế kỹ thuật và áp dụng các giải pháp xử lý nền đất yếu phù hợp nhằm rút ngắn thời gian thi công.
