Ấn Độ đối mặt nguy cơ lạm phát do thiếu mưa

Mùa mưa cung cấp khoảng 70% nguồn nước cho nền kinh tế gần 4.000 tỷ USD của Ấn Độ. Đây cũng là yếu tố sống còn đối với sản xuất nông nghiệp khi gần một nửa diện tích đất canh tác của nước này chưa có hệ thống tưới tiêu và khoảng một nửa dân số vẫn phụ thuộc vào nông nghiệp để mưu sinh.

Trong bối cảnh đó, bà Gaura Sengupta, Chuyên gia Kinh tế trưởng của ngân hàng tư nhân IDFC First Bank (Ấn Độ), cảnh báo lượng mưa suy giảm và phân bổ không đồng đều có thể làm gia tăng rủi ro đối với cả lạm phát và tăng trưởng kinh tế.

Lo ngại này càng gia tăng khi triển vọng mùa mưa năm nay kém khả quan. Phát biểu tại cuộc họp báo cuối tháng 5, ông M. Ravichandran, quan chức cấp cao thuộc Bộ Khoa học Trái đất Ấn Độ, cho biết lượng mưa năm 2026 được dự báo chỉ đạt 90% mức trung bình dài hạn, thấp hơn mức dự báo 92% đưa ra hồi tháng 4 và là mức thấp nhất kể từ năm 2015.

Theo Cơ quan Khí tượng Ấn Độ, lượng mưa chỉ được xem là ở mức bình thường khi đạt từ 96% đến 104% so với mức trung bình 50 năm là 87 cm trong mùa mưa kéo dài 4 tháng.

“Nếu lượng mưa giảm mạnh, đặc biệt trong giai đoạn quan trọng của tháng 7 và tháng 8, lạm phát trung bình có thể tăng lên gần 5,5% do giá lương thực chịu áp lực tăng”, bà Sengupta nhận định.

Con số này cao hơn đáng kể so với mức lạm phát bán lẻ 3,48% ghi nhận trong tháng 4, thời điểm giá thực phẩm và chi phí năng lượng đã tăng do tác động từ xung đột tại Trung Đông.

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến triển vọng kém thuận lợi của mùa mưa là nguy cơ El Nino quay trở lại. Các nhà khí tượng nhận định hiện tượng này có thể hình thành sớm và đạt cường độ từ trung bình đến mạnh trong nửa cuối mùa mưa, qua đó làm giảm lượng mưa trên nhiều khu vực của Ấn Độ.

Cơ quan khí tượng nước này cũng dự báo lượng mưa trong tháng 6 chỉ đạt khoảng 92% mức trung bình dài hạn. Trong khi đó, nhiều bang đang trải qua đợt nắng nóng gay gắt với nhiệt độ vượt 45°C dù mùa mưa đã bắt đầu.

Không chỉ lượng mưa thấp, mùa mưa năm nay còn được dự báo đến muộn hơn thông thường. Theo cơ quan khí tượng, mưa sẽ xuất hiện tại khu vực bờ biển phía nam trong vòng một tuần tới, muộn hơn so với dự báo trước đó là ngày 26/5. Trong khi đó, mùa mưa ở Ấn Độ thường bắt đầu vào khoảng ngày 1/6.

Lịch sử cho thấy những năm xuất hiện El Nino thường đi kèm lượng mưa dưới trung bình, thậm chí gây ra các đợt hạn hán nghiêm trọng khiến mùa màng thất thu và buộc Ấn Độ phải hạn chế xuất khẩu ngũ cốc.

Mặc dù nước này hiện vẫn duy trì lượng dự trữ lớn đối với gạo và lúa mì, mùa mưa bất thường vẫn có thể làm giảm thu nhập tại khu vực nông thôn, nơi sinh sống của khoảng hai phần ba trong tổng số 1,4 tỷ dân.

Thu nhập suy giảm thường kéo theo nhu cầu tiêu dùng yếu đi, ảnh hưởng đến doanh số các mặt hàng như xe máy, tủ lạnh và nhiều sản phẩm gia dụng khác, qua đó tạo thêm sức ép đối với tăng trưởng kinh tế.

Ông Ashwini Bansod, Phó Chủ tịch bộ phận nghiên cứu hàng hóa của Phillip Capital India, cho rằng lượng mưa dưới mức trung bình có thể ảnh hưởng đến tiến độ gieo trồng đầu vụ của các loại cây họ đậu, bông, cây lấy dầu và ngũ cốc thô như ngô.

Ông cũng lưu ý các vùng trồng lúa quy mô lớn ở miền Bắc và Tây Bắc Ấn Độ, nơi phụ thuộc nhiều vào nước mưa do thiếu hệ thống thủy lợi, đang đối mặt nguy cơ thiệt hại cao.

Điều này đặc biệt đáng chú ý khi Ấn Độ hiện là nước xuất khẩu gạo và hành tây lớn nhất thế giới, nhà sản xuất đường lớn thứ hai toàn cầu, đồng thời là quốc gia nhập khẩu dầu ăn lớn nhất để đáp ứng nhu cầu trong nước.