Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) bổ sung khái niệm “không gian tầm thấp”, được xác định là phần không gian trên bề mặt đất, mặt nước thuộc địa giới hành chính Thủ đô theo quy hoạch. Không gian này được sử dụng cho quản lý, khai thác phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, quản lý đô thị, khoa học - công nghệ, giao thông thông minh, đồng thời bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
Đây là điểm mới so với Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 hiện hành.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) nhằm tạo cơ chế chính sách để khai thác kinh tế tầm thấp, được dự báo phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Ảnh minh họa.
Theo bản thuyết minh trong hồ sơ thẩm định của Bộ Tư pháp, dự thảo mở rộng phạm vi điều chỉnh từ không gian ngầm sang không gian tầm thấp - bộ phận có quan hệ trực tiếp với không gian mặt đất và không gian ngầm.
Trên thực tế, khu vực này được sử dụng ngày càng phổ biến cho hạ tầng kỹ thuật, giao thông, không gian công cộng, quảng cáo, logistics đô thị, thiết bị kỹ thuật và nhiều hoạt động kinh tế - xã hội khác, nhưng chưa được điều chỉnh đầy đủ, đồng bộ trong luật hiện hành.
Dự thảo đặt mục tiêu xây dựng cơ chế khai thác “kinh tế tầm thấp” - lĩnh vực được dự báo phát triển mạnh thời gian tới. Việc luật hóa khái niệm này nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho quy hoạch, quản lý theo chiều đứng, tăng tính liên thông giữa các lớp không gian và khắc phục tình trạng quản lý phân tán hoặc bỏ trống pháp lý.
Về tổ chức thực hiện, dự thảo đề xuất giao HĐND Hà Nội quyết định khung quy hoạch, phân vùng quản lý, khai thác, sử dụng không gian tầm thấp; đồng thời ban hành chính sách ưu đãi, hỗ trợ, khuyến khích đầu tư phát triển công trình ngầm và khai thác không gian này.
Trên cơ sở đó, UBND thành phố tổ chức quản lý, phân vùng và cấp phép khai thác, sử dụng. Việc quy định độ cao, phân vùng chức năng, biện pháp quản lý, cấp phép sẽ được thực hiện sau khi thống nhất với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan, bảo đảm an toàn hàng không, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội; đồng thời quy định về quản lý hạ tầng, công nghệ, phương tiện hoạt động trong không gian tầm thấp.
Trong Tờ trình Chính phủ, Bộ Tư pháp cho biết việc khai thác các không gian phát triển mới còn hạn chế; không gian ngầm chưa được sử dụng tương xứng, còn không gian tầm thấp và không gian vũ trụ hầu như chưa được quan tâm đúng mức trong hệ thống chính sách, pháp luật.
Vì vậy, bổ sung quy định về không gian tầm thấp được kỳ vọng tạo tiền đề xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, thí điểm mô hình quản lý và phát triển kinh tế tầm thấp, đô thị thông minh, đồng thời kiểm soát rủi ro khi phát triển công nghệ và loại hình kinh tế mới.
