Xây dựng nền tảng để biến tầm nhìn quy hoạch 100 năm thành hiện thực
Tại Hội nghị Công bố Quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư năm 2026 diễn ra ngày 29/6, UBND TP Hà Nội chính thức công bố danh mục 276 dự án kêu gọi đầu tư trên nhiều lĩnh vực trọng điểm, đồng thời trao quyết định chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và ký kết 48 biên bản ghi nhớ hợp tác với nhiều doanh nghiệp, tập đoàn lớn trong nước và quốc tế.
Tại sự kiện đặc biệt quan trọng này, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh: Thành phố cam kết mọi nhà đầu tư đến với Hà Nội đều được tiếp cận thông tin minh bạch, bình đẳng,..; được lắng nghe, được tạo điều kiện thuận lợi và được bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng theo quy định của pháp luật.
Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng. Ảnh: Hoàng Chung.
Ông mong muốn các nhà đầu tư đến với Hà Nội bằng khát vọng phát triển dài hạn, bằng sự chuyên nghiệp và bằng cam kết cùng thành phố kiến tạo những giá trị bền vững cho xã hội và cho doanh nghiệp.
Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội, động lực đột phá từ thể chế, không gian mới từ quy hoạch sẽ là bệ phóng cho thành phố hiện thực hóa khát vọng xây dựng Thủ đô trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo, nơi hội tụ tri thức và công nghệ; hạ tầng, quản trị đô thị hiện đại; người dân có chất lượng sống cao; xã hội văn minh, an toàn, đáng sống, hạnh phúc.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, là Thủ đô của cả nước, trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, Hà Nội nhận thức sâu sắc trách nhiệm tiên phong trong cụ thể hóa các chủ trương chiến lược của Đảng và Nhà nước, đổi mới mô hình tăng trưởng, kiến tạo động lực phát triển mới, phát huy vai trò là cực tăng trưởng của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.
Sa bàn quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Ảnh: Thiên Long.
Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm xác lập định hướng phát triển dài hạn, mở ra không gian phát triển mới; Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị tạo nền tảng chính trị; Luật Thủ đô 2026, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, tạo nền tảng pháp lý với những cơ chế phân cấp, phân quyền và chính sách đặc thù vượt trội.
Nhấn mạnh yêu cầu về việc chuyển hóa quy hoạch thành kết quả thực tiễn, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định: "Quy hoạch chỉ thực sự có ý nghĩa khi được hiện thực hóa bằng những công trình, những dự án và những kết quả phát triển cụ thể". Vì vậy, điều cộng đồng doanh nghiệp quan tâm không chỉ là tầm nhìn của quy hoạch, mà là những nền tảng Hà Nội đã chuẩn bị để biến tầm nhìn đó thành hiện thực.
Hà Nội nhận thức rõ rằng, đối với cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư, một bản quy hoạch dù có tầm nhìn đến đâu cũng chỉ thực sự có giá trị khi tạo dựng được niềm tin về khả năng tổ chức thực hiện. Niềm tin đó không được tạo nên bằng những cam kết chung chung, mà bằng năng lực thực thi của chính quyền, bằng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo, bằng việc mọi khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp đều được tiếp nhận, tháo gỡ kịp thời và bằng những dự án thành công trên thực tế.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chứng kiến các đơn vị biên bản ghi nhớ hợp tác. Ảnh: Viết Thành.
Xác định không gian kinh tế tầm thấp, mở hướng phát triển các loại hình kinh tế mới
Ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội cho biết, Hà Nội xác định không gian kinh tế tầm thấp là điểm mới trong quy hoạch, hướng tới kiểm soát và khai thác không gian từ 1.000 m trở xuống, tạo dư địa cho các loại hình mới như: taxi bay, hệ thống truyền thông, viễn thông và thiết bị bay không người lái tham gia phát triển kinh tế - xã hội.
Cùng với đó, kinh tế số và quản lý dữ liệu số được đưa vào như một cấu phần của quản trị quy hoạch. Quản lý quy hoạch bằng không gian số, bằng công cụ chuyển đổi số sẽ giúp thành phố có cơ sở so sánh theo thời gian thực, giám sát ngay từ giai đoạn đầu, hạn chế tình trạng bóp méo hoặc thay đổi quy hoạch trong quá trình triển khai.
Một điểm nhấn khác là định hướng phát triển đô thị theo tinh thần "rừng trong phố, phố trong rừng", đồng thời giữ cấu trúc "làng trong thành phố, thành phố trong làng". Cách tiếp cận này cho thấy Hà Nội không đặt phát triển đô thị và nông thôn ở hai cực đối lập, mà hướng tới tổ chức một cấu trúc hài hòa hơn giữa hiện đại hóa, sinh thái và bản sắc.
