Ngày 23/1, Hội Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đồng Tháp phối hợp với Công ty TNHH Stride tổ chức hội thảo chuyên đề “Giải pháp tiết kiệm điện và điện mặt trời áp mái trong chăn nuôi - thú y”. Sự kiện thu hút đông đảo hội viên, chủ trang trại, doanh nghiệp, nhà khoa học và chuyên gia năng lượng trên địa bàn tỉnh tham dự.
Hội thảo chuyên đề “Giải pháp tiết kiệm điện và điện mặt trời áp mái trong chăn nuôi - thú y” vừa diễn ra sáng 23/1. Ảnh: Minh Đảm.
Áp lực giảm chi phí và phát thải khí nhà kính
Theo các đại biểu, chăn nuôi là một trong những lĩnh vực tiêu thụ điện lớn nhất trong sản xuất nông nghiệp. Điện được sử dụng chủ yếu cho hệ thống quạt thông gió, làm mát chuồng trại, bơm nước, chiếu sáng, ấp trứng, kho lạnh và thiết bị tự động hóa. Tại các trang trại quy mô vừa và lớn, chi phí điện hàng tháng có thể lên đến hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận sản xuất, đặc biệt khi giá điện có xu hướng điều chỉnh tăng.
Bên cạnh đó, ngành chăn nuôi cũng đối mặt với thách thức giảm phát thải khí nhà kính. Theo kết quả kiểm kê khí nhà kính năm 2016, ngành chăn nuôi Việt Nam thải ra khoảng 18,5 triệu tấn CO₂e/năm và có xu hướng tăng trong những năm tiếp theo. Các khí chính bao gồm metan (CH₄) từ lên men dạ cỏ (đặc biệt ở gia súc nhai lại) và nitơ oxit (N₂O) từ phân động vật, với tiềm năng gây nóng lên toàn cầu cao hơn nhiều so với CO₂. Phát thải thường được quy đổi về CO₂e (CO2 tương đương) để kiểm kê và quản lý.
Hiện nay, Việt Nam đang triển khai lộ trình kiểm kê khí nhà kính theo cam kết tại COP26 và các thỏa thuận quốc tế. Các cơ sở chăn nuôi phát thải trên 3.000 tấn CO₂e/năm sẽ phải thực hiện kiểm kê bắt buộc. Đây là thách thức lớn đối với nhiều trang trại, đặc biệt quy mô vừa và nhỏ, do chi phí kiểm kê, đo đạc và báo cáo còn cao. Các chuyên gia khuyến nghị cần lộ trình phù hợp, chính sách hỗ trợ kỹ thuật và tài chính để người chăn nuôi từng bước thích ứng.
GS.TS Nguyễn Trọng Ngữ - Đại học Cần Thơ nhấn manh: Nếu tín chỉ carbon giúp chúng ta hiểu rõ lý do cần giảm phát thải, thì các giải pháp cụ thể như điện mặt trời áp mái sẽ cho thấy cách giảm phát thải hiệu quả, khả thi trong thực tiễn chăn nuôi. Ảnh: Minh Đảm.
Giải pháp từ điện mặt trời áp mái
Trong bối cảnh đó, điện mặt trời áp mái được đánh giá là giải pháp thiết thực, giúp giảm phát thải gián tiếp từ điện lưới (nguồn phát thải đáng kể của trang trại). Việc thay thế một phần điện lưới bằng năng lượng tái tạo không chỉ cắt giảm chi phí vận hành mà còn góp phần giảm lượng CO₂, hỗ trợ chuyển đổi sản xuất nông nghiệp xanh, bền vững.
Theo tính toán tại khu vực miền Nam, mỗi 1 MW điện mặt trời áp mái có thể giảm khoảng 1,17 tấn CO₂ mỗi năm. Giải pháp này dễ tính toán, thuận lợi theo dõi và báo cáo phát thải, đồng thời phù hợp với điều kiện nắng tốt quanh năm tại Đồng Tháp.
