Cục Quản lý tài nguyên nước (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa phối hợp với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) ký kết Văn kiện Dự án “Tăng cường quản lý và tuân thủ thể chế tài nguyên nước nhằm giải quyết tình trạng suy giảm oxy hòa tan ở Vịnh Bắc Bộ”. Dự án do Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) tài trợ thông qua FAO, với Cục Quản lý tài nguyên nước là cơ quan chủ trì triển khai.
Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước Châu Trần Vĩnh và ông Vinod Ahuja, Trưởng đại diện Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) tại Việt Nam trao Văn kiện ký kết Dự án. Ảnh: Quang Hiếu.
Mục tiêu xuyên suốt của dự án là xử lý tình trạng suy giảm oxy hòa tan tại Vịnh Bắc Bộ thông qua việc kiểm soát nguồn ô nhiễm dinh dưỡng từ đất liền, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý tổng hợp tài nguyên nước và thực thi chính sách bảo vệ môi trường nước. Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào việc giảm phát sinh ô nhiễm ngay từ nguồn, thay vì chỉ xử lý ở khu vực tiếp nhận.
Để hiện thực hóa mục tiêu, dự án sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp về môi trường, tài nguyên nước và kinh tế - xã hội, qua đó cung cấp nền tảng khoa học cho công tác quản lý.
Song song với đó, các mô hình đánh giá lan truyền chất ô nhiễm từ lưu vực ra vùng ven biển sẽ được phát triển nhằm hỗ trợ cơ quan quản lý đưa ra quyết định chính xác, kịp thời.
Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu, dự án cũng đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách và thúc đẩy áp dụng các mô hình quản lý hiệu quả tại địa phương.
Một điểm then chốt của dự án là áp dụng quản lý theo lưu vực sông, kết nối liên hoàn từ thượng nguồn đến vùng cửa sông và ven biển. Cách tiếp cận này giúp kiểm soát ô nhiễm ngay tại nơi phát sinh, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ trong quản lý chất lượng nước trên toàn hệ thống, phù hợp với định hướng của Luật Tài nguyên nước năm 2023.
Mục tiêu xuyên suốt của dự án là xử lý tình trạng suy giảm oxy hòa tan tại Vịnh Bắc Bộ thông qua việc kiểm soát nguồn ô nhiễm. Ảnh: NNMT.
Theo kế hoạch, dự án sẽ triển khai trong 4 năm tại 7 tỉnh, thành phố thuộc lưu vực sông Hồng gồm Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Phú Thọ, Bắc Ninh, Ninh Bình và Quảng Ninh.
Các hoạt động được cấu trúc thành bốn hợp phần liên kết chặt chẽ gồm: Nâng cao năng lực và nhận thức cho các cơ quan liên quan; Hoàn thiện chính sách, cơ chế tài chính và công cụ quản lý; Triển khai các mô hình thí điểm; Quản lý tri thức, truyền thông và thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng, đồng thời lồng ghép yếu tố bình đẳng giới trong toàn bộ quá trình thực hiện.
Theo ông Châu Trần Vĩnh, Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước, việc ký kết văn kiện không chỉ mở đầu cho chương trình hợp tác 4 năm mà còn đánh dấu bước chuyển từ nhận diện vấn đề sang hành động cụ thể nhằm xử lý tình trạng ô nhiễm dinh dưỡng ngày càng gia tăng. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến suy giảm oxy hòa tan tại các khu vực cửa sông, ven biển do tác động từ nước thải sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản.
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Lễ ký kết Văn kiện dự án. Ảnh: Quang Hiếu.
Về dài hạn, ông Vĩnh cho rằng, dự án được kỳ vọng sẽ cải thiện chất lượng môi trường nước tại Đồng bằng sông Hồng và Vịnh Bắc Bộ, đồng thời tạo dựng cơ sở dữ liệu và bằng chứng khoa học phục vụ hoạch định chính sách.
Thông qua sự kết hợp giữa hoàn thiện thể chế, ứng dụng khoa học công nghệ và tăng cường phối hợp đa bên, dự án hướng tới giảm thiểu ô nhiễm, phục hồi hệ sinh thái, bảo tồn đa dạng sinh học và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, qua đó góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước bền vững.
