Hàng nghìn ha sản xuất nông nghiệp bị thiếu nước cục bộ
Theo báo cáo tổng hợp của Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, khu vực Bắc Trung Bộ, hiện có khoảng 1.800 ha bị thiếu nước cục bộ, gồm Thanh Hóa (411 ha), Nghệ An (1.281 ha), Hà Tĩnh (15 ha), TP. Huế (94 ha).
Còn tại khu vực duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, nhờ việc triển khai đồng loạt các giải pháp công trình như đập tạm ngăn mặn, giữ ngọt trên sông Vĩnh Điện kết hợp bơm đẩy mặn; nạo vét các sông Vĩnh Điện, Lạc Thành và La Thọ đến nay độ mặn đã giảm, đạt ngưỡng cho phép cấp nước (<0,8‰).
Cánh đồng sản xuất lúa thôn Tân Quang, xã Ninh Quang, thị xã Ninh Hòa dừng sản xuất vụ hè thu năm 2023. Ảnh: Trần Anh.
Tại thời điểm ngày 25/6/2026, độ mặn đo được tại khu vực trạm bơm Tứ Câu là 0,55‰ và tại khu vực trạm bơm Vĩnh Điện là 0,10‰. Tuy nhiên, do trong thời gian trước đó độ mặn thường xuyên vượt ngưỡng cho phép, việc vận hành các trạm bơm lấy nước diễn ra không ổn định, gây nhiều khó khăn cho công tác cấp nước phục vụ sản xuất vụ hè thu năm 2026. Theo kế hoạch, các trạm bơm trên sông Vĩnh Điện đảm nhận cấp nước cho khoảng 2.000 ha sản xuất nông nghiệp.
Tuy nhiên, đến nay diện tích được cấp nước để làm đất và gieo sạ mới đạt khoảng 1.570 ha, tương đương 78% kế hoạch. Hiện nay, toàn vùng đã phải dừng sản xuất tổng diện tích khoảng 1.474 ha lúa (trong đó: Đà Nẵng 314 ha, Quảng Ngãi 218 ha, Đắk Lắk 33 ha và Khánh Hoà 909 ha).
Theo báo cáo tổng hợp của Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, dự báo, trong vụ hè thu, nếu thời tiết nắng nóng kéo dài, dự kiến có khoảng 7.700 - 10.500 ha gieo trồng có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi hạn hán, thiếu nước, bao gồm Thanh Hóa (1.000 - 1.500 ha), Nghệ An (5.000 - 6.000 ha), Hà Tĩnh (500 - 800 ha), Quảng Trị (1.000 - 2.000 ha), Huế (200 ha).
Tại khu vực duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, dự báo nếu tình hình nắng nóng và không mưa kéo dài trong thời gian tới, nguy cơ tiếp tục phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất với tổng diện tích khoảng 1.200 ha trong đó: Quảng Ngãi 500 ha, Khánh Hoà 500 ha và TP. Đà Nẵng 200 ha (do ảnh hưởng xâm nhập mặn trên sông Vĩnh Điện).
Gần 1.200 hộ thiếu nước sinh hoạt
Hiện nay, cả nước ghi nhận 1.186 hộ thiếu nước sinh hoạt do ảnh hưởng của hạn hán, cạn kiệt nguồn nước và hư hỏng công trình cấp nước sau thiên tai, tập trung tại tỉnh Sơn La.
Theo báo cáo của tỉnh Sơn La, tình trạng ảnh hưởng thiếu nước sinh hoạt xảy ra chủ yếu tại các xã Lóng Sập, Chiềng Hoa, Long Hẹ và Muổi Nọi. Nguyên nhân chủ yếu do hạn hán, cạn kiệt nguồn nước, suy giảm lưu lượng các nguồn cấp nước tự chảy, một số công trình cấp nước bị hư hỏng đường ống hoặc giảm công suất khai thác.
Thiếu nước tập trung tại các khu vực vùng cao, dân cư phân tán và các địa bàn phụ thuộc nguồn nước khe suối, công trình cấp nước quy mô nhỏ. Địa phương đã triển khai các giải pháp khắc phục như điều tiết, cấp nước luân phiên, tuyên truyền sử dụng nước tiết kiệm, vận chuyển nước từ các nguồn thay thế và sửa chữa tạm thời các hạng mục công trình bị hư hỏng. Đồng thời đề xuất hỗ trợ kinh phí sửa chữa công trình, bổ sung nguồn nước, xây dựng bể chứa và hệ thống cấp nước tập trung tại các khu vực bị ảnh hưởng.
Xu thế trong tuần tới, nhờ mưa chuyển mùa xuất hiện tại khu vực miền núi phía Bắc, nguồn nước tại nhiều địa phương có khả năng được cải thiện, số hộ thiếu nước sinh hoạt dự kiến giảm dần. Tuy nhiên, tại các khu vực vùng cao của tỉnh Sơn La, nguy cơ thiếu nước cục bộ vẫn còn do nguồn nước phục hồi chậm và hạ tầng cấp nước còn hạn chế.
Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đề nghị các địa phương tiếp tục theo dõi diễn biến nguồn nước, chủ động vận hành an toàn công trình cấp nước, khẩn trương khắc phục các hư hỏng, tăng cường dự trữ và điều tiết nguồn nước, đồng thời chuẩn bị phương án cấp nước dự phòng nhằm bảo đảm nhu cầu nước sinh hoạt thiết yếu cho người dân.