GS.TS Nguyễn Trọng Ngữ, Phó Hiệu trưởng Trường Nông nghiệp - Đại học Cần Thơ, nhấn mạnh: “Nếu tín chỉ carbon giúp chúng ta hiểu rõ lý do cần giảm phát thải, thì các giải pháp cụ thể như điện mặt trời áp mái sẽ cho thấy cách giảm phát thải hiệu quả, khả thi trong thực tiễn chăn nuôi”.
Thực tiễn, mô hình điện mặt trời áp mái được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế của trang trại chăn nuôi. Hệ thống ưu tiên sử dụng điện sản xuất tại chỗ cho các thiết bị tiêu thụ lớn như quạt thông gió, làm mát chuồng trại, bơm nước, giúp tối ưu hóa hiệu quả và giảm phụ thuộc vào điện lưới.
Ông Huy Lê - Giám đốc kinh doanh của Công ty TNHH Stride. Ảnh: Minh Đảm.
Đặc biệt, Công ty TNHH Stride (trụ sở chính tại TP.HCM) giới thiệu mô hình trả chậm linh hoạt, giúp các trang trại và cơ sở chăn nuôi dễ dàng tiếp cận công nghệ này mà không chịu áp lực tài chính lớn. Khách hàng chỉ cần trả trước một phần nhỏ (thường khoảng 20% giá trị hệ thống), phần còn lại (80 - 100%) được Stride hỗ trợ và thanh toán dần trong kỳ hạn linh hoạt từ 6 đến 60 tháng.
Điểm nổi bật là Stride không yêu cầu thế chấp bất kỳ tài sản nào khác ngoài chính hệ thống điện mặt trời lắp đặt. Nhờ mô hình này, dòng tiền của trang trại được tối ưu hóa tối đa với vốn đầu tư ban đầu gần như bằng không. Số tiền tiết kiệm từ hóa đơn điện hàng tháng thường đủ hoặc thậm chí dư để chi trả khoản trả chậm.
Ông Huy Lê, Giám đốc kinh doanh của Stride, nhấn mạnh: “Số tiền tiết kiệm được hàng tháng từ hóa đơn điện thường đủ hoặc dư để chi trả cho khoản trả chậm từ Stride. Trang trại hay cơ sở chăn nuôi có thể triển khai ngay, không cần bỏ vốn lớn một lần, từ đó tối ưu hóa dòng tiền để đầu tư vào con giống, thức ăn hoặc các hoạt động sản xuất khác”.
TS Thái Quốc Hiếu, Phó Chủ tịch Hội Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: Minh Đảm.
Đồng Tháp hiện là một trong những tỉnh mạnh về chăn nuôi tại khu vực ĐBSCL, với tổng đàn vật nuôi lớn: hơn 159 nghìn con trâu bò, 150 nghìn con dê, trên 445 nghìn con heo và khoảng 23,8 triệu con gia cầm. Năm 2025, giá trị sản xuất chăn nuôi của tỉnh ước đạt hơn 13,3 nghìn tỷ đồng. Ngành đang chuyển dịch mạnh mẽ từ chăn nuôi nông hộ sang trang trại quy mô lớn, gắn với tự động hóa, kinh tế tuần hoàn và liên kết chuỗi giá trị.
TS Thái Quốc Hiếu, Phó Chủ tịch Hội Chăn nuôi tỉnh Đồng Tháp, cho biết: Việc ứng dụng năng lượng tái tạo như điện mặt trời áp mái là một trong những giải pháp quan trọng để giảm chi phí, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế bền vững.
Ông Nguyễn Minh Thuần, Chủ tịch Hội Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đồng Tháp, khẳng định hội thảo đã cung cấp thông tin thiết thực, tạo diễn đàn để người chăn nuôi tiếp cận giải pháp phù hợp. Thời gian tới, Hội sẽ tổ chức các chuyến tham quan mô hình thực tế đã triển khai hiệu quả, giúp hội viên có thêm cơ sở để áp dụng.
