Đẩy nhanh Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ
Tham dự buổi lễ có nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, nguyên Thường trực Ban Bí thư Lê Hồng Anh; Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang; Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cùng lãnh đạo các bộ, ngành, Quân khu 7, TP.HCM; các Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, thương binh, thân nhân liệt sĩ, cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử.
Sự kiện do UBND TP. Hồ Chí Minh, Bộ Tư lệnh Quân khu 7, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trang trọng tổ chức, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn xác minh thông tin sang tổ chức tìm kiếm, quy tập tại thực địa tại Công viên Lê Thị Riêng.
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo, cơ sở triển khai tìm kiếm được hình thành từ quá trình nghiên cứu hồ sơ do nhóm nghiên cứu của ông Nguyễn Xuân Thắng, thành viên Trung ương Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, thực hiện từ nhiều năm qua.
Qua nghiên cứu các tư liệu ảnh, ảnh vệ tinh, bản đồ quân sự, tài liệu lịch sử trong và ngoài nước, bước đầu xác định tại Nghĩa địa Chí Hòa-Chợ Quán (nay là Công viên Lê Thị Riêng) từng diễn ra việc chính quyền Sài Gòn trước năm 1975 tổ chức chôn cất tập thể các chiến sĩ giải phóng và đồng bào yêu nước hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.
Trên cơ sở tổng hợp hồ sơ, kết quả khảo sát và lời kể của các nhân chứng, Ban Chỉ đạo quốc gia đã thống nhất triển khai kế hoạch tìm kiếm theo 4 giai đoạn, từ khảo sát, chuẩn bị, tổ chức quy tập đến truy điệu, an táng các hài cốt liệt sĩ.
Để tăng độ chính xác, Ban Chỉ đạo Thành phố phối hợp Quân khu 7, các đơn vị chuyên môn của Bộ Quốc phòng cùng Trường đại học Bách khoa TP.HCM và Trường đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM tiến hành khảo sát bằng thiết bị radar xuyên đất tại ba khu vực nghi vấn trong Công viên Lê Thị Riêng.
Kết quả khảo sát của các đơn vị đều xác định tại hai khu vực xuất hiện những tín hiệu địa chất bất thường, tạo cơ sở để tổ chức đào thăm dò.
Lực lượng chức năng bắt đầu khai quật tại khu vực điểm A và đã phát hiện một rãnh dài khoảng 25m, rộng khoảng 3m; bước đầu tìm thấy 5 bộ hài cốt cùng tăng, võng bộ đội và nhiều mẫu xương vụn. Qua đối chiếu các nguồn tài liệu và hiện trạng, bước đầu nhận định đây là rãnh mộ tập thể số 3.
Sau khi hoàn thành việc quy tập tại rãnh mộ số 3, Ban Chỉ đạo sẽ tiếp tục mở rộng tìm kiếm tại các khu vực nghi vấn còn lại để xác định vị trí rãnh mộ số 1, số 2 và các rãnh mộ khác theo thông tin do nhân chứng cung cấp…
Thủ tướng Lê Minh Hưng dâng hoa tại tượng đài Cố Tổng Bí thư Trần Phú và Bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng. Ảnh: Báo Văn hoá.
Đẩy mạnh khoa học công nghệ, giám định ADN để rút ngắn thời gian xác minh danh tính liệt sĩ
Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh đây là sự kiện mang ý nghĩa thiêng liêng, thể hiện lòng biết ơn và sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với các Anh hùng liệt sĩ đã hiến dâng tuổi thanh xuân và xương máu cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Thủ tướng khẳng định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ luôn được Đảng, Nhà nước xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" và là mệnh lệnh từ trái tim. Theo Thủ tướng, chừng nào vẫn còn manh mối và vẫn còn những liệt sĩ chưa được tìm thấy thì chừng đó công việc này chưa thể dừng lại. Với nhiều gia đình, chiến tranh vẫn chưa thực sự khép lại khi họ vẫn ngày đêm mong ngóng tin tức người thân. Vì vậy, bằng mọi giá phải nỗ lực đưa các Anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình và quê hương.