Luật Thủ đô (sửa đổi) tạo cơ chế chính sách để khai thác kinh tế tầm thấp, tạo không gian phát triển nhiều loại hình mới trong tương lai. Ảnh minh họa.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của mọi bản quy hoạch vẫn là tổ chức thực hiện. Ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh thẳng thắn nhìn nhận, việc biến quy hoạch từ bản giấy thành thực địa là yêu cầu mà nhiều kỳ quy hoạch trước đây chưa đáp ứng được đầy đủ.
Để khắc phục, Sở Quy hoạch - Kiến trúc sẽ cụ thể hóa trên cơ sở Luật Thủ đô 2026 và các cơ chế, chính sách mới về công tác quy hoạch. Thành phố dự kiến triển khai ngay trong tháng 9/2026 đối với 5 đồ án quy hoạch hạ tầng kỹ thuật; đồng thời triển khai hệ thống quy hoạch phân khu, các khu vực chức năng ngay trong năm 2026, với thời gian rút ngắn khoảng 30% so với trước đây.
Đặc biệt, Nghị quyết 63 vừa được HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII thông qua cho phép triển khai song song các cấp độ quy hoạch. Với quy hoạch chi tiết, nếu đáp ứng định hướng của quy hoạch cấp trên, thành phố có thể phê duyệt trước và cập nhật sau vào quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, nhằm tránh đứt gãy quá trình đầu tư, tiết giảm thời gian và thủ tục hành chính.
Với quy hoạch phân khu, thời gian có thể rút từ 3-6 tháng xuống còn khoảng 3 tháng; với quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, việc cắt giảm một số thủ tục nhiệm vụ thiết kế có thể giúp tiết kiệm thêm 2-3 tháng.
Những dự án trọng điểm thay đổi diện mạo Thủ đô trong tương lai
Theo ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, trong cấu trúc 9 cực tăng trưởng mới, các giá trị di sản không đứng ngoài quá trình phát triển mà phải trở thành hạt nhân định hình bản sắc của các không gian đô thị mới. Khu vực nội đô lịch sử, với vai trò trung tâm Thủ đô, có tầm quan trọng đặc biệt trong cực phát triển mới. Khi Hà Nội mở rộng phát triển, chính các giá trị di sản tiêu biểu ở nội đô lịch sử sẽ giúp thành phố giữ được bản sắc riêng.
Không chỉ khu vực Hồ Gươm, phố cổ hay nội đô lịch sử, nhiều cực tăng trưởng xung quanh cũng gắn với các vùng di sản đậm đặc. Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội dẫn chứng khu Hương Sơn với di tích chùa Hương; khu vực Sơn Tây với thành cổ Sơn Tây, làng cổ Đường Lâm; chuỗi di sản gắn với sông Nhuệ, sông Tích, sông Hoàng Giang; các di tích như Cổ Loa, chùa Trầm, chùa Trăm Gian, chùa Tây Phương, chùa Thầy cùng hệ thống làng cổ, làng nghề. Đây là những hạt nhân để phát huy giá trị di sản trong các khu đô thị mới.
Với sông Hồng, dòng sông được xác định là "dòng sông mẹ", "dòng sông cái" trong cấu trúc phát triển Thủ đô, ông Phạm Tuấn Long cho rằng hệ thống làng nghề, làng cổ dọc sông Hồng có đóng góp rất quan trọng vào quá trình hình thành và phát triển đô thị Hà Nội. Sự hiện hữu của các làng nghề, làng cổ gắn với hệ thống di tích dọc sông Hồng là cơ sở để thành phố tiếp tục nghiên cứu, mở rộng trong quá trình lập các quy hoạch chi tiết thời gian tới.
Ngày 22/6, Hà Nội khởi công 5 tuyến metro hơn 1,3 triệu tỷ đồng. Đồ họa: Tâm Thảo.
Ngay trước hội nghị hôm nay, Hà Nội đã tổ chức khởi công đồng loạt 5 tuyến đường sắt đô thị, tạo bước chuyển căn bản trong phát triển hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, từng bước định hình mô hình đô thị hiện đại theo định hướng phát triển giao thông công cộng (TOD). Cùng với đó, hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược như các tuyến đường vành đai, các cầu vượt sông Hồng, các trục giao thông hướng tâm, các công trình phòng, chống ngập, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng số đang được triển khai quyết liệt, nhiều dự án đạt và vượt tiến độ, tạo động lực mở ra những không gian phát triển mới của Thủ đô.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội bày tỏ tin tưởng khi các dự án hạ tầng chiến lược này được hoàn thành, Hà Nội sẽ không chỉ giải quyết những điểm nghẽn về giao thông và đô thị, mà còn hình thành một cấu trúc phát triển mới, kết nối hiệu quả các cực tăng trưởng, nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư và tạo lợi thế cạnh tranh khác biệt cho Thủ đô trong khu vực. "Điều đó khẳng định quyết tâm của Hà Nội chuyển hóa quy hoạch thành hiện thực, chuyển hóa lợi thế thể chế thành động lực phát triển và chuyển hóa tiềm năng thành những giá trị phát triển cụ thể cho Thủ đô", ông Thắng nói.
