Tại Tọa đàm Hà Nội 2026, do Trung tâm Thành phố thông minh và bền vững châu Á - Thái Bình Dương (SSC Hub), RMIT Việt Nam phối hợp với Viện Chính sách Australia - Việt Nam (AVPI) tổ chức, các nhà quản lý, chuyên gia, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp đã cùng nhau trao đổi kinh nghiệm, đề xuất nhiều giải pháp phát triển đô thị bền vững, chuyển đổi xanh và quản trị thông minh.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Hà Nội vừa phê duyệt Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, hướng tới xây dựng đô thị thông minh, hội nhập toàn cầu, đồng thời giải quyết tốt các thách thức về ô nhiễm không khí, ùn tắc giao thông, phát thải công nghiệp và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tọa đàm được tổ chức ở văn phòng đại diện AVPI đặt tại cơ sở Hà Nội, Đại học RMIT Việt Nam. Ảnh: RMIT.
Phát biểu khai mạc, Giáo sư Scott Thompson-Whiteside, Tổng giám đốc Đại học RMIT Việt Nam, nhấn mạnh sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, trường đại học, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế thông qua chia sẻ kinh nghiệm, xây dựng mô hình quản trị hiệu quả và tăng cường hợp tác thực chất.
Trong đó, kinh nghiệm của Australia về quy hoạch đô thị dài hạn, quản trị thông minh và phát triển hạ tầng bền vững có thể góp phần hỗ trợ Hà Nội xây dựng các sáng kiến và khuyến nghị chính sách phù hợp với giai đoạn phát triển mới.
Các phiên thảo luận tập trung vào nhiều chủ đề như nâng cao chất lượng sống đô thị, phát triển xanh, chuyển đổi công nghiệp và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Quản trị được xem là yếu tố quyết định để chuyển hóa các mục tiêu dài hạn thành kết quả cụ thể.
Giáo sư Jago Dodson và Giáo sư Nguyễn Quang Trung, Đồng lãnh đạo SSC Hub, nhận định thách thức lớn của Hà Nội trong giai đoạn tới không chỉ nằm ở tăng trưởng kinh tế mà còn ở năng lực quản trị một đô thị ngày càng phức tạp.
"Khi đô thị mở rộng, hiệu quả phát triển phụ thuộc vào khả năng điều phối giữa quy hoạch sử dụng đất, giao thông, thích ứng biến đổi khí hậu, quản lý dữ liệu và cung cấp dịch vụ công trên nhiều cấp quản lý. Vì vậy, bên cạnh hạ tầng, các thành phố cần xây dựng đội ngũ chuyên gia có năng lực hoạch định và quản lý quá trình phát triển", Giáo sư Dodso nói.
Giáo sư Jago Dodson (trái) và Giáo sư Nguyễn Quang Trung (phải) trình bày tại tọa đàm. Ảnh: RMIT.
Các chuyên gia cũng cho rằng, công nghệ không phải là yếu tố duy nhất quyết định thành công của đô thị thông minh. Theo Giáo sư Nguyễn Quang Trung, nhiều thành phố trên thế giới đang đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), bản sao số (digital twin) và cơ sở dữ liệu đô thị. Tuy nhiên, các công nghệ này chỉ phát huy hiệu quả khi được hỗ trợ bởi khung pháp lý phù hợp, tiêu chuẩn dữ liệu thống nhất, đội ngũ cán bộ có năng lực và cơ chế quản trị minh bạch. Vì vậy, những nỗ lực của Hà Nội trong tăng cường quản trị số, quản lý dữ liệu và nâng cao năng lực thể chế đang tạo nền tảng quan trọng để hiện thực hóa định hướng phát triển dài hạn.
"Công nghệ thông minh chỉ là phương tiện, còn bền vững mới là đích đến. Các thành phố có thể tiếp cận và ứng dụng công nghệ mới khá nhanh, nhưng việc xây dựng các hệ thống giao thông có khả năng chống chịu cao, những cộng đồng bao trùm và môi trường đô thị phát thải thấp đòi hỏi đầu tư dài hạn cũng như cam kết chính trị bền bỉ", ông nhấn mạnh.
Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, các chuyên gia dẫn chứng mô hình phát triển của Copenhagen, Melbourne và Tokyo, những thành phố được đánh giá có chất lượng sống hàng đầu thế giới, với điểm chung là quy hoạch dài hạn, quản trị đồng bộ và sự tham gia của cộng đồng.
“Đối với Hà Nội, điều quan trọng không phải là sao chép mô hình của các thành phố khác, mà là tiếp thu những bài học và nguồn cảm hứng từ các mô hình đó để xây dựng cách tiếp cận về quy hoạch và quản lý đô thị phù hợp với điều kiện và nhu cầu hiện tại cũng như tương lai của Hà Nội”, Giáo sư Dodson cho biết.