Việc triển khai tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng là kết quả của nhiều năm kiên trì thu thập thông tin, nghiên cứu tư liệu lịch sử, đặc biệt là các hồ sơ quân sự được giải mật cùng nguồn thông tin do các tổ chức và cựu chiến binh Hoa Kỳ từng tham chiến tại Việt Nam cung cấp. Trong chiến dịch "500 ngày đêm" đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Ban Chỉ đạo quốc gia, TP.HCM cùng các đơn vị liên quan đã phối hợp phân tích, đánh giá trên cơ sở lịch sử, khoa học và thực tiễn, kết hợp lời kể nhân chứng với công nghệ hiện đại để khoanh vùng, thăm dò khu mộ tập thể.
Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng biểu dương những nỗ lực bền bỉ của Ban Chỉ đạo quốc gia, Quân khu 7, TP.HCM, các cơ quan chuyên môn cùng các tổ chức, cá nhân và nhân chứng lịch sử đã không quản khó khăn, âm thầm đóng góp thông tin cho công tác tìm kiếm, qua đó thắp lên hy vọng cho hàng nghìn gia đình liệt sĩ trên cả nước.
Thủ tướng Chính phủ cùng các đại biểu thực hiện nghi thức quy tập, di chuyển hài cốt liệt sĩ vào nhà quan. Ảnh: Báo Văn hóa.
Để hoàn thành nhiệm vụ thiêng liêng này, Thủ tướng yêu cầu công tác tìm kiếm, quy tập phải được tiến hành bài bản, khoa học, an toàn, chặt chẽ và bằng tinh thần trách nhiệm cao nhất, phấn đấu hoàn thành, thậm chí vượt mục tiêu đề ra. Mỗi động tác tìm kiếm, mỗi tấc đất được khai mở phải được thực hiện hết sức cẩn trọng nhằm bảo vệ nguyên vẹn các dấu vết, tạo cơ sở xác định danh tính và "trả lại tên" cho các liệt sĩ.
Đồng thời, TP.HCM cần huy động tối đa nguồn lực, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, nhất là giám định ADN để rút ngắn thời gian xác minh danh tính. Từ thực tiễn triển khai tại Công viên Lê Thị Riêng, thành phố cần khẩn trương tổng hợp, phân tích có hệ thống các hồ sơ, dữ liệu liên quan đến các trận đánh lớn, đặc biệt giai đoạn 1968 và 1972; tăng cường đối chứng tư liệu, khai thác lời kể nhân chứng và ứng dụng công nghệ hiện đại để khoanh vùng, tổ chức khai quật những khu vực có khả năng còn mộ liệt sĩ tập thể.
Thủ tướng khẳng định trước anh linh các Anh hùng liệt sĩ, Chính phủ và toàn thể nhân dân nguyện làm hết sức mình với lòng biết ơn và sự tôn kính sâu sắc. Ông tin tưởng với quyết tâm cao nhất, công tác tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng sẽ đạt kết quả tốt, đồng thời tạo kinh nghiệm để Ban Chỉ đạo 515 các cấp tiếp tục giải mã thông tin về các chiến dịch, trận đánh lớn và đẩy nhanh việc tìm kiếm các khu mộ tập thể trên phạm vi cả nước.
Thủ tướng kêu gọi đồng bào, chiến sĩ cả nước, kiều bào ở nước ngoài và các cựu chiến binh từng tham chiến tại Việt Nam tiếp tục cung cấp thông tin, chung tay tìm lại những người con ưu tú của Tổ quốc. Trước lễ triển khai, Thủ tướng và đoàn đại biểu đã dâng hoa, dâng hương tại tượng đài cố Tổng Bí thư Trần Phú và bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ ở Công viên Lê Thị Riêng, dành phút mặc niệm tưởng nhớ các thế hệ đi trước và bày tỏ quyết tâm tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, hoàn thành tốt nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.
