Nhiều biện pháp hiệu quả đã được triển khai
Theo ông Đặng Xuân Thạnh, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Hưng Yên, đến nay, Hưng Yên đã xây dựng và đưa vào vận hành một hệ thống thủy lợi khá hoàn chỉnh. Phía bắc sông Luộc có 660 trạm bơm với tổng lưu lượng hơn 3 triệu m³/giờ, 327 cống đầu mối và gần 7.800 km kênh mương các loại. Phía nam sông Luộc có 1.498 trạm bơm điện với tổng công suất trên 3,2 triệu m³/giờ, hơn 2.500 km kênh trục dẫn và khoảng 6.200 km kênh loại 3.
Trạm bơm Đồng Thanh - Hệ thống thủy nông tỉnh Hưng Yên. Ảnh: Tiến Trung.
Đặc biệt, việc triển khai mô hình trạm bơm không ống cột nước thấp đã mang lại hiệu quả tích cực: tiết kiệm điện năng, chi phí vận hành thấp và vẫn đảm bảo bơm được khi mực nước nguồn thấp. Các cống lớn cũng đã được lắp đặt hệ thống đóng mở bằng điện, giúp vận hành an toàn, tiết kiệm sức lao động.
Đáng chú ý, từ năm 2024, trạm bơm Xuân Quan với công suất 16 m³/s đã được bổ sung vào đầu kênh Kim Sơn nhằm tăng khả năng lấy nước cho toàn khu vực. UBND tỉnh cũng đã phê duyệt Đề án Nâng cao hiệu quả hệ thống công trình thủy lợi và cấp nước sạch giai đoạn 2021-2025, định hướng đến 2030, tạo nền tảng để hiện đại hóa toàn diện mạng lưới thủy lợi trong tỉnh.
Cống Lân II - tỉnh Hưng Yên. Ảnh: Tiến Trung.
Tuy đạt được nhiều kết quả, song hệ thống thủy lợi Hưng Yên vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Về tưới, vẫn còn khoảng 12.700 ha đất canh tác khó khăn về nguồn nước, nhất là ở các xã Lê Quý Đôn, Long Hưng, Vạn Xuân, Vũ Thư…
Về tiêu thoát nước, năng lực của các cống dưới đê vẫn chưa đạt yêu cầu. Nhiều kênh dẫn bị bồi lắng, lấn chiếm, khả năng tiêu nước chỉ còn 40-60% thiết kế. Một số vùng trũng như Ba Đạc, Tám Mươi, nam kênh Sa Lung thường xuyên úng ngập, có nơi tiêu nước kéo dài tới 7-10 ngày.
Cống Trà Linh - tỉnh Hưng Yên. Ảnh: Tiến Trung.
Ngoài ra, khu vực phía nam sông Luộc, nằm trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, hiện vẫn gặp nhiều khó khăn trong công tác tiêu thoát nước, đặc biệt vào mùa mưa lũ. Hệ thống kênh mương, cống tiêu trong khu vực chủ yếu tiêu nước ra sông Luộc, song việc vận hành phụ thuộc lớn vào chế độ thủy triều, khiến khả năng tiêu úng bị hạn chế.
Theo phản ánh của người dân và cán bộ thủy lợi cơ sở, nhiều tuyến kênh tiêu hiện đã xuống cấp. Khi thủy triều dâng cao, nước không thoát kịp, gây ngập úng cục bộ, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân. Một số khu vực trũng thấp thường xuyên bị ngập sâu trong các đợt mưa lớn kéo dài.
Hướng tới nền thủy lợi hiện đại, bền vững
Tỉnh Hưng Yên đã xác định mục tiêu phát triển thủy lợi đa chức năng, vừa phục vụ nông nghiệp, vừa đáp ứng nhu cầu công nghiệp, đô thị và sinh hoạt dân sinh. Ngành thủy lợi tập trung phân vùng tưới tiêu hợp lý, rà soát hiệu quả các công trình hiện có để đưa ra giải pháp nâng cấp, hiện đại hóa đồng bộ.
Các phương án cấp và tiêu nước được tính toán đến năm 2030, tầm nhìn 2050, gắn với bối cảnh biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Đồng thời, đề xuất đầu tư nâng cấp các trạm bơm tiêu, mở rộng cửa cống, kiên cố hóa kênh mương nhằm từng bước chủ động tiêu thoát nước, giảm phụ thuộc vào thủy triều.
Cùng với đó, địa phương định hướng tăng tần suất đảm bảo tưới lên trên 85%, chủ động xây dựng phương án phòng chống úng ngập, hạn hán, xâm nhập mặn và sạt lở. Các công trình sẽ được đầu tư theo hướng kết hợp nhiều mục tiêu như: tưới tiêu nông nghiệp, cấp nước sinh hoạt, cung cấp cho khu công nghiệp và duy trì dòng chảy sinh thái.
Công tác thủy lợi không chỉ là “mạch máu” của sản xuất nông nghiệp mà còn là nền tảng bảo đảm an ninh nguồn nước, ổn định môi trường sinh thái và phát triển bền vững. Với định hướng hiện đại hóa hệ thống, tăng cường phân cấp, ứng dụng công nghệ và huy động sự tham gia của cộng đồng, Hưng Yên đang từng bước xây dựng một nền thủy lợi an toàn, thích ứng, thông minh, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
