Cà Mau ưu tiên nước cho nông nghiệp khi xảy ra hạn hán nghiêm trọng

Nguy cơ thiếu hụt

Cà Mau dù có hệ thống thủy lợi và trữ nước khá lớn, nhưng nguồn nước trên địa bàn tỉnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt trong mùa khô.

Hiện nay, tỉnh Cà Mau có hệ thống kênh thủy lợi với tổng trữ lượng gần 276 triệu m3, cùng hồ chứa nước ngọt tại xã Khánh An với dung tích thiết kế 3,85 triệu m3. Chất lượng nước cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt.

Đối với nước dưới đất, tổng trữ lượng khai thác tiềm năng đạt hơn 7,3 triệu m3/ngày, phân bố ở 7 tầng chứa nước. Tuy nhiên, một số tầng bị nhiễm mặn hoặc phân bố nước nhạt không đồng đều. Đáng chú ý, nước ngầm hiện được khai thác chủ yếu phục vụ sinh hoạt, chiếm gần 87%, tạo áp lực lớn lên nguồn tài nguyên nước.

Một số khu vực như U Minh, Nguyễn Phích, Biển Bạch, Khánh Thuận, Đá Bạc, Khánh Lâm… vẫn thường xuyên thiếu nước do không có nguồn nước ngọt ổn định, người dân phải phụ thuộc vào nước mưa hoặc giếng khoan nhỏ lẻ có nguy cơ nhiễm mặn.

Riêng đối với nông nghiệp, theo kế hoạch, tổng nhu cầu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và thủy sản tại Cà Mau trong mùa khô 2025–2026 lên tới khoảng 117,1 tỷ m3. Trong đó, nuôi trồng thủy sản chiếm tỷ trọng lớn nhất với gần 117 tỷ m3, tiếp đến là sản xuất lúa đông xuân khoảng 92,9 triệu m3 và rau màu khoảng 12 triệu m3.

Toàn tỉnh Cà Mau hiện có hơn 424.000 ha nuôi trồng thủy sản, trong đó diện tích nuôi tôm chiếm áp đảo. Điều này khiến áp lực sử dụng nước trong mùa khô càng lớn, nhất là khi hạn hán và xâm nhập mặn có xu hướng gia tăng.

Ngoài ra, nhu cầu nước cho công nghiệp khoảng 31,1 triệu m3/năm và sinh hoạt trung bình gần 3,8 triệu m3/tháng, cao điểm lên hơn 4,1 triệu m3 vào tháng 2–3/2026.

Tập trung nguồn nước đảm bảo an ninh lương thực và sinh kế người dân

Để đảm bảo nguồn nước cho các mục tiêu, UBND tỉnh Cà Mau đã ban hành kế hoạch khai thác, sử dụng tài nguyên nước mùa khô năm 2025-2026 nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước phục vụ sản xuất và đời sống người dân.

Tỉnh Cà Mau đặt yêu cầu sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, tránh lãng phí và suy giảm nguồn nước, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương trong phòng chống hạn hán và xâm nhập mặn.

Kế hoạch cũng nhấn mạnh việc dự báo nguồn nước, xây dựng phương án ứng phó theo kịch bản nguồn nước lưu vực sông Cửu Long đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố trước đó.

Riêng đối với nhu cầu nước cho nông nghiệp, UBND tỉnh Cà Mau xác định sẽ ưu tiên tối đa nguồn nước khi xảy ra hạn hán nghiêm trọng.

Theo kế hoạch ứng phó, tỉnh Cà Mau sẽ thực hiện điều tiết, phân bổ nguồn nước theo hướng cắt giảm các nhu cầu không thiết yếu nếu cần thiết để tập trung bảo đảm an ninh lương thực và sinh kế người dân. Đồng thời, tăng cường nạo vét kênh mương, vận hành hiệu quả các công trình thủy lợi và kiểm soát xâm nhập mặn.

Tỉnh Cà Mau cũng triển khai nhiều giải pháp như nạo vét kênh mương, vận hành cống ngăn mặn, chuyển đổi cây trồng, giảm quy mô nuôi trồng thủy sản ở vùng thiếu nước. Song song đó, chính quyền tăng cường tuyên truyền người dân sử dụng nước tiết kiệm, trữ nước và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.