Xây dựng Bộ chỉ tiêu thống kê việc làm xanh
Bộ chỉ tiêu thống kê việc làm xanh là công cụ quan trọng, hướng tới củng cố hệ thống dữ liệu quốc gia, phục vụ mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Bộ chỉ tiêu do Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (NIEF) chủ trì, phối hợp với Cục Thống kê (GSO) xây dựng, với sự hỗ trợ tài chính từ Chính phủ Đan Mạch. Kết quả nghiên cứu đã được công bố tại hội thảo khoa học tổ chức gần đây ở Hà Nội.
Việc xây dựng bộ chỉ tiêu này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật về thống kê, mà còn tác động trực tiếp tới sinh kế người dân. Dữ liệu chất lượng cao về việc làm xanh giúp quá trình chuyển đổi xanh trở nên cụ thể và công bằng hơn, khi các nhà hoạch định chính sách có thể xác định rõ những ngành nghề mới, nhu cầu kỹ năng emerging và các nhóm lao động chịu tác động bởi tái cơ cấu kinh tế. Từ đó, các chương trình đào tạo và hỗ trợ có thể được thiết kế sát thực tiễn, bảo đảm quá trình chuyển đổi không bỏ lại ai phía sau.
Bà Đỗ Thị Ngọc, Phó cục trưởng Cục Thống kê, chia sẻ về Bộ chỉ tiêu thống kê việc làm xanh. Ảnh: Đại sứ quán Đan Mạch.
Trên thế giới, chỉ một số ít quốc gia đã xây dựng được hệ thống chỉ tiêu việc làm xanh phù hợp với đặc thù trong nước và tích hợp vào hệ thống thống kê chính thức. Việc Việt Nam nghiên cứu, đề xuất bộ chỉ tiêu theo phương pháp tiếp cận hệ thống, dựa trên bằng chứng và số liệu, cho thấy nỗ lực đi đầu trong việc lượng hóa tác động của chuyển đổi xanh đối với thị trường lao động và sinh kế.
Chia sẻ về Bộ chỉ tiêu, bà Đỗ Thị Ngọc, Phó cục trưởng Cục Thống kê, nhấn mạnh vai trò trung tâm của thống kê trong việc hỗ trợ các quyết định chính sách: “Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững và thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu, yêu cầu đặt ra đối với công tác thống kê là phải cung cấp được hệ thống thông tin, dữ liệu kịp thời, đầy đủ và đáng tin cậy, phục vụ công tác hoạch định, giám sát và đánh giá chính sách”.
Bà bày tỏ tin tưởng rằng Bộ chỉ tiêu việc làm xanh có khả năng triển khai trong hệ thống thống kê quốc gia sau khi tiếp tục được hoàn thiện, cung cấp những thông tin quan trọng phục vụ nghiên cứu, xây dựng và điều chỉnh các chính sách về lao động, việc làm, phát triển nguồn nhân lực gắn với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Trong khi đó, ông Jesper Blaabjerg Holm, Tham tán của Đại sứ quán Đan Mạch tại Hà Nội, nhấn mạnh tầm quan trọng của hệ thống dữ liệu quốc gia tốt và đáng tin cậy để thực hiện các tham vọng tăng trưởng xanh của Việt Nam.
Theo ông, Việt Nam đã đưa ra những cam kết mạnh mẽ về tăng trưởng xanh và đạt mức phát thải ròng bằng 0 (net-zero) vào năm 2050. Để hiện thực hóa tham vọng này, ông Holm nhấn mạnh Việt Nam cần các dữ liệu đáng tin cậy, kịp thời và tích hợp để kết nối các lĩnh vực môi trường, kinh tế, năng lượng và thị trường lao động.
Ông Jesper Blaabjerg Holm, Tham tán của Đại sứ quán Đan Mạch tại Hà Nội, nhấn mạnh tầm quan trọng của hệ thống dữ liệu quốc gia tốt và đáng tin cậy để thực hiện các tham vọng tăng trưởng xanh của Việt Nam. Ảnh: Đại sứ quán Đan Mạch.
Việc xây dựng các chỉ tiêu việc làm xanh cũng phản ánh nỗ lực của Việt Nam trong việc cụ thể hóa các khái niệm toàn cầu thành những công cụ thực tiễn phù hợp với điều kiện quốc gia. Trong quá trình xây dựng Bộ chỉ tiêu, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính đã phối hợp chặt chẽ với Cục Thống kê để xác định các định nghĩa then chốt, phạm vi và phương pháp đo lường, đồng thời bảo đảm sự phù hợp với các tiêu chuẩn thống kê quốc tế.
Ông Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, tin tưởng Bộ chỉ tiêu thống kê việc làm xanh nếu được triển khai sẽ là cơ sở vững chắc để phân tích những thay đổi trên thị trường lao động liên quan đến chuyển đổi xanh.
Từ thí điểm đến thể chế hóa
Bên cạnh việc phát triển khung khái niệm, hai cơ quan đã thử nghiệm Bộ chỉ tiêu thông qua một cuộc khảo sát thí điểm tại Quảng Ninh và Phú Thọ. Kết quả cho thấy các chỉ tiêu có phương pháp luận vững chắc, phản ánh thực tế kinh tế Việt Nam và có thể tích hợp vào hệ thống thống kê quốc gia sau khi được hoàn thiện thêm.
Dữ liệu chất lượng cao về việc làm xanh giúp quá trình chuyển đổi xanh trở nên cụ thể và công bằng hơn. Ảnh: Diễn đàn doanh nghiệp.
Đồng thời, quá trình thí điểm cũng ghi nhận xu hướng việc làm đang mở rộng ra ngoài các lĩnh vực “xanh” truyền thống, thể hiện sự chuyển đổi sâu rộng của thị trường lao động khi thực hiện chuyển đổi xanh.
Dù vậy, bà Đỗ Thị Ngọc lưu ý cần tiếp tục nỗ lực để đi từ giai đoạn khảo sát thí điểm phát triển đến thể chế hóa, bởi đo lường việc làm xanh là một lĩnh vực phức tạp và không ngừng thay đổi, đòi hỏi phải cải thiện phương pháp luận, tăng cường chia sẻ dữ liệu và duy trì sự phối hợp giữa các cơ quan.
Dự án xây dựng Bộ Chỉ tiêu Thống kê Việc làm Xanh là một phần trong hoạt động hợp tác giữa Việt Nam và Đan Mạch về tăng cường thống kê và dữ liệu xanh. Chương trình này bao gồm Hợp tác ngành Chiến lược (SSC) về Thống kê giữa Cục Thống kê Việt Nam và Cơ quan Thống kê Đan Mạch, hỗ trợ các lĩnh vực chuyển đổi số, thống kê doanh nghiệp, truyền thông và thống kê xanh.
