Trong điều kiện thiết bị vận hành liên tục, việc thực hành, đào tạo chuyên môn trong lĩnh vực đo lường – điều khiển luôn gặp nhiều trở ngại. Trước thực tế đó, tập thể kỹ sư Công ty Nhiệt điện Nghi Sơn đã sáng tạo mô hình phòng thí nghiệm C&I – Điều khiển từ thiết bị cũ, mô phỏng hệ thống điều khiển như tại hiện trường. Sáng kiến không chỉ tiết kiệm chi phí, mà còn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phục vụ hiệu quả công tác đào tạo, sát hạch và nghiên cứu kỹ thuật.
Giải pháp thiết thực, sát thực tiễn
Trước đây, việc đào tạo và thực hành chuyên môn cho các chức danh liên quan đến vận hành và sửa chữa thiết bị đo lường – điều khiển gặp nhiều trở ngại, do thiết bị trong nhà máy luôn ở trạng thái vận hành. Điều này khiến việc tiếp cận để kiểm tra thao tác, thực hành kỹ năng hoặc tổ chức sát hạch gặp nhiều hạn chế, tiềm ẩn rủi ro về an toàn và có thể ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất.
Để khắc phục những bất cập này, nhóm kỹ sư tại Công ty Nhiệt điện Nghi Sơn đã đề xuất và triển khai sáng kiến “Xây dựng, cấu hình một phòng thí nghiệm C&I-Điều khiển chuyên biệt”, giúp mô phỏng gần như đầy đủ hệ thống điều khiển giống hiện trường, tạo điều kiện thuận lợi cho việc học tập, đào tạo, nghiên cứu, thử nghiệm thiết bị mới, ứng dụng các sáng kiến kỹ thuật.
Mô hình kết nối các thiết bị trong phòng thí nghiệm C&I - Điều khiển. Ảnh: Cao Kỳ.
Tận dụng thiết bị cũ – Tiết kiệm chi phí, phát huy sáng kiến
Một điểm nổi bật trong sáng kiến là tinh thần tiết kiệm, tận dụng tối đa các thiết bị, vật tư cũ sẵn có. Hơn 90% thiết bị, vật tư trong phòng thí nghiệm là từ nguồn thu hồi, tái sử dụng của những thiết bị đã hư hỏng hoặc không còn đáp ứng tiêu chuẩn vận hành cho phép tại hiện trường, nhưng vẫn đủ điều kiện, có thể khắc phục sử dụng cho mục đích đào tạo.
Không gian phòng thí nghiệm được bố trí tại tầng 2 của Trung tâm vận hành nhà máy (CCB), không gian được cải tạo, bố trí kết nối các vật tư thiết bị cũ với nhau tạo thành một hệ thống điều khiển, bao gồm: Tủ DCS mô phỏng, hệ thống máy tính HIS – EWS cài phần mềm Centum VP, hệ PLC-HMI, van điều khiển khí nén (Fisher, Siemens), các cảm biến đo nhiệt độ, áp suất, thiết bị biến tần – động cơ, thiết bị giám sát độ rung Bently Nevada...
Mỗi thiết bị/hệ thống đều được thiết lập tương tác với tủ điều khiển trung tâm qua giao thức chuẩn, tạo nên một mô hình DCS thu nhỏ hoàn chỉnh, gần như tương đồng với hệ thống đo lường điều khiển trong nhà máy.
Phòng thí nghiệm đang được sử dụng để thực hiện kiểm tra, hỏi thi thực hành sát hạch nghề cho chức danh Vận hành và Sửa chữa C&I. Ảnh: Cao Kỳ.
Đa chức năng, đa mục tiêu
Không chỉ phục vụ đào tạo và sát hạch nâng bậc nội bộ, phòng thí nghiệm còn là nơi nghiên cứu, thử nghiệm các thiết bị mới, mô phỏng tình huống sự cố, phát triển sáng kiến kỹ thuật… góp phần ứng dụng hiệu quả khoa học công nghệ vào sản xuất.
Mô hình phòng thí nghiệm này còn tạo điều kiện cho cán bộ kỹ thuật rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống, cập nhật công nghệ mới, từng bước xây dựng đội ngũ có chuyên môn vững vàng, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn chuyển đổi số và hiện đại hóa sản xuất điện.
Hướng đến đào tạo bài bản và phát triển bền vững
Việc xây dựng và vận hành phòng thí nghiệm C&I – Điều khiển không chỉ mang ý nghĩa về mặt kỹ thuật mà còn thể hiện rõ tư duy đổi mới, phát huy nội lực của tập thể cán bộ, kỹ sư Công ty Nhiệt điện Nghi Sơn. Đây là mô hình thiết thực, có thể nhân rộng trong ngành điện, nhất là trong bối cảnh cần chủ động đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với thực tiễn sản xuất.
Sáng kiến một lần nữa khẳng định vai trò trung tâm của người lao động trong đổi mới sáng tạo – yếu tố then chốt thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững, bảo đảm sản xuất an toàn, hiệu quả, liên tục trong mọi điều kiện.
