Đằng sau vẻ hào nhoáng là hàng loạt mối lo luôn hiện hữu. Vì lợi ích kinh tế, chỉ trong tích tắc những cánh rừng Trường Sơn tốt tươi, những đồi tràm, đồi keo xanh hút tắp bị triệt hạ không thương tiếc. Quỹ đất sinh hoạt, canh tác hao hụt thấy rõ, bản sắc, lối sống của đồng bào cũng mai một theo...

Gần 30 dự án điện gió đủ điều kiện triển khai được tỉnh Quảng Trị phân bổ hết về huyện miền núi Hướng Hóa, đồng nghĩa địa phương này mất cả trăm ha rừng và đất lâm nghiệp. Dư luận lo ngại, đây sẽ là nguồn cơn cho những rắc rối về sau.

Xuất phát từ tính chất đặc thù, khi triển khai những dự án điện gió bắt buộc phải tiến tới "cắt rừng, bạt núi" để hình thành đường dẫn, vận chuyển nguyên, vật liệu lên khu vực đỉnh đồi, nơi sẽ đặt những cột tua-bin gió khổng lồ. Trong ảnh là một ngọn đồi ở xã Húc bị cắt ngọn trong quá trình thi công.

Rừng Trường Sơn trở nên nham nhở, hoang tàn khi những dự án điện gió quy mô "khủng" đổ về. Để hình thành đường dẫn cho 2 dự án điện gió Hoàng Hải và Tài Tâm, nhiều khoảnh đồi đã được san phẳng.

Khúc mắc liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng không được hóa giải kịp thời, nhiều dự án bất chấp về mặt pháp lý, ngang nhiên thi công rầm rộ khi chưa đủ điều kiện, điển hình là Amaccao Quảng Trị 1, Tài Tâm hay Hoàng Hải.

Trong bối cảnh khung thời hạn để được hưởng giá FIT (feed-in-tariff là cơ chế chính sách được đưa ra nhằm khuyến khích phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, tăng sức cạnh tranh của các nguồn năng lượng này với các nguồn năng lượng truyền thống) ưu đãi không còn bao xa (trước ngày 1/11/2021), hàng loạt dự án đã được đẩy nhanh tiến độ, khẩn trương hết tốc lực để không bị lỗi hẹn. Đi kèm với đó dĩ nhiên là hàng loạt mối lo hiện hữu về môi trường, sinh thái...

Áp lực tiến độ dẫn đến tình trạng bất chấp, biến Hướng Hóa những ngày này thành trở nên nhốn nháo. Tiếng phương tiện, tiếng người, vô vàn âm thanh hỗn tạp, xen lẫn vào nhau...

Tiến độ ngày càng được các chủ đầu tư đẩy nhanh để kịp về đích trước ngày 1/11/2021, thời điểm được hưởng giá ưu đãi.

Mặc dù thi công bất chấp khi chưa đủ điều kiện nhưng tiến độ của nhiều dự án điện gió vẫn rất ì ạch. Điển hình là Dự án điện gió Amaccao Quảng Trị 1 mới xây dựng được 4/12 tua-bin, trong đó 2 tua-bin mới lắp xong cánh quạt, các hạng mục khác như móng trụ, dựng cột… vẫn đang cấp tập hoàn thiện.

Theo kế hoạch của tỉnh Quảng Trị, tương lai sẽ hình thành trên 80 dự án điện gió lớn nhỏ, tức gấp 3 lần quy mô hiện tại. 

Việt Khánh - Công Điền