Thẳng thắn nhìn nhận tỷ lệ giải ngân chưa đạt kỳ vọng
Sáng 9/7, tại kỳ họp thứ 2, HĐND tỉnh Khánh Hòa khóa VIII (nhiệm kỳ 2026-2031), phiên chất vấn và trả lời chất vấn đã diễn ra sôi nổi với nhiều vấn đề nóng được đưa ra nghị trường. Trong đó, công tác giải ngân vốn đầu tư công là tâm điểm thu hút sự quan tâm lớn của các đại biểu và cử tri toàn tỉnh.
Đại biểu Nguyễn Thanh Hải đặt câu hỏi chất vấn Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: KS.
Tại phiên họp, Đại biểu Nguyễn Thanh Hải đã đặt câu hỏi chất vấn đối với Giám đốc Sở Tài chính Khánh Hòa về kết quả thực hiện trong 6 tháng đầu năm. Mặc dù công tác chỉ đạo điều hành được triển khai quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm, đồng thời việc giao kế hoạch vốn cho các cơ quan, đơn vị, địa phương đã được thực hiện chi tiết, song tỷ lệ giải ngân thực tế vẫn còn thấp so với mục tiêu đề ra.
Tính đến ngày 30/6, kết quả giải ngân toàn tỉnh đạt 40,68% (tương ứng 6.270 tỷ đồng trên tổng số kế hoạch vốn). Dù con số này cao hơn mức bình quân chung của cả nước, nhưng vẫn thấp hơn mục tiêu 50% mà tỉnh đã đặt ra. Đáng chú ý, tỷ lệ giải ngân tại các dự án động lực, trọng điểm có quy mô lớn còn rất hạn chế, chỉ đạt dưới 20%.
Do đó, ông Hải đề nghị Giám đốc Sở Tài chính cho biết nguyên nhân cốt lõi, lộ trình và giải pháp đột phá cụ thể trong 6 tháng cuối năm 2026 đảm bảo tỷ lệ giải ngân vối đầu tư công đạt 100% góp phần tăng tưởng kinh tế (tăng tưởng 2 con số) từ 10-11%, với mức tối thiểu cần đạt là 10,2%.
Trả lời chất vấn trước HĐND tỉnh, ông Châu Ngô Anh Nhân, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Khánh Hòa cho biết, tính đến thời điểm hiện tại, tỷ lệ giải ngân toàn tỉnh đã có chuyển biến, đạt 42,4%, giúp Khánh Hòa xếp thứ 11/34 tỉnh, thành phố về tỷ lệ giải ngân. Lượng vốn đầu tư công này đã đóng góp tích cực vào tổng vốn đầu tư toàn xã hội, đưa chỉ số này của tỉnh trong quý 2 vươn lên xếp thứ 3 toàn quốc.
Sự phân hóa diễn ra khá rõ khi có 36/64 xã, phường đạt tỷ lệ giải ngân trên 50%, nhưng ngược lại vẫn còn 5 xã, phường và 4 cơ quan thuộc tỉnh đạt dưới 20%. Nhiều dự án tập trung nguồn lực lớn, chiếm tới 37,8% tổng vốn, nhưng đến nay mới chỉ mới giải ngân được 18%.
Giám đốc Sở Tài chính đã phân tích rõ 3 nhóm nguyên nhân khách quan trọng tâm ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chung. Đầu tiên là vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng làm ảnh hưởng tới 34 dự án, chiếm khoảng 24% tổng nguồn vốn được giao. Tiếp theo là việc thiếu hụt nguyên vật liệu, đặc biệt là vật liệu san lấp, gây ảnh hưởng trực tiếp tới 3 dự án giao thông trọng điểm, chiếm 12% kế hoạch vốn. Cuối cùng, những vướng mắc liên quan đến thủ tục chuẩn bị đầu tư và lựa chọn nhà thầu chậm tại 14 xã, phường, chếm 12% tổng nguồn vốn chưa thể khơi thông.
Bên cạnh những lý do khách quan, tư lệnh ngành tài chính địa phương cũng thẳng thắn chỉ rõ 4 nguyên nhân chủ quan cốt lõi. Đó là vai trò, trách nhiệm phối hợp và theo dõi của người đứng đầu tại một số nơi chưa thực sự sâu sát. Chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư tại cấp xã, phường còn nhiều hạn chế do ảnh hưởng từ quá trình sắp xếp bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, cùng sự thiếu hụt nhân lực tại Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh. Ngoài ra, năng lực của các đơn vị tư vấn và nhà thầu bị sụt giảm trước những biến động, giá cả của thị trường nguyên vật liệu. Cuối cùng, ý thức chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính tại một số cơ quan, đơn vị vẫn chưa đúng, chưa đầy đủ và chưa kịp thời.
Giải pháp đồng bộ khơi thông nguồn lực
Để đảm bảo hoàn thành mục tiêu giải ngân và thúc đẩy tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm, theo ông Nhân, Sở Tài chính đã tham mưu và phối hợp triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp mạnh mẽ. Tỉnh sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý thông qua việc vận hành hệ thống theo dõi tiến độ giải phóng mặt bằng 12 bước trên hệ thống IOC. Các vướng mắc, tiến độ giải ngân cũng sẽ liên tục được cập nhật trên phần mềm chuyên dụng của Sở Tài chính để lãnh đạo tỉnh có thể chỉ đạo, điều hành kịp thời.
Ông Châu Ngô Anh Nhân, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Khánh Hòa, trả lời chất vấn. Ảnh: KS.
Bên cạnh đó, toàn tỉnh đang tập trung cao độ cho đợt cao điểm 90 ngày quyết liệt hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng theo đúng cam kết tại các xã, phường và Trung tâm Phát triển quỹ đất, nhằm tạo ra những dấu mốc ấn tượng ngay vào cuối quý 3.
Đối với nguồn cung vật liệu, UBND tỉnh đã cơ bản tháo gỡ xong các nút thắt pháp lý, đồng thời yêu cầu các nhà thầu huy động tối đa năng lực khai thác và vận chuyển để đáp ứng tiến độ thi công công trình, ưu tiên số một cho các dự án giao thông trọng điểm.
Nhằm siết chặt kỷ cương, tỉnh Khánh Hòa quyết định đưa kết quả giải ngân vốn đầu tư công vào tiêu chí đánh giá, xếp loại cán bộ cuối năm, đồng thời tổ chức kiểm điểm công tác cán bộ nghiêm túc đối với các đơn vị có tỷ lệ giải ngân thấp. Định kỳ hàng tuần, các sở, ban, ngành liên quan có trách nhiệm làm việc sâu sát với từng chủ đầu tư để tháo gỡ triệt để các vướng mắc phát sinh từ cơ sở, quyết tâm đưa kinh tế địa phương đạt mức tăng trưởng bứt phá theo kế hoạch.
