Tại buổi làm việc chiều 15/5, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị nhấn mạnh bối cảnh chung hiện nay là các trường đại học chuyển mạnh sang mô hình tự chủ. Do đó, Trường Đại học Thủy lợi cần chủ động hơn trong quản trị, tài chính, đào tạo và tổ chức bộ máy.
Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, tự chủ không chỉ là yêu cầu của hệ thống giáo dục đại học, mà còn là điều kiện để trường tăng thu nhập cho đội ngũ cán bộ, giảng viên và có thêm quyền quyết định các vấn đề nội bộ.
Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị: "Ý tưởng phải được chuẩn bị từ sớm, đến khi cần là có thể triển khai ngay". Ảnh: Bảo Thắng.
“Nhà trường phải phấn đấu tự chủ 100%", Thứ trưởng cho biết và khẳng định, khi tự chủ như vậy mới chủ động hơn trong tuyển dụng, tổ chức bộ máy và vận hành. Hiện mức tự chủ chi thường xuyên của trường đạt gần 80%. Và mục tiêu dài hạn được lãnh đạo Bộ đặt ra, là tiến tới tự chủ toàn diện.
Ông cũng yêu cầu nhà trường xây dựng chiến lược phát triển cụ thể cho lộ trình này, giao một đầu mối đủ năng lực để theo dõi xuyên suốt. “Tất cả các đề xuất đầu tư phải nằm trong chương trình này, đảm bảo đúng tinh thần cần là có ngay", ông nhấn mạnh.
Một nội dung khác được Thứ trưởng đặc biệt lưu ý là công tác tuyển sinh và đào tạo. Theo ông, tuyển sinh là “nhiệm vụ sống còn” của các trường đại học. Muốn duy trì quy mô và chất lượng đào tạo, nhà trường phải tiếp tục đổi mới chương trình theo hướng sát nhu cầu thị trường lao động.
Ông dẫn ví dụ với các ngành kỹ thuật tài nguyên nước, công trình thủy hay thủy văn, vốn được đánh giá có hàm lượng kỹ thuật cao và áp lực học tập lớn, rằng chương trình đào tạo cần được thiết kế theo hướng “vừa đủ”, giúp sinh viên ra trường làm được việc thay vì quá nặng lý thuyết.
“Không thể đào tạo kỹ sư mà ra trường những công việc cơ bản cũng không làm được. Mục tiêu cuối cùng là phục vụ thực tiễn”, Thứ trưởng chia sẻ, đồng thời đề nghị tăng cường thực hành, thực tập tại doanh nghiệp và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy.
Bên cạnh đào tạo, lãnh đạo Bộ cũng yêu cầu trường rà soát lại toàn bộ tài sản, cơ sở vật chất, đất đai để sử dụng hiệu quả hơn; đồng thời tiếp tục duy trì tinh thần đoàn kết - điều ông đánh giá là một trong những điểm mạnh nổi bật của trường suốt gần 70 năm qua.
GS.TS Nguyễn Trung Việt, Hiệu trưởng Trường Đại học Thủy lợi, giới thiệu trường với đoàn công tác của Bộ. Ảnh: Bảo Thắng.
Những định hướng này được đưa ra trong bối cảnh Trường Đại học Thủy lợi đang đặt mục tiêu chuyển đổi mạnh mô hình phát triển giai đoạn 2026-2030. Báo cáo tại buổi làm việc, Hiệu trưởng GS.TS Nguyễn Trung Việt cho biết, trường hiện có 1.213 cán bộ, giảng viên; trong đó 63% giảng viên có trình độ tiến sĩ, gồm 17 giáo sư, 100 phó giáo sư và 418 tiến sĩ.
Theo lãnh đạo nhà trường, đây là một trong những tỷ lệ giảng viên có học hàm, học vị cao thuộc nhóm đầu trong các trường đại học trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Trong 5 năm gần đây, trường có 1.819 công bố quốc tế và thực hiện hơn 100 nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp nhà nước, bộ, tỉnh và thành phố.
Riêng năm 2025, doanh thu của trường đạt khoảng 460 tỷ đồng, thực hiện 48 đề tài khoa học cấp nhà nước, bộ và địa phương, có 248 công bố quốc tế, 7 bằng sáng chế và giải pháp hữu ích cùng 2 giải thưởng khởi nghiệp quốc gia.
Trong lĩnh vực đào tạo, trường hiện triển khai 77 chương trình đào tạo ở các bậc đại học, thạc sĩ và tiến sĩ, với khoảng 24.000 sinh viên, hơn 1.000 học viên cao học và 133 nghiên cứu sinh. Nhà trường cho biết đang mở rộng theo hướng đa ngành, tích hợp các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, công nghệ số vào các ngành kỹ thuật truyền thống.
Đại diện một số phòng, khoa, ban của trường như Đào tạo, Tổ chức cán bộ, Kỹ thuật tài nguyên nước, Công trình... cho rằng thách thức lớn hiện nay không chỉ nằm ở cạnh tranh tuyển sinh, mà còn ở việc duy trì sức hút của các ngành kỹ thuật truyền thống trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh.
Theo các đơn vị chuyên môn, yêu cầu mới đặt ra là xây dựng chương trình đào tạo liên ngành, tăng khả năng ứng dụng công nghệ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn bộ hoạt động đào tạo, nghiên cứu.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huế, Bí thư Đảng ủy trường, kiến nghị một số nội dung với Thứ trưởng. Ảnh: Bảo Thắng.
Trong kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2030, Đại học Thủy lợi xác định trọng tâm là đổi mới mô hình quản trị theo hướng đại học số, vận hành dựa trên dữ liệu và tăng tính tự chủ cho các đơn vị. Trường cũng định hướng xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh và thúc đẩy mô hình hợp tác “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp”.
Bí thư Đảng ủy, PGS.TS Nguyễn Hữu Huế kiến nghị Bộ tiếp tục quan tâm, ủng hộ và tiếp tục tạo cơ chế để trường phát triển theo mô hình đại học nghiên cứu trọng điểm trong lĩnh vực thủy lợi, tài nguyên nước và phòng chống thiên tai.
Cùng với đó, là hỗ trợ kết nối với doanh nghiệp, đơn vị trực thuộc ngành và các dự án lớn để mở rộng cơ hội thực hành, thực tập và tư vấn chuyên môn cho sinh viên, giảng viên. Trường cũng mong muốn có cơ chế hỗ trợ đối với các ngành đào tạo truyền thống, đặc thù như kỹ thuật tài nguyên nước, công trình thủy và thủy văn học.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị, các đề xuất này phù hợp với xu hướng phát triển mới của lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan và yêu cầu chuyển đổi số ngày càng lớn. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh mọi đề xuất đều phải được chuẩn bị kỹ bằng các đề án cụ thể và đặt trong tổng thể chiến lược phát triển dài hạn của trường.
Lãnh đạo Bộ đánh giá cao nền tảng đội ngũ, khoa học công nghệ và đào tạo của Đại học Thủy lợi, song cho rằng trường cần chuyển mạnh hơn sang mô hình quản trị hiện đại, tăng tính tự chủ và gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn của ngành.
Thứ trưởng lưu ý, nhu cầu về nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao trong các lĩnh vực an ninh nguồn nước, phòng chống thiên tai, biến đổi khí hậu và quản trị tài nguyên sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới. Đây cũng là cơ hội để các trường có thế mạnh truyền thống như Đại học Thủy lợi mở rộng không gian phát triển và tái định vị vai trò trong hệ thống giáo dục đại học. “Ý tưởng phải được chuẩn bị từ sớm, đến khi cần là có thể triển khai ngay”, ông nói.
