Dự án ứng phó tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu tại Đắk Lắk được tài trợ từ Quỹ Ứng phó Tổn thất và Thiệt hại toàn cầu (FRLD) với tổng kinh phí dự kiến 9,8 triệu USD. Đây là nguồn tài chính quốc tế được hình thành sau các vòng đàm phán khí hậu toàn cầu, nhằm hỗ trợ các quốc gia và địa phương chịu tác động nặng nề từ thiên tai và các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng.
Tác động của biến đổi khí hậu nhất là tình trạng hạn hán kéo dài khiến nhiều hồ chứa trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk cạn trơ đáy. Ảnh: NNMT.
Dự án do UBND tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Cục Khí tượng Thủy văn và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) xây dựng, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2027-2031. Với cách tiếp cận tổng thể, dự án không chỉ tập trung vào khắc phục hậu quả mà còn hướng đến chủ động phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng trước biến đổi khí hậu.
Trọng tâm của dự án là hỗ trợ trực tiếp các nhóm dân cư dễ bị tổn thương thông qua các giải pháp phục hồi sinh kế và nâng cao năng lực thích ứng. Hai địa bàn được lựa chọn mang tính đại diện cho các dạng rủi ro đặc trưng của tỉnh, gồm xã Krông Năng - khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của hạn hán kéo dài, và phường Phú Yên - nơi đối mặt với tình trạng ngập lụt, xâm nhập mặn và triều cường. Việc lựa chọn này cho phép dự án thử nghiệm các giải pháp đa dạng, phù hợp với từng loại hình rủi ro khí hậu.
Theo kế hoạch, khoảng 10.000 hộ dân sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ các gói hỗ trợ phục hồi sinh kế, giúp người dân nhanh chóng ổn định cuộc sống sau thiên tai. Đồng thời, khoảng 2.000 hộ cận nghèo sẽ được hỗ trợ tham gia bảo hiểm tham số - một công cụ tài chính mới giúp giảm thiểu rủi ro trước các biến động khí hậu, góp phần tăng cường khả năng tự bảo vệ của người dân.
Một trong những điểm nổi bật của dự án là cơ chế giải ngân linh hoạt dựa trên nền tảng công nghệ hiện đại. Dữ liệu khí tượng thủy văn, ảnh vệ tinh, trí tuệ nhân tạo cùng các ngưỡng rủi ro được thiết lập trước sẽ được sử dụng để theo dõi và đánh giá diễn biến thời tiết. Khi các chỉ số vượt ngưỡng xác định, nguồn hỗ trợ sẽ được kích hoạt ngay lập tức, thay vì phải chờ quy trình thống kê, đánh giá thiệt hại kéo dài như trước đây. Cách tiếp cận này giúp rút ngắn thời gian hỗ trợ, đảm bảo người dân được tiếp cận nguồn lực kịp thời.
Theo kế hoạch, khoảng 10.000 hộ dân sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ các gói hỗ trợ phục hồi sinh kế, giúp người dân nhanh chóng ổn định cuộc sống sau thiên tai. Ảnh: NNMT.
Bên cạnh đó, dự án cũng chú trọng xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu rủi ro, nâng cao năng lực dự báo và cảnh báo sớm, kết hợp với cơ chế hỗ trợ tài chính hiệu quả. Việc tích hợp giữa công nghệ, dữ liệu và chính sách hỗ trợ không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại mà còn đảm bảo tính minh bạch, đúng đối tượng và tối ưu hóa nguồn lực.
Việc triển khai dự án tại Đắk Lắk không chỉ góp phần nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu của địa phương, mà còn tạo tiền đề quan trọng để nhân rộng mô hình trên phạm vi quốc gia. Đây được kỳ vọng là bước đi tiên phong trong việc áp dụng các cơ chế tài chính khí hậu mới, hướng tới xây dựng cộng đồng an toàn, bền vững trước những thách thức ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu.
